Huyện Thới Lai có 1.781,55 ha vườn, tuy nhiên, việc sử dụng đất vườn của các hộ dân chưa phù hợp, còn trồng nhiều loại cây tạp, hiệu quả kinh tế thấp. Để giúp nông hộ thay đổi tập quán sản xuất và nâng cao đời sống, phát triển kinh tế gia đình, huyện Thới Lai đã triển khai mô hình cải tạo vườn tạp và đã mang lại hiệu quả bước đầu…

Nâng cao thu nhập từ cải tạo vườn tạp

Năm 2009, huyện ủy Thới Lai ban hành Nghị quyết 06/NQ-HU về phát triển kinh tế hộ gia đình để khuyến khích người dân phát triển đa dạng mô hình sản xuất, nâng cao thu nhập. Đồng thời, UBND huyện nhanh chóng xây dựng kế hoạch số 32/KH-UBND tổ chức triển khai thực hiện đến các xã, thị trấn trên địa bàn huyện. Những năm gần đây, tận dụng cùng diện tích vườn tạp, kém hiệu quả, nhiều nông hộ ở Thới Lai đã mạnh dạn đầu tư cải tạo, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Ông Đoàn Văn Phục, Phó Chủ tịch UBND xã Trường Thành, huyện Thới Lai, cho biết: Nhờ đẩy mạnh cải tạo vườn tạp, người dân địa phương tăng thêm thu nhập, vượt qua khó khăn. Đồng thời có cơ hội tiếp cận với những tiến bộ kỹ thuật, tăng hiệu quả kinh tế trên cùng một diện tích đất sản xuất, tạo ra nhiều mô hình vườn mang lại hiệu quả cao, nhiều hộ đã thoát nghèo và làm giàu chính đáng từ kinh tế vườn.

Một số xã trên địa bàn huyện có nhiều mô hình cải tạo vườn tạp mang lại hiệu quả kinh tế cao, như: xã Tân Thạnh có mô hình lấy ngắn nuôi dài cải tạo vườn tạp trồng vú sữa, mận, bắp, dưa hấu; xã Xuân Thắng cải tạo vườn tạp, vườn kém hiệu quả trồng ổi, chanh không hạt, sầu riêng; thị trấn Thới Lai cải tạo vườn kém hiệu quả trồng dừa, dưa hấu và các loại hoa màu khác; xã Trường Thành cải tạo vườn kém hiệu quả trồng cây có giá trị kinh tế, quy hoạch khu du lịch sinh thái… các xã còn lại đang cải tạo diện tích vườn trồng cây từ chương trình trợ giá cây, con giống của huyện. Điển hình ở ấp Trường Tây A, xã Trường Thành, huyện Thới Lai là mô hình VAC của nông hộ Phan Văn Hậu. Gia đình ông Hậu có 0,9ha đất vườn trồng cây vú sữa, nuôi heo (10 con) sinh sản kết hợp nuôi cá trong mương vườn. Tuy nhiên, thu nhập từ cây vú sữa không nhiều, đàn heo sinh sản dù có lời nhưng không cao vì giá heo không ổn định. Trong khi đó, giá cả của thức ăn chăn nuôi biến động theo chiều hướng tăng. Vì vậy, cuộc sống gia đình khá chật vật. Từ khi được chính quyền địa phương vận động, năm 2009-2010, ông Hậu đã đầu tư trồng 110 cây vú sữa, 150 cây cóc xen 1.200 bụi chuối để tăng thêm thu nhập. Sau 9 tháng chăm sóc, vườn cây đã bắt đầu thu hoạch, cộng thêm thu nhập từ nuôi cá và heo, trừ chi phí, ước tính lợi nhuận từ mô hình khoảng 200 triệu đồng/năm, tăng 3,5 lần so với trước đây.

Vốn có tinh thần ham học hỏi cùng với sự hướng dẫn nhiệt tình của các cán bộ chuyên môn, hộ ông Nguyễn Văn Tâm, ngụ ấp Thới Hiệp B, xã Xuân Thắng, huyện Thới Lai đã mạnh dạn đầu tư trồng ổi Thái trên tổng diện tích vườn 2.000 m2. Ông Nguyễn Văn Tâm cho biết: Trước đây, 2.000 m2 vườn tạp trồng nhiều cây, trong đó thu nhập chính từ cam nhưng hiệu quả kinh tế không cao. Năm 2013 được UBND xã tuyên truyền vận động, gia đình tôi đã tích cực cải tạo vườn tạp để cải thiện kinh tế gia đình. Nhờ mạnh dạn đầu tư cải tạo vườn tạp kém hiệu quả, hiện nay kinh tế gia đình tôi đã được cải thiện đáng kể, nhà cửa khang trang hơn và con cháu được học hành đến nơi đến chốn". Theo ông Tâm, mô hình trồng ổi không những cho thu nhập cao, vòng quay ngắn, tốn ít công chăm sóc mà còn giải quyết công ăn, việc làm cho lao động nhàn rỗi tại gia đình. Vườn ổi cho trái quanh năm nên ngày nào gia đình ông cũng có thu nhập; đặc biệt, những lúc đông ken rộ trái, ông thu nhập từ 1,7-1,8 triệu đồng/ngày. Ước tính, mỗi năm vườn ổi đạt năng suất 24 tấn/320 gốc với giá bình quân khoảng 7.000 đồng/kg, lợi nhuận thu được hơn 100 triệu đồng, gấp 3-4 lần so với các mô hình làm vườn khác trên địa bàn trong xã. Bên cạnh đó, gia đình ông Tâm còn có thêm nguồn thu nhập từ bán giống cây, mỗi năm khoảng 400-500 nhánh giá 25.000-30.000 đồng/nhánh…

