Bài, ảnh: ANH PHƯƠNG

Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) Việt Nam vừa tổ chức hội nghị trực tuyến toàn quốc giải ngân vốn tín dụng chính sách (TDCS) xã hội theo Nghị quyết số 11/NQ-CP của Chính phủ (Nghị quyết 11) giai đoạn 2022-2023. Trong đó, chương trình cho vay hỗ trợ tạo việc làm, duy trì mở rộng việc làm (gọi tắt là chương trình hỗ trợ tạo việc làm) sớm hoàn thành kế hoạch giải ngân năm 2022, tuy nhiên vẫn chưa đáp ứng nhu cầu vốn tại hầu hết tỉnh, thành trong cả nước.

Hộ dân ở xã Trường Thắng, huyện Thới Lai, vay vốn hỗ trợ tạo việc làm để mở rộng kinh doanh vựa mua bán trái cây.

Ông Lăng Chánh Huệ Thảo, Giám đốc Chi nhánh NHCSXH TP Cần Thơ, cho biết, năm 2022, Chi nhánh được Tổng Giám đốc NHCSXH giao chỉ tiêu kế hoạch 5 chương trình TDCS theo Nghị quyết 11 trên 301 tỉ đồng. Trong đó, chương trình hỗ trợ tạo việc làm là 190 tỉ đồng. Cuối năm 2022, Chi nhánh giải ngân 3.840 hộ, số tiền 190 tỉ đồng, đạt 100% kế hoạch. Cụ thể, Phòng giao dịch NHCSXH huyện Thới Lai đã giải ngân 21 tỉ đồng cho 449 hộ vay; quận Thốt Nốt có 473 hộ vay 22 tỉ đồng; huyện Vĩnh Thạnh cho 447 hộ vay 21 tỉ đồng... Năm 2023, Chi nhánh đã trình Tổng Giám đốc phân bổ 330,42 tỉ đồng, trong đó, hỗ trợ tạo việc làm 264 tỉ đồng. Chi nhánh giải ngân vốn theo hướng nâng mức đầu tư đối với các hộ sử dụng vốn hiệu quả, có nhu cầu mở rộng và khôi phục sản xuất, kinh doanh, tăng thu nhập, ổn định cuộc sống. Qua đó, đảm bảo 100% người nghèo và các đối tượng chính sách khác đủ điều kiện được tiếp cận vốn TDCS.

Theo báo cáo NHCSXH Việt Nam, NHCSXH các tỉnh, thành phố triển khai kịp thời, hiệu quả các chương trình TDCS theo Nghị quyết 11, đảm bảo đúng đối tượng, đủ điều kiện, tránh trục lợi. Năm 2022, NHCSXH giải ngân các chương trình TDCS đạt 16.024 tỉ đồng, trong đó, chương trình hỗ trợ tạo việc làm đạt 10.000 tỉ đồng, với hơn 211.000 hộ vay, đạt 100% kế hoạch. Qua thực tế, chỉ tiêu kế hoạch nguồn vốn dành cho các chương trình TDCS theo Nghị quyết 11 chưa phù hợp nhu cầu vay vốn các địa phương. Ông Đậu Thanh Tùng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa, cho biết: “Năm 2022, tỉnh giải ngân 220 tỉ đồng chương trình hỗ trợ tạo việc làm cho 2.943 hộ. Năm 2023, nhu cầu vay vốn này là 519 tỉ đồng”. Theo ông Trần Anh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam, năm 2023, qua rà soát nhu cầu vốn 5 chương trình TDCS là 498 tỉ đồng, trong đó, vốn hỗ trợ tạo việc làm 353 tỉ đồng. 

Nhu cầu vay vốn giai đoạn 2022-2023 đối với chương trình hỗ trợ tạo việc làm là 43.140 tỉ đồng, kế hoạch giao 10.000 tỉ đồng, trong khi 4 chương trình TDCS còn lại nhu cầu vay vốn thấp hơn so với kế hoạch. Hiện các địa phương còn một bộ phận lao động, doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn do dịch COVID-19, nhất là số lao động bị mất việc làm từ các thành phố, khu công nghiệp trở về, nên nhu cầu tạo việc làm càng cấp thiết. Một số địa phương bố trí nguồn vốn ngân sách chưa tương xứng tiềm năng để ủy thác qua NHCSXH bổ sung nguồn vốn cho vay, nên chưa đáp ứng nhu cầu vay vốn hỗ trợ tạo việc làm của người lao động.

Trên cơ sở rà soát nhu cầu vay vốn các chương trình TDCS theo Nghị quyết 11, năm 2023, dự kiến tăng 22.770 tỉ đồng so với năm 2022, trong đó, hỗ trợ tạo việc làm là 16.393 tỉ đồng. Tại hội nghị trực tuyến, NHCSXH Việt Nam đề nghị Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các bộ, ngành giao kế hoạch vốn tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước năm 2023 cho NHCSXH, trong đó, tăng dư nợ các chương trình TDCS tối đa 22.376 tỉ đồng. Đồng thời, báo cáo, trình cấp có thẩm quyền cho phép NHCSXH điều chỉnh linh hoạt tổng nguồn vốn 4 chương trình TDCS, gồm mua máy vi tính, thiết bị học tập trực tuyến; nhà ở xã hội; cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học ngoài công lập; phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, có nhu cầu vay vốn thấp hơn so với kế hoạch được giao tại Nghị quyết 11 để chuyển sang cho vay hỗ trợ tạo việc làm, đảm bảo tổng dư nợ các chương trình TDCS cuối năm 2023 tối đa 38.400 tỉ đồng. Bộ Tài chính tham mưu trình Thủ tướng Chính phủ giải pháp đối với phần vốn chưa giải ngân hết chương trình cho vay mua máy tính, thiết bị phục vụ học tập trực tuyến và phần vốn thu hồi các khoản vay theo Quyết định số 09/2022/QĐ-TTg; Bộ Giáo dục và Đào tạo trình giải pháp đối với phần vốn chưa giải ngân hết chương trình cho vay cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học ngoài công lập và phần vốn thu hồi các khoản vay theo Quyết định số 11/2022/QĐ-TTg, cho phép điều chỉnh sang chương trình hỗ trợ tạo việc làm. Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội tham mưu trình Chính phủ, Quốc hội tăng mức vay, mở rộng đối với tất cả đối tượng có nhu cầu hỗ trợ tạo việc làm...

Phát biểu tại hội nghị trực tuyến, cùng với sự ghi nhận kiến nghị các địa phương; đề xuất các bộ, ngành liên quan tiếp thu, kịp thời tham mưu trình Chính phủ việc điều chỉnh phần vốn chưa giải ngân hết sang cho vay hỗ trợ tạo việc làm, ông Dương Quyết Thắng, Tổng Giám đốc NHCSXH Việt Nam mong muốn các tỉnh, thành tiếp tục thực hiện tốt Chỉ thị số 40-CT/TW và Kết luận số 06-KL/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng, chuyển nguồn vốn ngân sách ủy thác sang NHCSXH, đáp ứng nhu cầu vay vốn của người dân.