Các công ty khởi nghiệp Trung Quốc đang tăng tốc phát triển các thuật toán cho giao diện não - máy tính (BCI), nhằm giúp bệnh nhân bị liệt có thể đi lại và nói chuyện.

Một người đàn ông thử nghiệm dùng BCI điều khiển cử động bàn tay. Ảnh: SCMP

BCI là công nghệ kết nối não người với một thiết bị bên ngoài hoặc máy tính thông qua các cảm biến được đặt quanh đầu hoặc cấy trong đầu. Trong thập kỷ qua, công nghệ này đã được sử dụng cho những người bị liệt hoặc mắc các bệnh thoái hóa thần kinh.

Gần đây, nhiều công ty, chủ yếu ở Trung Quốc và Mỹ, đã tích hợp các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) vào các thiết bị cấy ghép não. Nhờ đó, các nhà khoa học giải mã hoạt động não bộ chính xác hơn so với các công nghệ xử lý tín hiệu và phân tích dữ liệu truyền thống.

Những thử nghiệm đầu tiên trên người

NeuroXess là một trong những công ty Trung Quốc đã tiến hành các thử nghiệm lâm sàng quy mô nhỏ, bao gồm thử nghiệm thiết bị cấy ghép não sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ người bị liệt.

Thiết bị này được đặt trên hộp sọ, trong khi các cảm biến của nó gắn lên vỏ não. Hệ thống sau đó kết nối với một bộ truyền dữ liệu kiêm pin, được cấy vào ngực của bệnh nhân. Trong thử nghiệm, một người đàn ông 28 tuổi chấn thương tủy sống sau khi được cấy thiết bị não đã có thể dùng suy nghĩ để điều khiển thiết bị điện thông qua một ứng dụng trên máy tính.

NeuroXess cũng đã phát triển một LLM cho phép thiết bị cấy ghép não giải mã tiếng Quan Thoại theo thời gian thực với tốc độ 300 ký tự mỗi phút, tức nhanh hơn tốc độ nói trung bình khoảng 220 ký tự của một người bản xứ. Mô hình AI này đã tạo ra từ ngữ và cụm từ cho một phụ nữ 35 tuổi mắc bệnh động kinh.

Đầu tháng này, nhiều thiết bị BCI đã gây ấn tượng tại một triển lãm công nghệ ở Nam Kinh, tỉnh Giang Tô. Công ty Shenzhen CAS-Envision Medical Technology mang đến sự kiện một cặp kính giúp người khiếm thị “nhìn thấy” vật thể với độ phân giải 60 pixel. Các thí nghiệm mới nhất trên động vật đã đạt độ phân giải tới 1.500 pixel.

Trong khi đó, công ty Maschine Robot (trụ sở tại Bắc Kinh) đang hợp tác với các trường đại học Mỹ để phát triển các mô hình AI chuyên biệt cho BCI.

Vào tháng 6, Maschine Robot dự định trình làng xe lăn thông minh điều khiển bằng BCI nhằm hỗ trợ những người mắc bệnh xơ cứng teo cơ một bên (ALS). Hệ thống AI sẽ giải mã hoạt động não được thu thập từ một băng đeo đầu, sau đó diễn giải thông tin bằng cách theo dõi cử động mắt của người dùng, rồi điều khiển xe lăn di chuyển.

MINH DŨNG (Theo Nature, Global Times)