Thanh toán không dùng tiền mặt mang lại nhiều tiện lợi cho người tiêu dùng. Tuy nhiên, ở Việt Nam dịch vụ này hiện chưa phổ biến bởi đại đa số người có thẻ ATM (thẻ rút tiền tự động) chủ yếu dùng thẻ để rút tiền. Sau Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, từ ngày 30-9-2011, Ngân hàng Nhà nước chính thức công bố hoàn tất kết nối tại các điểm POS (thanh toán thẻ) trên địa bàn TP Cần Thơ. Việc kết nối này không chỉ tạo tiện ích cho các chủ thẻ ATM mà còn giảm tải sự lưu thông tiền mặt trên thị trường.

TIỆN ÍCH THANH TOÁN QUA POS

Thanh toán không dùng tiền mặt mang lại nhiều tiện lợi cho người tiêu dùng.

Hoàn tất việc thanh toán nhanh chóng một lượng hàng khá lớn tại siêu thị Metro Hưng Lợi (TP Cần Thơ), anh Nguyễn Minh Hưng, quận Ninh Kiều, cho biết: “Nếu dùng tiền mặt thanh toán, tôi phải mang theo số lượng lớn! Rất phiền hà và không đảm bảo an toàn! Khi thanh toán phải đợi khá lâu vì chờ nhân viên đếm tiền. Vì vậy, tôi thấy việc thanh toán bằng thẻ là lựa chọn rất tốt. Không phải chỉ đi mua hàng mà khi đi du lịch, đi ăn tiệc ở nhà hàng, gia đình tôi đều dùng thẻ để thanh toán”. Những năm đây, ngân hàng cung cấp nhiều sản phẩm, dịch vụ, phương tiện thanh toán... nhằm đáp ứng ngày càng cao nhu cầu của người tiêu dùng. Trong đó, thẻ là phương tiện thanh toán phát triển mạnh nhất. Bà Phan Thị Thanh Hòa, Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh TP Cần Thơ, cho biết: “Thanh toán qua thẻ không chỉ hạn chế số lượng lớn tiền mặt lưu thông ngoài thị trường, giúp kiềm chế lạm phát mà còn giúp cho các đơn vị kinh doanh hạn chế được thời gian cũng như lượng nhân viên thanh toán, ký gởi tiền mặt tại ngân hàng. Thanh toán qua thẻ cũng nhằm hạn chế tình trạng tiền giả, người tiêu dùng hạn chế được sự mất mát khi đem số tiền lớn ra ngoài”.

Thanh toán qua POS khá đơn giản, dịch vụ dành cho tất cả các khách hàng đang sở hữu thẻ ATM, đây cũng được xem là thẻ thanh toán. Máy POS có ưu điểm là nhỏ, nhẹ, có thể lắp đặt ở mọi nơi, vốn đầu tư ít hơn rất nhiều so với việc đầu tư vận hàng máy ATM... Trên địa bàn TP Cần Thơ hiện có 400 POS của 19 ngân hàng, được lắp đặt rộng rãi tại các điểm như: nhà hàng, cửa hàng xăng dầu, siêu thị, cửa hàng kinh doanh thời trang... Đặc biệt, từ đầu tháng 10-2011, hệ thống POS trên địa bàn TP Cần Thơ được kết nối thành công, cho đến nay đã có khoảng 230 POS đã kết nối, số còn lại sẽ hoàn tất trong cuối năm nay. Các chủ thẻ ATM, ngoài thanh toán qua hệ thống ngân hàng thương mại phát hành thẻ, còn có thể thanh toán qua các POS của tất cả các ngân hàng mà không phải trả bất cứ chi phí nào. Sử dụng máy POS, chủ thẻ chỉ cần “quẹt” thẻ trên máy được đặt tại các điểm chấp nhận thẻ, nhập mã Pin, nhập số tiền, sau đó ký xác nhận biên lai là hoàn tất quá trình thanh toán... Ông Huỳnh Công Lập, Giám đốc Metro Hưng Lợi, thuộc Metro Cash & Carry Việt Nam, cho biết: “Trước đây việc thanh toán qua POS còn khá hạn chế. Bởi mỗi POS chỉ chấp nhận thanh toán cho số thẻ của chính đơn vị trang bị POS. Hiện nay, mỗi POS có thể chấp nhận thanh toán cho các thẻ của các ngân hàng thương mại khác. Hiệu quả thanh toán qua POS đạt mức độ an toàn cao, tránh được tình trạng tiền giả, tiền rách. Đồng thời, POS cũng hỗ trợ đắc lực cho siêu thị trong việc hạn chế ùn tắc. Nếu khách hàng thanh toán qua thẻ đạt số lượng lớn, siêu thị còn hạn chế được lực lượng nhân viên cho các công việc kiểm kê, chuyển tiền mặt vào ngân hàng...”.

