(CTO) - An ninh nguồn nước không chỉ là câu chuyện của hôm nay, mà là cam kết với các thế hệ mai sau. Những năm gần đây, dưới tác động của biến đổi khí hậu, nước biển dâng, các công trình thủy lợi phía thượng nguồn đã tác động tiêu cực tới nguồn nước ngọt về khu vực ĐBSCL. 

Ngày 22-3, tại TP Cần Thơ, Báo Tiền Phong phối hợp UBND TP Cần Thơ và Tập đoàn Keppel tổ chức hội thảo "An ninh nguồn nước ĐBSCL trước biến đổi khí hậu".

Giới thiệu các giải pháp xử lý nước sạch cho người dân vùng nhiễm mặn ở ĐBSCL

Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Nguyễn Ngọc Tiến, Phó tổng biên tập Báo Tiền Phong, khẳng định: Hội thảo diễn ra nhân Ngày Nước Thế giới 22-3 là một lời nhắc nhở rất rõ ràng: Nước không chỉ là tài nguyên mà là tương lai. An ninh nguồn nước không chỉ là câu chuyện của hôm nay, mà là cam kết với các thế hệ mai sau. Điều đó đòi hỏi chúng ta phải thay đổi cách tiếp cận, từ bị động sang chủ động, từ đơn lẻ sang liên kết, từ ngắn hạn sang dài hạn. Và hơn hết, cần một tinh thần chung, đó là coi an ninh nguồn nước là nền tảng của an ninh phát triển.

 Ông Nguyễn Ngọc Tiến, Phó Tổng biên tập Báo Tiền Phong phát biểu khai mạc hội thảo

ĐBSCL là vựa lúa, vựa trái cây, thủy sản của cả nước, giữ vai trò quan trọng trong đảm bảo an ninh lương thực cho đất nước và xuất khẩu. Những năm gần đây, dưới tác động của biến đổi khí hậu, nước biển dâng, các công trình thủy lợi phía thượng nguồn đã tác động tiêu cực tới nguồn nước ngọt về khu vực ĐBSCL. Mùa lũ nước về tràn đồng ngày càng ít, trong khi mùa khô lại xảy ra hạn hán, xâm nhập mặn, sạt lở ngày càng nghiêm trọng.

Trong khuôn khổ hội thảo, các chuyên gia nhận diện những nguy cơ từ suy giảm nguồn nước, xâm nhập mặn, sụt lún đất đến những tác động sâu rộng đến sinh kế và môi trường. Đồng thời phân tích những điểm nghẽn trong quản trị tài nguyên nước, từ cơ chế điều phối liên vùng, quy hoạch, đến chính sách và nguồn lực. Đồng thời, đề xuất các giải pháp không chỉ ở tầm vĩ mô, mà cả những giải pháp cụ thể, khả thi, gắn với thực tiễn đời sống người dân và hoạt động sản xuất kinh doanh.

Ông Nguyễn Hoàng Anh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ xác định nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác và sử dụng tài nguyên nước là nhiệm vụ trọng tâm của thành phố

Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Hoàng Anh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ chia sẻ: TP Cần Thơ đã và đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm bảo đảm nguồn nước phục vụ sinh hoạt và sản xuất, đồng thời góp phần giảm sụt lún đất. Trong quy hoạch phát triển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, thành phố xác định nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác và sử dụng tài nguyên nước là nhiệm vụ trọng tâm. Tập trung phát triển các công trình trữ nước ngọt phục vụ mùa khô; ưu tiên sử dụng nước mặt, giảm dần khai thác nước ngầm nhằm hạn chế sụt lún, sạt lở; đồng thời tăng cường phục hồi, bảo vệ các nguồn nước bị suy thoái, ô nhiễm.

Để thích ứng với biến đổi khí hậu, hạn hán, xâm nhập mặn và nước biển dâng cần chủ động thích ứng từ sớm, từ xa với tầm nhìn dài hạn để phát triển bền vững. Đồng thời, đòi hỏi phải có cách tiếp cận tổng thể, liên vùng, liên quốc gia, với sự chung tay của các cấp, các ngành, cộng đồng và người dân trong việc khai thác, sử dụng tài nguyên nước một cách hiệu quả và bền vững.

PGS.TS Nguyễn Phú Quỳnh, Phó Viện trưởng Viện Khoa học thủy lợi miền Nam phân tích diễn biễn xâm nhập mặn ở ĐBSCL

Theo PGS.TS Nguyễn Phú Quỳnh, Phó Viện trưởng Viện Khoa học thủy lợi miền Nam, ĐBSCL đã, đang và vẫn là vùng trọng điểm nông nghiệp của cả nước, với nhiều lợi thế vượt trội về tài nguyên thiên nhiên đặc thù cho nông nghiệp; có lợi thế cạnh tranh cao so với các vùng khác trên thế giới. Song ĐBSCL cũng đang chịu các tác động ngoại biên nghiêm trọng, không thể đảo ngược được, bao gồm: phát triển thượng lưu MeKong làm suy giảm phù sa và thay đổi quy luật dòng chảy; biến đổi khí hậu, nước biển dâng, tác động do phát triển nội tại gây lún sụt đất, hạ thấp đồng bằng với mức độ rất nghiêm trọng…

Do đó, phát triển ĐBSCL cần theo hướng thích nghi có kiểm soát, chủ động tạo chế độ nước hợp lý trên nền chế độ tự nhiên, làm giảm mức độ rủi ro, bấp bênh trong các hoạt động kinh tế xã hội. Cần vận hành liên hệ thống thủy lợi vùng ĐBSCL hiệu quả, điều phối liên vùng, ứng dụng công nghệ, vận hành đa mục tiêu, cũng như tăng cường sự tham gia của cộng đồng để cùng đảm bảo an ninh nguồn nước.

Tin, ảnh: MINH HUYỀN