Tổ hợp tác Khiết Tâm, ấp D2, xã Thạnh Lợi, huyện Vĩnh Thạnh, TP Cần Thơ thành lập vào năm 2009. Nhiều năm nay, bằng việc tổ chức sản xuất theo hướng liên kết, xây dựng cánh đồng lớn… không ngừng nâng cao hiệu quả sản xuất lúa cho thành viên, Tổ hợp tác Khiết Tâm trở thành điển hình tiên tiến trong phong trào kinh tế tập thể ở TP Cần Thơ.

Trước đây, vì sản xuất nhỏ lẻ theo hộ gia đình, gieo sạ mật độ dày, dùng "lúa thịt" làm lúa giống, sử dụng giống lúa chất lượng kém; sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật không đúng quy trình gây lãng phí… nên việc trồng lúa của người nông dân ở ấp D2, xã Thạnh Lợi, huyện Vĩnh Thạnh không đạt hiệu quả cao. Đến khi thu hoạch, nông dân chủ yếu thu hoạch bằng thủ công, gây thất thoát... Điều này chưa kể đến việc nông dân thường bị thương lái ép giá, đầu ra hạt lúa bấp bênh khiến người trồng lúa càng khó khăn hơn. Nhận thấy được điều này, sau khi đi tham quan, học tập kinh nghiệm ở nhiều nơi, 6 nông dân ở ấp D2, xã Thạnh Lợi, huyện Vĩnh Thạnh bàn bạc, thống nhất thành lập Tổ hợp tác Khiết Tâm với diện tích 20ha. Ông Nguyễn Ngọc Huấn, Tổ trưởng Tổ hợp tác Khiết Tâm, cho biết: Mong muốn của tổ hợp tác là liên kết các hộ dân, hình thành vùng trồng lúa cùng một loại giống, giảm thất thoát và chi phí sản xuất, tạo nguồn nguyên liệu lớn. Thông qua đó để có thể gắn kết hợp đồng với các doanh nghiệp, tiến tới xây dựng nền sản xuất nông nghiệp hiện đại; phát triển nông nghiệp gắn với dịch vụ, đẩy mạnh việc thực hiện cơ giới hóa vào sản xuất, phát triển toàn diện theo hướng bền vững…

Được hưởng lợi từ “Dự án cạnh tranh nông nghiệp”, Tổ hợp tác Khiết Tâm tiếp tục nâng cao hiệu quả hoạt động, nhất là giảm chi phí sản xuất, tăng giá trị hạt lúa, tăng thêm thu nhập cho thành viên. Trong ảnh: Hoạt động tại kho trữ lúa của Tổ hợp tác Khiết Tâm.

Thành lập không bao lâu, nhờ tổ chức sản xuất chặt chẽ, Tổ hợp tác Khiết Tâm được chính quyền địa phương chọn và thực hiện mô hình cánh đồng lớn. Vụ đông xuân 2011-2012, từ nền tảng của Tổ hợp tác Khiết Tâm, cánh đồng lớn ấp D2 chính thức thành lập, mở ra một trang mới trong hoạt động trồng lúa của người dân nơi đây. Ông Nguyễn Ngọc Huấn, Tổ trưởng Tổ hợp tác Khiết Tâm, cho biết: Vụ đầu tiên, Ban quản lý Cánh đồng lớn ấp D2 ký hợp đồng với Công ty cổ phần Gentraco đầu tư và tiêu thụ lúa Jasmine, diện tích 75ha; trong đó có 50ha thực hành sản xuất theo quy trình GlobalGAP với hơn 30 hộ nông dân tham gia. "Làm ăn có ký kết hợp đồng, phải tổ chức nghiêm ngặt từ khâu sản xuất, đến thu hoạch, nhất là việc phải thay đổi tập quán canh tác cũ. Đây là cả một quá trình khó khăn. Bởi thực hiện kỹ thuật canh tác mới, đòi hỏi tất cả hộ nông dân phải nắm được các quy trình sản xuất và các quy định chung phải thực hiện đối với từng hộ nông dân, bảo đảm tính thống nhất theo kế hoạch mùa vụ" – ông Nguyễn Ngọc Huấn nói. Ông Phạm Minh Được, một trong những nông dân đầu tiên tham gia Tổ hợp tác Khiết Tâm, nhớ lại: Canh tác theo quy trình mới trong cánh đồng lớn, nhiều thành viên của tổ hợp tác lo ngại, nghi ngờ. Nhưng được sự quan tâm, hỗ trợ của chính quyền địa phương, của cán bộ chuyên môn ngành nông nghiệp hướng dẫn thực hiện các phương pháp canh tác mới, như: sạ lúa theo hàng, giảm giống, giảm phân, giảm thuốc và tuân thủ lịch trình thời vụ áp dụng cho toàn bộ cánh đồng – điều mà từ trước đến nay nông dân chưa từng áp dụng. Nông dân ứng dụng thành công tiến bộ khoa học vào sản xuất không những giúp tăng năng suất, còn giảm chi phí sản xuất, nâng cao giá bán.

