Bệnh viện Mắt - Răng Hàm Mặt TP Cần Thơ vừa tổ chức khám mắt cho học sinh Trường Tiểu học Ngô Quyền và Trường Tiểu học Trần Quốc Toản, phường Ninh Kiều, TP Cần Thơ. Qua khám 3.164 trẻ, thống kê sơ bộ cho thấy có 40-45% trẻ mắc tật khúc xạ. Trong đó, có đến 60% trẻ mắc tật khúc xạ chưa được khám, chưa đeo kính.

Hiểu đúng về tật khúc xạ

Theo các bác sĩ, tật khúc xạ là mắt có trục nhãn cầu không bình thường: quá dài (cận thị) hoặc quá ngắn (viễn thị, thường gặp ở người lớn tuổi). Vậy nên khi nhìn vật ở xa, ảnh của vật sẽ không hiện trên võng mạc của mắt mà lại nằm ở phía trước hoặc phía sau võng mạc. Nguyên nhân của tật khúc xạ là do di truyền, thiếu hoạt động ngoài trời, môi trường sinh hoạt thiếu ánh sáng, chiếu sáng không hợp lý, nhìn gần nhiều (chơi điện tử, xem tivi, sử dụng máy vi tính quá lâu), ngồi học sai tư thế.

Nhân viên Bệnh viện Mắt - Răng Hàm Mặt TP Cần Thơ đo độ khúc xạ và đo độ kính cho các em học sinh.

Nếu trẻ bị tật khúc xạ được phát hiện sớm, điều trị kịp thời sẽ mang lại thị lực tối ưu và có những biện pháp can thiệp để hạn chế tăng độ cận thị. Ngược lại, nếu trẻ không được khám, không đeo kính thì nguy cơ bị nhược thị sâu dẫn đến trẻ bị lé, giảm thị lực vĩnh viễn, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của trẻ: giảm hoặc mất khả năng lao động và sinh hoạt bình thường, có thể tác động đến sự phát triển tâm lý của trẻ. Đặc biệt, cận thị nặng có thể gây nhiều biến chứng, như: nhược thị, thoái hóa võng mạc cận thị, đục dịch kính, bong võng mạc... làm giảm thị lực vĩnh viễn.

BS.CKII Đường Thị Anh Thơ, Trưởng Khoa Mắt trẻ em, Bệnh viện Mắt - Răng Hàm Mặt TP Cần Thơ, cho biết: "Một số phụ huynh cho rằng, việc đeo kính cho trẻ bị cận thị sẽ làm tăng độ, do mỗi lần tái khám thường phải đổi kính do độ cận tăng thêm. Thực tế là, trong giai đoạn cơ thể trẻ phát triển, nhãn cầu dài ra, độ cận thị cũng sẽ tăng theo. Hiện có nhiều biện pháp giúp kiểm soát sự tiến triển của cận thị, như: dùng thuốc nhỏ atropine liều thấp, kính kiểm soát cận thị hoặc đeo kính Ortho-K ban đêm. Nếu trẻ được khám mắt theo lịch khuyến cáo, tái khám định kỳ 6 tháng/lần, sẽ giúp điều chỉnh độ kính phù hợp, kịp thời phát hiện bệnh về mắt cũng như giai đoạn sớm của cận thị. Từ đó bác sĩ chuyên khoa mắt kịp thời áp dụng các biện pháp kiểm soát tiến triển cận thị, giúp giảm được nguy cơ biến chứng, bảo vệ và nâng cao sức khỏe thị giác cho trẻ".

Hiện nay, nhiều phụ huynh chỉ đưa trẻ đi khám khi trẻ nhìn mờ hoặc có những dấu hiệu bất thường. Do đó không phát hiện tật khúc xạ ở giai đoạn sớm để có thể can thiệp kịp thời. Cũng có phụ huynh cho rằng, phẫu thuật sẽ hết cận thị, nên không quan tâm kiểm soát sự tiến triển của cận thị. Theo các bác sĩ chuyên khoa, phẫu thuật chỉ điều chỉnh được độ khúc xạ, giúp bệnh nhân không phải đeo kính chứ không điều trị được các biến chứng nguy hiểm của cận thị nặng như nhược thị, thoái hóa võng mạc cận thị, đục dịch kính, bong võng mạc.

Trẻ bị tật khúc xạ, nhưng đeo kính không đúng

Qua kiểm tra, có đến 50% trẻ đeo kính không đúng độ, dẫn đến nguy cơ ảnh hưởng đến sự phát triển thị giác của trẻ. Theo bác sĩ Đường Thị Anh Thơ, có 2 nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng trẻ đeo kính không đúng độ. Thứ nhất, do số đo không chính xác từ đầu (có những trường hợp kính cao hơn độ cận). Thứ hai, do trẻ không được tái khám định kỳ (nhiều trường hợp kính đang đeo thiếu độ, nên thị lực của trẻ chỉ đạt 2/10). Độ cận thị ở trẻ tiểu học sẽ tăng dần theo tuổi, có thể tăng từ 0,5-1,00D hoặc hơn, nên trẻ cần tái khám định kỳ 6-12 tháng/lần tại các cơ sở chuyên khoa để xác định được độ cận thị từng thời điểm.

Thói quen của đa số là không đưa trẻ khám tật khúc xạ ở các cơ sở y tế có kỹ thuật viên khúc xạ và bác sĩ nhãn khoa mà chỉ đến các cửa hàng để đo độ, cắt kính. Từ đó tạo nguy cơ đeo kính không đúng độ, ảnh hưởng đến thị lực và sự phát triển thị giác. 

BS.CKII Đường Thị Anh Thơ cho biết: "Trẻ phải được đeo kính đúng độ, gọng kính phải phù hợp với mặt của trẻ, không quá to, không quá nhỏ, tâm kính phải đúng thì trẻ mới đạt được thị lực tối ưu".

Bài, ảnh: H.HOA