Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 36/2022/NĐ-CP ngày 30-5-2022 về hỗ trợ lãi suất đối với các khoản vay tại Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH), nguồn vốn cho vay, cấp bù lãi suất và phí quản lý để NHCSXH cho vay theo Nghị quyết số 43/2022/QH15 ngày 11-1-2022 của Quốc hội về chính sách tài khóa, tiền tệ hỗ trợ Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội (Nghị định 36). Xoay quanh vấn đề này, ông Lăng Chánh Huệ Thảo, Giám đốc Chi nhánh NHCSXH thành phố, cho biết:
- Việc hỗ trợ lãi suất đảm bảo công khai, minh bạch, đúng đối tượng, đúng mục đích, tránh trục lợi chính sách. Ngân sách nhà nước bố trí đầy đủ, kịp thời nguồn vốn hỗ trợ lãi suất để NHCSXH thực hiện hỗ trợ lãi suất đối với khách hàng. Tổng nguồn vốn hỗ trợ lãi suất tối đa 3.000 tỉ đồng. NHCSXH thực hiện hỗ trợ lãi suất đảm bảo đúng quy định, tạo thuận lợi cho khách hàng; không thực hiện hỗ trợ lãi suất đối với dư nợ quá hạn hoặc được gia hạn nợ.
Khách hàng vay vốn được ngân sách nhà nước hỗ trợ lãi suất khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau: các khoản vay thuộc các chương trình tín dụng chính sách do NHCSXH cho vay, có lãi suất vay vốn trên 6%/năm, được NHCSXH giải ngân và có phát sinh dư nợ trong thời gian thực hiện hỗ trợ lãi suất; khách hàng vay vốn đúng đối tượng và sử dụng vốn vay đúng mục đích theo quy định.
* Xin ông cho biết về thời gian thực hiện, thời gian vay, mức hỗ trợ, số tiền hỗ trợ cũng như phương thức hỗ trợ lãi suất?
- Thời gian thực hiện hỗ trợ lãi suất từ 1-1-2022 đến 31-12-2023 hoặc khi NHCSXH thông báo kết thúc thực hiện hỗ trợ lãi suất theo quy định tại điểm g, khoản 2, Ðiều 10, Nghị định 36, tùy theo thời điểm nào đến trước. Thời gian vay được hỗ trợ lãi suất được xác định từ thời điểm giải ngân khoản vay đến thời điểm khách hàng trả hết nợ gốc nhưng không nằm ngoài thời gian thực hiện hỗ trợ lãi suất. Mức hỗ trợ lãi suất cho khách hàng vay vốn là 2%/năm tính trên số dư nợ vay các khoản giải ngân trong thời gian thực hiện hỗ trợ lãi suất và thời gian vay được hỗ trợ lãi suất. Số tiền hỗ trợ lãi suất thực tế cho một khoản vay được xác định theo quy định tại điểm b, khoản 3, Ðiều 7, Nghị định 36. Ðối với phương thức hỗ trợ lãi suất, ngân sách nhà nước thực hiện hỗ trợ lãi suất cho khách hàng vay vốn thông qua NHCSXH và thực hiện chi trả số tiền hỗ trợ lãi suất cho NHCSXH theo quy định tại Nghị định này. Hằng tháng, NHCSXH tính tiền lãi được hỗ trợ và giảm trừ vào tiền lãi phải trả của khách hàng vay vốn.
* Trách nhiệm khách hàng vay vốn được hỗ trợ lãi suất và NHCSXH được quy định như thế nào, thưa ông?
- Ðối với khách hàng vay vốn phải sử dụng vốn vay đúng mục đích theo quy định. Nếu không đáp ứng đủ điều kiện được ngân sách nhà nước hỗ trợ lãi suất theo quy định tại Nghị định này thì phải hoàn trả NHCSXH toàn bộ số vốn vay không đúng đối tượng và/hoặc sử dụng vốn vay không đúng mục đích (nếu có); số tiền hỗ trợ lãi suất trước đó của số vốn vay không đáp ứng đủ điều kiện được ngân sách nhà nước hỗ trợ lãi suất.
Ðối với NHCSXH, tổng hợp nhu cầu kinh phí hỗ trợ lãi suất, cấp bù lãi suất và phí quản lý gửi Bộ Kế hoạch và Ðầu tư, Bộ Tài chính để bố trí cho NHCSXH theo quy định Luật Ngân sách nhà nước, Luật Ðầu tư công, Nghị quyết số 43/2022/QH15 và các văn bản hướng dẫn (nếu có). NHCSXH chịu trách nhiệm toàn diện về tính pháp lý, đầy đủ, hợp lệ, chính xác của hồ sơ đề nghị thẩm định quyết toán và số liệu báo cáo đề nghị ngân sách nhà nước hỗ trợ lãi suất; lưu giữ toàn bộ hồ sơ hỗ trợ lãi suất từng khoản vay đúng quy định. NHCSXH cho vay đúng đối tượng; kiểm tra trước, trong và sau khi cho vay để đảm bảo việc hỗ trợ lãi suất đúng luật định. Nếu phát hiện khách hàng vay vốn không đáp ứng đủ điều kiện được ngân sách nhà nước hỗ trợ lãi suất thì có trách nhiệm thu hồi: toàn bộ số vốn vay không đúng đối tượng và/hoặc sử dụng vốn vay không đúng mục đích (nếu có); số tiền đã hỗ trợ lãi suất trước đó của số vốn vay không đáp ứng đủ điều kiện được ngân sách nhà nước hỗ trợ lãi suất. Căn cứ tình hình thực hiện hỗ trợ lãi suất, khi kinh phí hỗ trợ lãi suất bố trí cho NHCSXH tại Nghị quyết số 43/2022/QH15 còn lại không đủ để thực hiện hỗ trợ cho các khoản vay trong 1 tháng tiếp theo, NHCSXH kết thúc thực hiện hỗ trợ lãi suất, thông báo công khai trên website và trụ sở NHCSXH về thời điểm kết thúc thực hiện hỗ trợ lãi suất, đồng thời, báo cáo Thủ tướng Chính phủ và Bộ Tài chính về thời điểm kết thúc thực hiện hỗ trợ lãi suất. NHCSXH theo dõi riêng dư nợ tín dụng các chính sách cho vay ưu đãi theo Nghị quyết số 43/2022/QH15; tính toán, xác định, chịu trách nhiệm về số cấp bù lãi suất và phí quản lý khi thực hiện các chính sách cho vay ưu đãi theo Nghị quyết số 43/2022/QH15…
* Chi nhánh NHCSXH thành phố làm gì để thực hiện hiệu quả Nghị định 36, thưa ông?
- Chi nhánh đã báo cáo, tham mưu UBND thành phố chỉ đạo tổ chức thực hiện; chỉ đạo các phòng giao dịch NHCSXH quận, huyện nghiêm túc tổ chức triển khai thực hiện đảm bảo đúng quy định, tạo thuận lợi cho khách hàng và lập kế hoạch hỗ trợ lãi suất năm 2022 để tổng hợp trình Tổng Giám đốc NHCSXH giao hạn mức hỗ trợ lãi suất cho Chi nhánh. Ðồng thời, phối hợp chính quyền địa phương, các hội, đoàn thể nhận ủy thác, cơ quan báo, đài và các đơn vị liên quan để tuyên truyền sâu rộng chính sách hỗ trợ lãi suất của Chính phủ đến các cấp, ngành và người dân biết, thực hiện, đảm bảo đúng quy định.
* Xin cảm ơn ông!