Dự báo thị trường ô tô năm 2013 vẫn chưa có nhiều lạc quan. Ảnh: THU HOÀI

Theo báo cáo của Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), trong tháng cuối cùng của năm 2012, lượng bán hàng của toàn thị trường đạt gần 10.000 xe, nâng tổng lượng xe ô tô bán ra thị trường nội địa trong năm 2012 đạt 93.000 xe.

Kết quả này mặc dù thấp hơn năm 2011 khoảng 33% nhưng nó gần bằng với con số dự báo của VAMA vào khoảng 95.000 xe. Theo báo cáo của các nhà lắp ráp ô tô trong nước, trong năm qua hầu hết các hãng đều có lượng bán hàng bị giảm sút. Chẳng hạn, Toyota Việt Nam trong năm qua bán được hơn 24.900 xe, dẫn đầu thị trường ô tô trong nước nhưng vẫn giảm khoảng 16% so với kết quả của năm 2011. Trường Hải với lượng bán ra trong năm qua chỉ đạt hơn 24.000 xe, giảm 7.800 xe so với kết quả của năm 2011…

Nếu tính riêng mảng thị trường do VAMA chi phối, tình hình xem ra có đôi nét sáng sủa hơn. Cả năm qua, khối doanh nghiệp này đạt tổng sản lượng bán hàng 80.487 chiếc, giảm 27% so với năm 2011, tỷ lệ giảm này thấp hơn đáng kể so với tỷ lệ giảm chung của toàn thị trường. Trong đó, phân khúc xe du lịch đạt 26.074 chiếc, giảm 36%; phân khúc xe đa dụng đạt 16.956 chiếc, giảm 26%; phân khúc xe thương mại đạt 35.528 chiếc, giảm 23%. Nhìn cục diện thị trường theo hãng xe, việc Tổng công ty Máy động lực và Máy nông nghiệp Việt Nam (VEAM) đạt mức tăng trưởng 34% chỉ là một chấm sáng nhỏ nhoi và duy nhất. 17 hãng xe còn lại đều bị sụt giảm, đáng chú ý là những hãng xe có mức sản lượng và chiếm thị phần lớn.

Điển hình là GM, năm 2012 hãng xe Mỹ đạt sản lượng bán hàng 5.613 chiếc, giảm đến 46% so với năm 2011. Kế đến là Ford với mức sản lượng 4.790 chiếc, giảm 45%. Vinaxuki đạt 4.453 chiếc, giảm 41%. Trường Hải đạt 24.001 chiếc, giảm 25%. Dù có tỷ lệ giảm cao hơn rất nhiều song một số hãng xe như VMC, Vinacomin – Vinacoal hay SanYang không tạo quá nhiều áp lực lên thị trường chung do giữ thị phần quá thấp, đều chưa đến 1%.

Ngay từ đầu năm cũng đã có không ít nhận định về khả năng suy giảm của thị trường ôtô năm 2012 xuất phát từ bối cảnh khó khăn của nền kinh tế nói chung. Song, giảm "thê thảm" như thực tế các con số thống kê là nằm ngoài dự đoán của nhiều người. Nhận định nguyên nhân, VAMA cho rằng "hầu hết sự sụt giảm của năm 2012 là do việc tăng phí, thuế cùng với việc các loại thuế, phí mới được ban hành". Trên thực tế, trong năm 2012 vừa qua chỉ có lệ phí trước bạ tại một số tỉnh, thành phố được điều chỉnh tăng lên là đáng kể. Mức tăng của vài loại phí khác như phí cấp biển số, phí trông giữ xe không có nhiều tác động tiêu cực lên sức mua của thị trường. Tuy nhiên, dù mới chỉ là kế hoạch, dự kiến thu mới hoặc tăng thu thì một số loại phí khác cũng đã góp phần không nhỏ vào việc "đè nén" sức mua. Điển hình là kế hoạch thu phí sử dụng đường bộ với mức thu từ 2,09 triệu đồng đến 16,76 triệu đồng/xe/năm. Bên cạnh đó là đề xuất thu phí hạn chế phương tiện giao thông cá nhân với mức thu lớn hơn rất nhiều, cao nhất lên đến 50 triệu đồng/xe/năm. Hai loại phí này, sau đó một được hoãn thực hiện đến đầu năm 2013. Theo VAMA, năm 2012 hầu hết các hãng xe phải giảm sản lượng cũng như đưa ra nhiều chương trình khuyến mãi hỗ trợ khách hàng, nhưng thị trường vẫn không được cải thiện mấy và đã buộc các hãng phải tiếp tục đưa ra nhiều chương trình hỗ trợ khách hàng mạnh hơn nữa. Khó khăn kinh tế kéo dài và đề án hạn chế phương tiện giao thông cá nhân và thu phí ô tô đi vào trung tâm thành phố giờ cao điểm, theo các doanh nghiệp, là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến việc tiêu thụ ô tô giảm mạnh trong thời gian qua. Dự kiến năm 2013, tổng sản lượng bán hàng trên toàn thị trường ôtô Việt Nam sẽ đạt khoảng 100.000 xe, tương đương mức tăng 8% so với năm 2012.

Q.TRUNG (tổng hợp)