Nông nghiệp, nông thôn luôn khẳng định vai trò quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, nhất là khi nền kinh tế rơi vào khủng hoảng, mất cân đối. Vì vậy, đầu tư cho nông nghiệp, nông thôn luôn được Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm. Nổi bật nhất phải kể đến là Nghị quyết số 26-NQ/TW Hội nghị Trung ương 7 khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Cụ thể hóa Nghị quyết 26, Chính phủ ban hành một loạt các văn bản, như: Nghị định 41/2010/NĐ-CP, Nghị định 61/2010/NĐ-CP nhằm khuyến khích đầu tư và các chính sách hỗ trợ đầu tư cho nông nghiệp, nông thôn; Quyết định 315/QĐ-TTg về bảo hiểm nông nghiệp, Quyết định 1956/QĐ-TTg về đào tạo nghề nông thôn... Như vậy, có thể thấy, các khung chính sách mang tầm vĩ mô để phát triển nông nghiệp, nông thôn là khá toàn diện và đầy đủ. Tuy nhiên, trên thực tế, khi đưa các cơ chế, chính sách này vận hành vào thực tiễn để thu hút đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn lại gặp không ít khó khăn cản ngại.

Cầu Sáu Vạng trên địa bàn xã Thạnh Quới, huyện Vĩnh Thạnh được DN đầu tư xây dựng từ phong trào “Cần Thơ chung sức xây dựng nông thôn mới”.

Vì sao doanh nghiệp lại phớt lờ với lĩnh vực đầu tư tiềm năng và được Nhà nước "ưu ái"? Theo phản ánh từ nhiều doanh nghiệp, điều quan tâm đầu tiên khi họ quyết định đầu tư vào một lĩnh vực kinh doanh nào đó là lợi nhuận. Tuy nhiên, khu vực nông nghiệp, nông thôn chưa đáp ứng được điều này trước hết bởi sự manh mún, nhỏ lẻ. Đó là chưa kể phải phụ thuộc vào chu kỳ của cây trồng, vật nuôi nên hiệu suất sử dụng vốn không cao, quay vòng vốn chậm. Mặt khác, nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng, mấu chốt của vấn đề là chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn chưa hấp dẫn. Riêng hạn chế về thủ tục hành chính không những khiến doanh nghiệp nản khi muốn xin giấy phép đầu tư mà còn làm cho việc thực thi các chính sách, mục tiêu của Nhà nước không được như mong muốn. Có được chính sách phù hợp đã khó, để nó đi vào thực tiễn còn khó hơn. Bởi trên thực tế, nhiều chính sách, chủ trương thu hút đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn đã được đưa ra nhưng do khâu tổ chức thực hiện thiếu đồng bộ và chồng chéo nên nông nghiệp, nông thôn vẫn là khu vực kém hấp dẫn.

Mặc dù Nhà nước đã chú trọng đầu tư cho khu vực nông nghiệp, nông thôn, nhưng trên thực tế mới chỉ đáp ứng được khoảng 55% - 60% yêu cầu, vì vậy chưa phát huy hết tiềm năng trong nông nghiệp, nông thôn. Cùng với đó, tình trạng đầu tư dàn trải, hiệu quả sử dụng vốn chưa cao, một số nơi vẫn xảy ra sai phạm trong quản lý đầu tư khiến vốn đầu tư đã ít lại bị lãng phí. Hiện tại, nguồn lực đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn ở ĐBSCL nói chung và TP Cần Thơ nói riêng chủ yếu dựa vào ngân sách Nhà nước, huy động nguồn lực đầu tư của toàn xã hội còn hạn chế. Cụ thể, đầu tư của tư nhân trong nước vào nông nghiệp, nông thôn chủ yếu dựa vào nguồn vốn của hộ gia đình. Tích lũy thấp, nên nông dân khó đầu tư máy móc thiết bị, cải thiện kết cấu hạ tầng, nâng cao hiệu quả và chất lượng sản phẩm…

Từng bước khắc phục những "điểm nghẽn" trên, nhiều ý kiến cho rằng: Chính phủ và chính quyền địa phương cần mạnh tay hơn nữa trong việc thực thi các chính sách liên quan đến đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn. Đơn cử như việc tăng khả năng tiếp cận tín dụng cho doanh nghiệp và nông dân thông qua cho vay theo chuỗi ngành hàng. Ngân hàng cung cấp tín dụng ưu đãi cho các doanh nghiệp kinh doanh trong các ngành hàng có tiềm năng thị trường, có vùng nguyên liệu, có hợp đồng nông sản với nông dân. Về phía người nông dân, Nhà nước cần đẩy mạnh phát triển mạng lưới tín dụng nông thôn, tiếp tục dành nguồn vốn tín dụng ưu đãi đầu tư cho nông nghiệp. Song song đó là các giải pháp đưa tín dụng trực tiếp đến tay nông dân thông qua hình thức cho vay qua tổ nhóm, lựa chọn ưu tiên với các mặt hàng có tiềm năng thị trường mà nông dân đang cần vốn đầu tư. Các bộ, ngành Trung ương tiếp tục thực hiện các chính sách ưu đãi về thu tiền sử dụng đất, về thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp nhằm khuyến khích doanh nghiệp đầu tư, nhất là các dự án đầu tư áp dụng công nghệ cao, công nghệ chế biến nông sản thực phẩm sau thu hoạch; dự án đầu tư vào các vùng khó khăn…

Bài, ảnh: CHI MAI