Việc gắn mác 18+, 16+… trong các sản phẩm nghệ thuật, hàng hóa có quy định độ tuổi sử dụng đã được các nước trên thế giới áp dụng khá lâu, nhằm tạo sự minh bạch với người xem, người dùng. Ở nước ta, trong lĩnh vực nghệ thuật, 18+ lại trở thành cái mác cho những trò quảng cáo, tạo tai tiếng rẻ tiền, phản cảm.

Mới đây, ngay khi ca sĩ Hương Giang Idol giới thiệu phần teaser (hình ảnh hoặc video clip ngắn quảng cáo cho phim hoặc music video) trên mạng với những hình ảnh gợi dục phản cảm, Cục Nghệ thuật biểu diễn đã gửi Công văn số 751/NTBD-QLBD tới Sở Văn hóa, Thể thao TP Hồ Chí Minh đề nghị kiểm tra music video (MV) của ca sĩ chuyển giới này. MV "Em không hối tiếc" được Hương Giang gắn mác 18+ nhưng thực tế đó là những hình ảnh trụy lạc, không phù hợp với thuần phong mỹ tục Việt Nam. Ngay sau lùm xùm của Hương Giang vài ngày, ca sĩ Bùi Caroon cũng tung MV "Dancing king" tràn ngập cảnh trụy lạc, phản cảm.

Một cảnh trong MV “Em không hối tiếc” của Hương Giang Idol. Ảnh: DK chụp lại màn hình

Trước đó, nhiều MV của các ca sĩ khác cũng được gắn mác 18+ như "Put on me" của Hà Anh, "Anh, em và đêm" của Lan Trinh, "Tự sướng" của Mai Khôi, "Oh my chuối" (hay "Opps banana") của Sỹ Thanh, "Xin đừng đi" của ca sĩ Mia… Các ca sĩ phát hành MV trên mạng xã hội- nơi được xem là dễ "lách" cơ quan quản lý.

Việc gắn mác 18+ trong các MV của ca sĩ Việt thật ra chẳng mang tính cảnh báo mà đơn giản là chiêu trò tiếp thị. Thực tế, những MV 18+ luôn có lượt xem cao trên mạng internet, mang về cho ca sĩ món lợi từ quảng cáo khá lớn. Điển hình như MV "Oh my Chuối" của Sỹ Thanh với lời ca và hình ảnh dung tục, phản cảm đến khó chấp nhận, nhưng có đến trên 5 triệu lượt xem.

Theo các cơ quan quản lý nghệ thuật biểu diễn, hiện nay, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của nước ta chưa quy định việc gắn mác cảnh báo cho tác phẩm nghệ thuật. Pháp luật chỉ quy định về nội dung sản phẩm phải phù hợp với giá trị đạo đức xã hội, thuần phong mỹ tục dân tộc và các quy định pháp luật có liên quan. Vì lẽ đó, 18+ hay bao nhiêu cộng, thực chất chỉ là sự "kiểm duyệt" lố bịch tự tiện của ca sĩ và nhà sản xuất, một kiểu "câu khách" phi nghệ thuật. Để từ sự "kiểm duyệt" đó, họ tung ra các sản phẩm phản cảm và hô hào rằng: "Đã cảnh báo!".

Thật ra, việc phát tán các sản phẩm nghệ thuật có nội dung không lành mạnh lên mạng xã hội vẫn có chế tài xử lý. Năm 2010, bộ phim sitcom "Căn hộ 69" cũng tự gắn mác 18+ với những hình ảnh gợi dục, lời thoại tục tĩu và "lách luật" bằng cách phát hành trên mạng Youtube đã bị xử phạt 10 triệu đồng với hành vi "Chiếu phim chưa được phép phổ biến tại nơi công cộng", áp dụng quy định tại Khoản 3, Điều 6 của Nghị định 158/NĐ-CP. Tuy nhiên, nếu không áp dụng biện pháp khắc phục là gỡ và dừng phát tán vĩnh viễn những sản phẩm đó là thì số tiền xử phạt không đủ tính răn đe. Mong rằng, việc các "nghệ sĩ" "tự phong" 18+ cho sản phẩm của mình sẽ được các cơ quan chức năng lưu tâm thích đáng.

ĐĂNG HUỲNH