Tổ chức Y tế thế giới (WHO) ước tính, mỗi năm có khoảng 66.000 ca nhiễm HBV (viêm gan B) nghề nghiệp qua máu hoặc vật sắc nhọn. Do tính chất nghề nghiệp, nên nhân viên y tế thường xuyên tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với máu và các dịch tiết của người bệnh, nên nguy cơ nhiễm vi-rút viêm gan B rất cao.

Tiêm ngừa viêm gan B cho nhân viên y tế. 

BS.CKI Nguyễn Nhân Nghĩa, Trưởng Khoa Bệnh nghề nghiệp, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) TP Cần Thơ, cho biết: "Nhân viên y tế có nguy cơ phơi nhiễm vi-rút viêm gan B rất cao. Từ thực tế đó, tôi cùng các cộng sự thực hiện đề tài nghiên cứu "Kiến thức, thái độ, thực hành và một số yếu tố liên quan về dự phòng phơi nhiễm viêm gan B nghề nghiệp của nhân viên y tế các cơ sở y tế trên địa bàn TP Cần Thơ năm 2025". Đề tài nhằm khảo sát kiến thức đúng, thái độ đúng và thực hành đúng của nhân viên y tế với viêm gan B. Qua đó, tìm hiểu một số yếu tố liên quan đến kiến thức, thái độ, hành vi đối với việc dự phòng viêm gan B nghề nghiệp".

Đề tài thực hiện trong 6 tháng (từ tháng 5 đến tháng 10-2025). Nhóm nghiên cứu đã khảo sát 156 nhân viên y tế tại 4 bệnh viện tuyến thành phố, trong đó nữ giới chiếm 69,9%; thâm niên công tác trên 5 năm chiếm 62,2%. Qua khảo sát, 96,2% có xét nghiệm HBsAg là một tín hiệu rất tích cực, cho thấy các cơ sở y tế đã thực hiện sàng lọc viêm gan B cho đội ngũ. Đây là điều rất cần thiết trong bối cảnh nhân viên y tế có nguy cơ phơi nhiễm vi-rút cao. 

Bên cạnh đó, tỷ lệ nhân viên y tế có kiến thức đúng chiếm 85,3%, thái độ tích cực 87,8% và 89,7% thực hành đúng. Cụ thể, kiến thức đúng về bảo hộ lao động chiếm 80,1%; về dự phòng lây nhiễm do bơm kim tiêm và vật sắc nhọn chiếm 82,7% và về tiêm chủng vắc-xin phòng bệnh viêm gan B là 80,8%.

Nhân viên y tế có thâm niên trên 5 năm có khả năng đạt kiến thức, thái độ và thực hành đúng cao hơn nhóm dưới 5 năm. Kiến thức đúng có khả năng biểu hiện thái độ đúng cao hơn 3,334 lần. Thái độ tích cực về dự phòng phơi nhiễm có khả năng thực hành đúng cao gấp 5,862 lần so với nhóm có thái độ không đúng.

Qua nghiên cứu, tỷ lệ nhân viên y tế có kiến thức, thái độ và thực hành đúng chiếm khá cao. Tuy nhiên, tỷ lệ chưa xét nghiệm là 3,8%. Số này tuy nhỏ, nhưng không bằng 0 - nghĩa là còn một nhóm chưa được sàng lọc đầy đủ có thể dẫn tới bỏ sót nhân viên có nguy cơ hoặc đang nhiễm vi-rút viêm gan B mà không biết. Qua kết quả nghiên cứu, tỷ lệ nhân viên y tế có HBsAg dương tính chiếm 7,7%

Từ đó, nhóm nghiên cứu khuyến cáo cần đào tạo, huấn luyện và thực hành dự phòng phơi nhiễm. Trong đó, thiết kế chương trình đào tạo, bài giảng không chỉ truyền đạt kiến thức chung mà cần tập trung vào tình huống cụ thể, xử lý vật sắc nhọn sau sử dụng, sử dụng bảo hộ lao động trong từng thủ thuật cụ thể, phản ứng xử trí sau phơi nhiễm. Tăng cường truyền thông và tổ chức tiêm chủng vắc-xin phòng viêm gan B. Đảm bảo tất cả nhân viên được tiêm đủ 3 mũi và có kiểm tra anti-HBs sau tiêm để xác định miễn dịch. Truyền thông cho nhân viên về lợi ích, lịch tiêm chủng, quyền lợi và trách nhiệm. Các cơ sở y tế cần thực hiện giám sát và phản hồi thực hành, bao gồm: thực hành chuẩn bị dụng cụ, xử lý vật sắc nhọn, sử dụng bảo hộ lao động, vệ sinh tay, xử lý tai nạn do vật sắc nhọn đâm xuyên… Sử dụng dữ liệu này để lập kế hoạch cải tiến và nhắc nhở, đào tạo lại, hoặc có khuyến khích/ghi nhận thực hành tốt. Đối với cơ quan quản lý nhà nước, cần tăng cường công tác kiểm tra việc thực hiện quy chế bảo hộ lao động, chăm sóc sức khỏe, phòng chống bệnh nghề nghiệp cho nhân viên y tế.

BS.CKI Nguyễn Nhân Nghĩa cho biết thêm: "Theo quy định tại Điều 21 Luật An toàn vệ sinh lao động, các cơ sở y tế phải tổ chức khám sức khỏe cho người lao động trước khi bố trí làm việc; khám sức khỏe, khám bệnh nghề nghiệp ít nhất 1 lần/năm cho nhân viên y tế. Hiện nay, viêm gan vi-rút B nghề nghiệp là một trong 35 bệnh nghề nghiệp thuộc danh mục được hưởng bảo hiểm xã hội. Hơn nữa, viêm gan vi-rút B nghề nghiệp là một trong các bệnh thường gặp của nhân viên y tế. Vì thế, các cơ sở y tế cần lưu ý khám, xét nghiệm viêm gan B nhằm đảm bảo sức khỏe của đội ngũ cũng như phòng lây nhiễm.

Bài, ảnh: H.HOA