"Từ khi hình thành tổ hợp tác, rồi thực hiện liên kết sản xuất trong cánh đồng lớn, thu nhập của các thành viên tổ hợp tác cao hơn trước, hoạt động sản xuất ngày một căn cơ, hiệu quả hơn. Nhờ áp dụng triệt để các giải pháp kỹ thuật, như: sạ hàng, bón phân cân đối, tiết kiệm nước, "1 phải, 5 giảm"… dù đạt năng suất tương đương nhưng sản xuất trên cánh đồng lớn giảm từ 15-20% chi phí và lợi nhuận tăng hơn 15% so với mô hình bên ngoài"- ông Nguyễn Ngọc Huấn, Tổ trưởng Tổ hợp tác Khiết Tâm, đúc kết. Ngoài ra, theo ông Huấn, sản xuất trong Cánh đồng lớn ấp D2, Công ty Bình Điền đã đầu tư phân bón chuyên dùng cho lúa trên phương thức giá rẻ hơn thị trường bên ngoài 500.000 đồng/tấn, Công ty Angimex (Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu An Giang) đầu tư lúa giống. Đến khi thu hoạch, tổ hợp tác hợp đồng trực tiếp với chủ máy cắt nên giảm cho thành viên được hơn 600.000 đồng/ha so với bên ngoài; sản phẩm được Công ty cổ phần Gentraco thu mua cao hơn bên ngoài từ 500 - 700 đồng/kg... Chính vì vậy, các hộ thành viên của tổ hợp tác rất phấn khởi, an tâm sản xuất. Đặc biệt, diện tích lúa sản xuất theo quy trình GlobalGAP chỉ từ 47 ha ban đầu nay đã nâng lên khoảng 100ha. Và chỉ 6 thành viên ban đầu với 20ha, nay cánh đồng lớn ấp D2 đã có trên 160 thành viên với diện tích 340ha.

Với những kết quả đạt được, những năm qua, Tổ hợp tác Khiết Tâm luôn là một trong những điển hình tiên tiến trong phong trào kinh tế hợp tác ở TP Cần Thơ. Đặc biệt, những kết quả này, giúp tổ hợp tác được lựa chọn tham gia "Dự án cạnh tranh nông nghiệp" gọi tắt là ACP do Ngân hàng Thế giới tài trợ nguồn vốn qua sự bảo lãnh của Nhà nước Việt Nam với tổng giá trị 5 tỉ đồng. Ông Nguyễn Ngọc Huấn, Tổ trưởng Tổ hợp tác Khiết Tâm, cho biết: Đây là dự án nhằm đảm bảo chất lượng cho sản phẩm, xây kho lưu trữ… và cung cấp các trang thiết bị như máy gặt đập liên hợp, lò sấy lúa, thiết bị san ủi đất bằng tia laser... cho tổ hợp tác. Bên cạnh đó, dự án cũng triển khai hoạt động thử nghiệm "kiểm soát khí thải trong nông nghiệp" và tập huấn chương trình "một phải, sáu giảm" cho người nông dân. Dự án chính thức khánh thành đi vào hoạt động đầu năm 2015, tạo điều kiện cho tổ hợp tác cung cấp thêm nhiều dịch vụ cho thành viên như dịch vụ cày xới, gặt đập liên hợp, dịch vụ sau thu hoạch, giúp giảm thêm chi phí sản xuất, tăng giá trị thương phẩm chất lượng của hạt lúa, tăng thêm thu nhập cho thành viên. Đặc biệt, để chủ động hơn trong hoạt động sản xuất kinh doanh, Tổ hợp tác Khiết Tâm đã và đang xây dựng các kế hoạch để tiến hành đại hội xã viên lần thứ nhất, chính thức thành lập hợp tác xã vào cuối tháng 8-2015.

Bài, ảnh: T.ĐẠT