ĐỂ THANH TOÁN QUA POS THÀNH THÓI QUEN

Tại nhiều nước trên thế giới, việc dùng thẻ thanh toán đã trở nên phổ biến. Ví dụ như: tại Hàn Quốc, hiện có đến 98% dân số thanh toán qua thẻ; tại Nauy, việc dùng tiền mặt khi thanh toán chỉ còn khoảng 2%... Riêng Việt Nam, thẻ ATM thực sự phát triển khi các doanh nghiệp, các đơn vị hưởng lương từ ngân sách nhà nước... thực hiện chủ trương chi trả lương qua tài khoản, qua thẻ. Tuy nhiên, hầu hết các chủ thẻ ATM chỉ dừng lại ở dịch vụ rút tiền, còn việc sử dụng các loại dịch vụ gia tăng như: thanh toán tiền điện, nước, mua hàng... chỉ chiếm số lượng nhỏ.

Ông Nguyễn Toàn Thắng, Phó Thống Đốc Ngân hàng Nhà Nước Việt Nam, cho rằng: “Khuyến khích người dân thanh toán qua POS là điều mà Chính phủ cũng như Ngân hàng Nhà nước đặc biệt quan tâm. Thanh toán qua POS giúp các chủ thẻ ATM tăng tiện ích và thuận tiện. Việc triển khai hoàn tất liên thông POS trên địa bàn TP Cần Thơ góp phần cải thiện, nâng cao chất lượng sử dụng dịch vụ thanh toán cho người dân trên địa bàn thành phố và khách du lịch. Các cấp chính quyền cũng như ngành ngân hàng, thương mại cần hợp tác trong công tác tuyên truyền để việc thanh toán qua POS nhanh chóng trở thành thói quen của người dân”.

Tại Metro Hưng Lợi, điểm được xem có lượng khách hàng thanh toán quan POS nhiều nhất trên địa bàn TP Cần Thơ, nhưng cũng chỉ chiếm khoảng 0,1% trên tổng lượng tiền thanh toán hằng ngày. Theo ông Huỳnh Công Lập, Giám đốc Metro Hưng Lợi, để việc thanh toán qua POS được phổ biến, thiết nghĩ Ngân hàng Nhà nước cũng như các ngân hàng thương mại nên có những chính sách khuyến khích như: khuyến mãi cho khách hàng dùng thẻ, lắp đặt POS rộng rãi... Bà Phan Thị Thanh Hòa, Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước, Chi nhánh TP Cần Thơ, nhận định: “Việc dùng thẻ thanh toán trên địa bàn thành phố còn khá khiêm tốn, chỉ chiếm khoảng 0,57%. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, xuất phát từ người tham gia thanh toán, người bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ và cả từ phía ngân hàng. Nếu nhìn từ góc độ ngân hàng, các đơn vị cung cấp dịch vụ thanh toán, tuy đã đầu tư, trang bị rất nhiều POS để phục vụ nhu cầu thanh toán bằng thẻ nhưng hiệu quả mang lại chưa cao, chưa được phát huy đúng mức do thiếu liên kết giữa các tổ chức phát hành thẻ và đơn vị quản lý POS. Vì vậy, Ngân hàng Nhà nước đã kết nối liên thông POS. Tuy nhiên, sự thành công này mới chỉ là cơ sở bước đầu. Để việc thanh toán bằng thẻ trở thành nếp sinh hoạt thường ngày, trở thành thói quen của người tiêu dùng cần phải triển khai đồng bộ nhiều biện pháp khác nhau, như: đẩy mạnh tuyên truyền, chăm sóc khách hàng, có chính sách khuyến khích về kinh tế (thuế, ưu đãi, giảm giá)...”.

Là một trong số ít đơn vị có lượng khách hàng thanh toán qua thẻ nhiều nhất trên địa bàn TP Cần Thơ, ông Nguyễn Hoàng Đệ, Giám đốc ngân hàng TMCP Đông Á (Ngân hàng Đông Á), Chi nhánh Cần Thơ, cho rằng: “Thanh toán qua POS chắc chắn sẽ phát triển nhanh trong thời gian tới. Để kích thích khách hàng sử dụng hình thức thanh toán này, ngoài việc tăng cường lắp đặt các hệ thống POS, ngân hàng Đông Á còn chú ý đến việc tập huấn cho các đại lý, cho nhân viên tại các điểm thanh toán thẻ. Đối với các khách hàng khi mở thẻ ATM, ngoài hướng dẫn cách sử dụng thẻ, Đông Á còn giới thiệu các dịch vụ tiện ích của thẻ ATM, trong đó có việc dùng thẻ để thanh toán. Bên cạnh đó, để việc liên thông được tốt, mang lại lợi ích và hiệu quả cao cho khách hàng, Ngân hàng Nhà nước nên có những chính sách khuyến khích cụ thể; các ngân hàng nên ngồi lại với nhau để đưa ra các biện pháp tạo điều kiện thuận lợi nhất cho khách hàng”...

Bài, ảnh: NAM HƯƠNG