Nhân rộng mô hình

Theo kế hoạch, huyện Thới Lai phấn đấu đến năm 2015 mỗi xã, thị trấn có từ 1-2 mô hình điểm cải tạo vườn tạp, đem lại hiệu quả kinh tế cao và bền vững. Năm 2014, huyện tập trung xây dựng mô hình điểm về cải tạo vườn tạp tại xã Trường Thành làm nền tảng cho việc nhân rộng ra toàn huyện trong những năm tiếp theo. Đồng thời, huyện tập trung chỉ đạo thực hiện cải tạo 290,32ha vườn; trong đó, có 87,81ha vườn tạp, 202,51ha đang cải tạo và vườn cho hiệu quả kinh tế thấp. Song song đó, năm 2014, các xã, thị trấn phải vận động người dân tập trung cải tạo 100ha vườn tạp, vườn cho hiệu quả kinh tế thấp.

Ông Nguyễn Văn Phong, Phó Chủ tịch UBND huyện Thới Lai, cho biết: Cải tạo vườn tạp phải triển khai một cách đồng bộ từ các cấp, các ngành đến nhân dân. Qua đó làm thay đổi nhận thức trong việc cải tạo, sử dụng cây trồng có hiệu quả kinh tế cao, phù hợp với nhu cầu thị trường, góp phần cải tạo và bảo vệ môi trường sống xung quanh. Thới Lai sẽ tiếp tục thực hiện công tác tuyên truyền sâu rộng về chủ trương, kế hoạch cải tạo vườn tạp trong toàn huyện. Đối với mỗi đơn vị phải xây dựng chương trình hành động và kế hoạch cải tạo vườn tạp cụ thể để thống nhất chủ trương chỉ đạo trong đơn vị. Trên cơ sở nghiên cứu kỹ các đặc tính của đất, điều kiện tự nhiên của huyện, các ngành chuyên môn tham mưu hình thành cơ cấu cây trồng hợp lý, liên kết giữa các vùng, tạo nên sự phát triển mạnh mẽ toàn huyện của loại hình vườn tạp lâu nay chưa được quan tâm. Đồng thời, lựa chọn các loại cây trồng để đưa vào sản xuất, phù hợp với điều kiện của từng địa phương, từng hộ để đem lại giá trị kinh tế. Huyện tập trung nguồn vốn đầu tư kết cấu hạ tầng các hạng mục công trình đê bao thủy lợi; xây dựng vùng sản xuất chuyên canh, tập trung theo hướng hàng hóa. Ngoài ra, tranh thủ mọi nguồn lực để đầu tư phát triển, phối hợp, lồng ghép với các chương trình mục tiêu quốc gia, gắn với xây dựng nông thôn mới. Huy động các nguồn lực của nhà nước, các chương trình, các doanh nghiệp… phối hợp giữa nhà đầu tư, nhà khoa học, nhà quản lý và người dân xây dựng các mô hình cải tạo vườn tạp, tạo ra sản phẩm cung cấp thường xuyên, đảm bảo chất lượng, có uy tín và bền vững.

Để hỗ trợ người dân tham gia cải tạo vườn tạp, Thới Lai còn dành một phần nguồn kinh phí trợ giá giống cây con năm 2014 khoảng 60 triệu đồng (bằng hình thức hỗ trợ cây con giống) để hỗ trợ cho xã Trường Thành cải tạo 17,6ha vườn, gồm: 12,5ha vườn kém hiệu quả và 5,1ha vườn bị thiệt hại sau lũ năm 2011. Đối với các xã, thị trấn còn lại trên cơ sở số liệu điều tra thực tế, huyện sẽ cân đối theo diện tích và loại cây trồng để hỗ trợ bằng cây giống cho từng xã, mức hỗ trợ tối đa không quá 60%, còn lại nhân dân đóng góp, diện hộ nghèo hỗ trợ 100%...

Bài, ảnh: TUYẾT TRINH