19/06/2021 - 16:44

Lập di chúc theo đúng quy định, tránh rắc rối về sau 

Theo quy định của Bộ luật Dân sự (BLDS) năm 2015, người dân có quyền lập di chúc theo nhiều dạng : di chúc miệng; di chúc bằng văn bản có công chứng, chứng thực; di chúc bằng văn bản không có công chứng, chứng thực. Di chúc không có công chứng, chứng thực còn được chia ra 2 loại: phải có người làm chứng hoặc không cần người làm chứng. Trên thực tế, một số người chưa hiểu rõ quy định pháp luật về di chúc, từ đó, dẫn đến các vụ tranh chấp thừa kế.

Trước khi mất, ông Nguyễn Văn T ở xã Ðông Hiệp, huyện Cờ Ðỏ, có để lại di chúc cho con trai là ông Nguyễn Văn H được quyền sử dụng căn nhà, đất do ông đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, ông Nguyễn Văn B (cũng là con ông T) lại cho rằng di chúc của ông T lập là không hợp pháp vì bản di chúc chỉ có công chứng viên chứng nhận mà không có người làm chứng. Từ đó, giữa ông H và ông B thường xảy ra xích mích liên quan đến bản di chúc do ông T lập.

Người dân liên hệ Văn phòng công chứng Nguyễn Việt Phương tư vấn, thực hiện thủ tục lập di chúc.  

Cũng liên quan đến di sản thừa kế, 3 người con của vợ chồng bà Trần Thị M ở phường Thới An, quận Ô Môn, bất hòa với nhau, thâm tình rạn nứt. Trước đây, vợ chồng bà M có căn nhà cấp 4, tọa lạc trên diện tích đất rộng 400m2, được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Năm 2019, ông bà M lần lượt qua đời. Trước khi mất, ông bà có nói miệng (không lập thành văn bản) với 3 người con rằng: “Sau khi ba mẹ mất, tài sản này tùy các con xử lý”. Nay, 2 người con lớn của bà M muốn bán di sản này để chia đều cho 3 người. Thế nhưng, người con út của bà M không đồng ý, vì muốn để đất và nhà làm nơi thờ cúng cha mẹ. Từ đó, 3 anh em xích mích.

Theo ông Nguyễn Việt Phương, công chứng viên, Văn phòng công chứng Nguyễn Việt Phương (thị trấn Cờ Ðỏ, huyện Cờ Ðỏ), một di chúc được xem là hợp pháp phải thỏa mãn Ðiều 630 BLDS năm 2015. Theo đó, người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép; nội dung của di chúc không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của luật. Di chúc của người từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi phải được lập thành văn bản và phải được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý về việc lập di chúc. Di chúc của người bị hạn chế về thể chất hoặc của người không biết chữ phải được người làm chứng lập thành văn bản và có công chứng hoặc chứng thực. Di chúc bằng văn bản không có công chứng, chứng thực chỉ được coi là hợp pháp, nếu người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép; nội dung của di chúc không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.

Theo luật sư Nguyễn Văn Tuấn, Ðoàn Luật sư TP Cần Thơ, theo BLDS năm 2015, nếu trong thời điểm lập di chúc, ông T minh mẫn, sáng suốt, không bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép, nội dung của di chúc không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội; đồng thời, ông T tự viết và ký tên hoặc điểm chỉ trước sự chứng kiến của công chứng viên thì không cần người làm chứng, bản di chúc vẫn hợp pháp. Trường hợp ông T không tự mình viết bản di chúc thì có thể tự mình đánh máy hoặc nhờ người khác viết hoặc đánh máy bản di chúc, nhưng phải có ít nhất 2 người làm chứng. Ông T phải ký hoặc điểm chỉ vào bản di chúc trước mặt những người làm chứng; những người làm chứng xác nhận chữ ký, điểm chỉ của người lập di chúc và ký vào bản di chúc. Ngoài ra, BLDS năm 2015 cũng quy định, người làm chứng cho việc lập di chúc đúng pháp luật, thì người đó không phải là người: có quyền, nghĩa vụ tài sản liên quan tới nội dung di chúc; người chưa thành niên; người mất năng lực hành vi dân sự; người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi...

Ðối với di chúc miệng, luật sư Nguyễn Văn Tuấn cho biết: Do vợ chồng bà M không để lại di chúc mà chỉ là di nguyện. Di nguyện đó không được các bên lập thành văn bản theo đúng quy định pháp luật. Do đó, di sản này được chia theo pháp luật, các con của ông bà M là hàng thừa kế thứ nhất. Nếu không thỏa thuận phân chia được thì có đơn yêu cầu tòa án xem xét, giải quyết. Theo quy định của pháp luật, người chết không để lại di chúc cho con hoặc di chúc không hợp pháp thì di sản sẽ được phân chia theo pháp luật theo hàng thừa kế, những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

Ðể hạn chế những tranh chấp phát sinh không đáng có liên quan đến thừa kế, công chứng viên Nguyễn Việt Phương khuyến khích: “Bà con cần liên hệ với chính quyền địa phương hoặc các tổ chức hành nghề công chứng lập di chúc. Nội dung của di chúc sẽ thể hiện ý chí, nguyện vọng của mình trong việc phân chia tài sản cho các con. Có như vậy, sẽ hạn chế những rắc rối, tranh chấp liên quan đến thừa kế”.

Bài, ảnh: CHẤN HƯNG

Chia sẻ bài viết