28/04/2026 - 09:22

Không khí sạch cải thiện chức năng não 

Sử dụng máy lọc hạt không khí hiệu suất cao (HEPA) trong nhà trong 1 tháng có thể giúp tăng cường chức năng não bộ ở người trên 40 tuổi, theo nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Scientific Reports.

Máy lọc không khí giúp cải thiện chức năng não bộ ở người trưởng thành. Ảnh: Getty Images

Tiếp xúc với bụi mịn có liên quan đến các bệnh về hô hấp và tim mạch, cũng như các bệnh thoái hóa thần kinh như Alzheimer và Parkinson. Các nhà nghiên cứu về sức khỏe môi trường thường khuyến nghị mọi người sử dụng máy lọc HEPA trong nhà để loại bớt các hạt bụi mịn trong không khí, nhưng có rất ít tài liệu xem xét tác dụng của thiết bị này đối với chức năng nhận thức.

Để tìm hiểu, nhóm nghiên cứu tại Đại học Connecticut (Mỹ) đã phân tích dữ liệu của 119 người trong độ tuổi 30-74, sống tại thị trấn Somerville thuộc bang Massachusetts. Somerville được chọn để thực hiện nghiên cứu vì mức độ ô nhiễm không khí do giao thông tại đây tương đối cao do nó nằm dọc theo 2 tuyến xa lộ lớn.

Trong nghiên cứu, những người tham gia được chia ngẫu nhiên thành 2 nhóm. Nhóm một sử dụng máy lọc HEPA trong 1 tháng, sau đó ngưng 30 ngày rồi sử dụng máy giả (không có bộ lọc không khí bên ) trong 1 tháng. Nhóm còn lại cũng xài máy thật và máy giả nhưng theo thứ tự ngược lại.

Sau mỗi tháng, người tham gia thực hiện một bài kiểm tra đánh giá các khía cạnh khác nhau của năng lực nhận thức. Nhóm nghiên cứu phát hiện việc sử dụng máy lọc HEPA giúp những người từ 40 tuổi trở lên - chiếm khoảng 42% mẫu nghiên cứu - hoàn thành phần đánh giá chức năng điều hành và sự linh hoạt tinh thần trung bình nhanh hơn 12% so với khi dùng máy giả.

Mức tăng này nghe có vẻ nhỏ, nhưng nó tương đương với lợi ích nhận thức mà con người đạt được khi tăng cường tập thể dục hằng ngày.

Phòng ngừa suy giảm nhận thức là rất quan trọng đối với sức khỏe lâu dài bởi ngay cả những suy giảm nhỏ ở chức năng này cũng có thể làm tăng nguy cơ tử vong. Những người sống gần cao tốc hoặc các tuyến đường lớn tiếp xúc với mức độ ô nhiễm không khí nhiều hơn và nguy cơ mắc các bệnh liên quan tình trạng này cũng cao hơn. Những vùng não bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi ô nhiễm không khí chính là các vùng kiểm soát chức năng điều hành và sự linh hoạt tinh thần.

HẠNH NGUYÊN (Theo The Conversation)

Chia sẻ bài viết