Thời gian qua, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã có nhiều chương trình, chính sách tín dụng để gỡ khó về vốn sản xuất, đầu tư cho nông nghiệp, nông thôn. Trong rất nhiều chính sách tín dụng cho nông nghiệp, nông thôn 5 năm gần đây thì Nghị định số 55/2015/NĐ-CP ngày 9-6-2015 (Nghị định 55) về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn thay thế Nghị định số 41/NĐ-CP (Nghị định 41) ngày 12-4-2010 được xem là chính sách cởi mở, giúp nông dân an tâm sản xuất, đầu tư, thúc đẩy tái cơ cấu ngành nông nghiệp tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). NHNN đã ban hành Thông tư hướng dẫn số 10/2015/TT-NHNN (Thông tư hướng dẫn số 10) ngày 22-7-2015 hướng dẫn thực hiện Nghị định 55. Theo đó, mức cho vay không có tài sản bảo đảm tăng gấp 1,5-2 lần so với quy định tại Nghị định 41. Mức cho vay đối với cá nhân, hộ gia đình không có tài sản đảm bảo tối đa là 100 triệu đồng; tối đa 300 triệu đồng đối với hộ kinh doanh; tối đa 1 tỉ đồng đối với hợp tác xã (HTX), chủ trang trại; các liên hiệp HTX nuôi trồng thủy sản hoặc khai thác hải sản xa bờ, cung cấp dịch vụ khai thác hải sản xa bờ được vay tối đa 3 tỉ đồng… Ngoài ra, với Nghị định 55, phát triển sản xuất nông nghiệp theo mô hình liên kết, ứng dụng công nghệ cao, mức cho vay không có tài sản bảo đảm lên tới 70%- 80% giá trị dự án, phương án theo mô hình liên kết. Theo phản ánh của nhiều địa phương, từ khi Nghị định 55 có hiệu lực thi hành (25-7-2015) đến nay đã góp phần tháo gỡ khó khăn cho sản xuất nông nghiệp, nông thôn rất lớn, tạo lực đẩy mới cho tái cơ cấu ngành nông nghiệp.

Song, thực tế hiện nay, sản xuất nông nghiệp của các địa phương ĐBSCL đang chịu tác động nặng nề của hạn, mặn xâm nhập sâu vào nội đồng, hàng trăm ngàn ha lúa bị thiệt hại, thiếu nước tưới cho hoa màu, cây ăn trái; thiếu nước sinh hoạt… Trước những khắc nghiệt của thiên tai mà vùng ĐBSCL đang gánh chịu, ngày 9-3-2016, Thống đốc NHNN đã ký ban hành Chỉ thị số 03/CT-NHNN về việc hỗ trợ khắc phục thiệt hại do hạn hán, xâm nhập mặn và khôi phục sản xuất tại các tỉnh ĐBSCL. Theo đó, Thống đốc NHNN yêu cầu NHNN chi nhánh các tỉnh, thành phố khu vực ĐBSCL, các tổ chức tín dụng (TCTD) chỉ đạo các chi nhánh, phòng giao dịch chủ động rà soát thiệt hại vốn tín dụng do hạn hán, xâm nhập mặn; trên cơ sở này, xem xét thực hiện việc cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi vay theo thẩm quyền và khả năng tài chính của TCTD; Chỉ đạo các chi nhánh, phòng giao dịch trên địa bàn căn cứ vào Quyết định công bố thiên tai do hạn hán, xâm nhập mặn của UBND tỉnh, thành phố khẩn trương hướng dẫn, phối hợp với khách hàng hoàn thiện hồ sơ đề nghị khoanh nợ các khoản vay theo quy định tại Nghị định số 55 của Chính phủ và Thông tư hướng dẫn số 10 của NHNN.

Cũng tại Chỉ thị 03, Thống đốc giao NHNN yêu cầu các TCTD chỉ đạo các chi nhánh, phòng giao dịch căn cứ vào khả năng phục hồi sản xuất của khách hàng tiếp tục cho vay để khách hàng thực hiện phương án, dự án sản xuất - kinh doanh theo quy định. Căn cứ vào khả năng tài chính, TCTD thực hiện công tác hỗ trợ an sinh xã hội cho người dân tại các địa phương bị thiệt hại nghiêm trọng, nhất là đối với đồng bào dân tộc, vùng đặc biệt khó khăn nhằm giúp người dân sớm ổn định cuộc sống. NHNN cũng yêu cầu Ngân hàng Chính sách xã hội rà soát, xác định tình hình và số thiệt hại vốn tín dụng do hạn hán, xâm nhập mặn tại các tỉnh ĐBSCL để gia hạn nợ, khoanh nợ, xóa nợ cho khách hàng theo qui định… Chỉ thị số 03/CT-NHNN có hiệu lực kể từ ngày ký, đây là sự chia sẻ rất kịp thời, giúp người dân phục hồi sản xuất, ổn định cuộc sống.

Gia Bảo