Nếu bạn từng chụp bầu trời xanh, hoàng hôn hoặc những mảng màu chuyển nhẹ trên Galaxy Ultra đời gần đây, đôi lúc bạn sẽ thấy hiện tượng “bậc thang” trên vùng chuyển màu: các dải màu không mịn mà thành từng lớp rõ rệt. Đây chính là banding (posterization/colour banding) - một lỗi “khó chịu” vì nó làm bầu trời trông giả, đặc biệt khi xem trên màn hình lớn hoặc zoom 100%.

Banding thực chất là gì và vì sao hay lộ ở bầu trời?

Colour banding là một dạng posterization: thay vì chuyển sắc mượt, ảnh bị “làm tròn” và chia thành các mức màu rời rạc nên bạn nhìn thấy đường ranh giữa các dải màu. Hiện tượng này thường rõ nhất ở gradient lớn và sạch hạt như trời xanh, sương mù, tường màu trơn hoặc vùng nền sau khi xử lý mạnh.

Gần đây, rò rỉ về Samsung Galaxy S26 Ultra lại nhắm đúng vào vấn đề này: Samsung được cho là sẽ giảm banding ở các vùng chuyển sắc tinh tế như bầu trời, thay vì chỉ tăng số “chấm” hay zoom.

Trong ảnh smartphone, banding có thể đến từ nhiều lớp “đường ống” xử lý: thuật toán HDR/tonemap quá mạnh, nén ảnh (JPEG/HEIF), khử nhiễu làm nền quá sạch (mất “hạt” tự nhiên), hoặc pipeline xử lý bit-depth chưa đủ cao ở một đoạn nào đó. Khi nền quá mịn mà lại bị nén hoặc “kéo” tương phản, banding càng dễ lộ.

Tin đồn nói gì về S26 Ultra: bớt banding nhờ xử lý ảnh, có thể vẫn dùng cảm biến chính cũ

Nguồn tin được nhắc nhiều nhất cho biết cải thiện của S26 Ultra tập trung vào chất lượng ảnh đầu ra, cụ thể là bớt banding ở vùng chuyển sắc tinh tế. Digital Camera World tóm lược rằng đây là thay đổi “đáng giá nhưng tinh tế”, và đáng chú ý là có thể đến từ tinh chỉnh xử lý ảnh hơn là thay cảm biến chính.

Cùng lúc, TechRadar cũng nói theo hướng tương tự: S26 Ultra có thể vẫn giữ 200MP, nhưng Samsung được kỳ vọng cải thiện “công thức xử lý” để màu thật hơn, chi tiết bầu trời tốt hơn và giảm noise/artifact - những thứ thường đi cùng banding khi pipeline xử lý chưa tối ưu.

Nếu không đổi phần cứng lớn, Samsung có thể “fix banding” bằng cách nào?

Nếu bạn nhìn banding như một bài toán “thiếu mức chuyển màu mịn”, thì cách sửa thường nằm ở pipeline xử lý:

Thứ nhất là tăng độ chính xác nội bộ khi tính toán màu/độ sáng (tăng bit-depth trong các bước xử lý quan trọng), đặc biệt ở giai đoạn HDR merge và tone mapping. Đây là nơi dễ tạo ra “bậc thang” nếu ảnh bị ép tương phản hoặc gom vùng màu quá gắt.

Thứ hai là dithering/grain thông minh: nghe ngược đời, nhưng thêm một lượng nhiễu cực nhỏ (dither) có thể “phá” các ranh giới bậc thang và làm gradient trông mịn hơn với mắt người. Đây là kỹ thuật phổ biến trong xử lý ảnh để giảm banding trên gradient.

Thứ ba là giảm các thao tác “làm đẹp quá tay” trên nền trời: nếu khử nhiễu quá sạch + sharpen/clarity không đúng cách, bầu trời dễ thành một mặt phẳng mịn bất thường; lúc đó chỉ cần nén hoặc kéo màu nhẹ là banding lộ ngay. Nếu Samsung đang điều chỉnh màu theo hướng tự nhiên hơn (ít “filter” hơn), gradient cũng có cơ hội mượt hơn.

Ý nghĩa thực tế: ảnh trời xanh, hoàng hôn và video bớt “giả”

Banding không phải lỗi khiến ảnh “hỏng hoàn toàn”, nhưng nó làm giảm cảm giác cao cấp. Nếu S26 Ultra thật sự xử lý mượt gradient hơn, bạn sẽ thấy lợi rõ nhất ở ảnh bầu trời xanh ban ngày, ảnh hoàng hôn chuyển màu, ảnh mây/sương và cả những cảnh có nền “trơn” như biển hoặc tường.

Quan trọng hơn, đây là kiểu nâng cấp mà người dùng cảm nhận được ngay khi đăng mạng xã hội: bầu trời ít “tách lớp”, vùng chuyển màu mềm hơn, nhìn “đắt” hơn dù bạn không chỉnh sửa.

Khi máy ra mắt, nên test thế nào để biết tin đồn có đúng?

Nếu bạn làm nội dung/đánh giá, hãy test theo các bài “lộ lỗi” kinh điển:

Chụp trời xanh có chuyển sắc (không mây hoặc mây mỏng), chụp hoàng hôn có gradient lớn, và chụp trong điều kiện HDR dễ hoạt động. Sau đó so sánh giữa Auto HDR bật/tắt, giữa JPEG/HEIF và Expert RAW (nếu có), và đặc biệt zoom vào vùng gradient để xem còn “bậc thang” không. Nếu S26 Ultra cải thiện thật, bạn sẽ thấy sự khác biệt ngay ở các cảnh nền trời “khó tính”.

Kết luận

Trong bối cảnh flagship ngày càng bão hòa về phần cứng, việc Samsung tập trung sửa một lỗi “nhỏ nhưng khó chịu” như banding là hướng đi rất đáng chú ý. Các rò rỉ hiện tại nghiêng về kịch bản: S26 Ultra giảm banding chủ yếu nhờ tinh chỉnh xử lý ảnh, có thể đi kèm triết lý màu “thật” hơn và giảm artifact ở bầu trời.