HOÀNG YẾN

Luật Cư trú có hiệu lực từ ngày 1-1-2021, đã bãi bỏ hình thức quản lý dân cư bằng sổ hộ khẩu, sổ tạm trú, thay bằng hình thức quản lý theo số định danh cá nhân, cập nhật thông tin trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Việc thay đổi phương thức quản lý đã góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý dân cư. Tuy nhiên, quá trình triển khai thực hiện còn một số vướng mắc cần tháo gỡ.

Công an TP Cần Thơ hướng dẫn người dân đăng ký tài khoản định danh điện tử tại phường Hưng Phú, quận Cái Răng. Ảnh: KIỀU CHINH

Theo Công an TP Cần Thơ, việc thay đổi phương thức quản lý dân cư từ thủ công sang quản lý bằng định danh cá nhân, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý dân cư. Đồng thời, qua đó thể hiện tính minh bạch trong các hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước khi thực hiện giải quyết các thủ tục hành chính (TTHC) về đăng ký cư trú. Công tác phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị có thẩm quyền xác minh thông tin cư trú được chặt chẽ, nhịp nhàng theo từng cấp; trường hợp địa phương có khó khăn, vướng mắc thì phản ánh thông tin đến cấp trên kịp thời để giải quyết.

Tại buổi giám sát công tác triển khai, thực hiện Luật Cư trú và các văn bản liên quan của HĐND thành phố mới đây, các địa phương cho rằng, bên cạnh những thuận lợi, việc tiếp nhận hồ sơ trên Cổng Dịch vụ công quốc gia còn gặp nhiều khó khăn. Để mở tài khoản trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, công dân còn bị hạn chế rất nhiều. Trường hợp thông tin công dân không trùng khớp với dữ liệu dân cư (số định danh cá nhân, địa chỉ cụ thể, ngày tháng sinh...) thì sẽ không thực hiện được. Việc đăng ký tài khoản định danh điện tử bắt buộc phải dùng thuê bao di động chính chủ và công dân phải sử dụng điện thoại di động thông minh, phải cập nhật thông tin theo căn cước công dân (CCCD). Trong khi đó, một số người vẫn chưa cập nhật được thông tin thuê bao chính chủ do dữ liệu trên Cổng dịch vụ công không trùng khớp với dữ liệu trên CCCD. Bên cạnh đó, cơ sở dữ liệu cơ quan công an chia sẻ chỉ đối chiếu được số chứng minh nhân dân và CCCD là một người, như vậy không đảm bảo nội dung công chức cần biết về thông tin cư trú, rất khó trong công tác giải quyết thủ tục kết hôn, xác nhận tình trạng hôn nhân, đất đai...

Ông Nguyễn Ngọc Ánh, Phó Chủ tịch UBND quận Ninh Kiều, chia sẻ: “Hiện tại, khi tiếp nhận hồ sơ, công chức tiến hành tra cứu qua phần mềm một cửa, chỉ xác định được nơi thường trú của công dân; chưa thực hiện được việc tra cứu thông tin cơ bản, cũng như thông tin lịch sử nơi cư trú của công dân. Một số TTHC thuộc lĩnh vực hộ tịch như đăng ký khai sinh cho người đã có giấy tờ cá nhân, nhưng không có giấy tờ thể hiện được mối quan hệ cha mẹ con, cần phải tra cứu thông tin hộ gia đình trên cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc tra cứu tàng thư hộ khẩu tại Công an quận, gây mất thời gian cho việc giải quyết TTHC của người dân. Bên cạnh đó, Bộ phận Một cửa chưa được trang bị máy quét, đọc thẻ CCCD gắn chip hoặc phần mềm để tra cứu, khai thác thông tin dữ liệu dân cư, cư trú. Do đó, trong các trường hợp cần thiết, người dân phải tốn thời gian đi đến UBND phường, công an phường nơi cư trú để xác nhận thông tin cư trú sử dụng thay sổ hộ khẩu, sổ tạm trú”.

Theo ông Nguyễn Quốc Cường, Chủ tịch UBND quận Cái Răng, quận đang chỉ đạo các cơ quan, đơn vị, chủ tịch UBND dân các phường tập trung chỉ đạo cán bộ, công chức, viên chức Bộ phận Một cửa các cấp thực hiện đối chiếu thẻ CCCD và khai thác chức năng “Tra cứu thông tin dân cư” từ hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư trên Hệ thống thông tin giải quyết TTHC của thành phố trong tiếp nhận, giải quyết TTHC, các giao dịch dân sự và các nội dung công việc khác có liên quan đến người dân. Nghiêm cấm các hành vi gây phiền hà, yêu cầu người dân xuất trình thêm giấy tờ tùy thân khác để xác minh, đối chiếu với thông tin đã được người dân xuất trình, cung cấp thông qua những giấy tờ pháp lý nêu trên.

Bà Châu Thị Minh, Phó Giám đốc Sở Tư pháp TP Cần Thơ, kiến nghị đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư thống nhất trên toàn quốc để dùng chung cho các cơ quan, tổ chức, cá nhân, nhằm cung cấp chính xác, kịp thời thông tin cơ bản về dân cư phục vụ công tác quản lý nhà nước. Đề nghị Sở Thông tin và Truyền thông phối hợp với Công an thành phố đề xuất cơ quan có thẩm quyền cho phép mở rộng thêm nội dung tra cứu thông tin công dân từ hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư trên phần mềm một cửa điện tử theo hướng xem được nơi cư trú trước đây của công dân, mốc thời gian cư trú, nhằm tạo thuận lợi hơn trong việc xử lý hồ sơ của công dân.

Đại tá Lương Văn Bền, Phó Giám đốc Công an TP Cần Thơ, cho biết, ngành sẽ tiếp tục thực hiện đồng bộ các giải pháp để bổ sung, cập nhật thường xuyên, làm sạch thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, đảm bảo thông tin luôn “đúng, đủ, sạch, sống” một cách bền vững và lâu dài, cung cấp dữ liệu chính xác cho các ngành, các cấp trong phối hợp xây dựng chính phủ điện tử, chính phủ số phục vụ người dân. Thực hiện có hiệu quả Luật Cư trú, chuyển đổi phương thức quản lý dân cư từ sổ hộ khẩu giấy sang quản lý bằng mã số định danh cá nhân trên nền tảng Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư nhằm cải cách TTHC, số hóa dữ liệu dân cư, tạo điều kiện thuận lợi cho nhân dân trong việc thực hiện các giao dịch dân sự.