Để sức hút của các concert quy mô lớn trong thời gian gần đây chuyển hóa thành giá trị kinh tế bền vững, cần đặt công nghiệp biểu diễn trong hệ sinh thái công nghiệp văn hóa có sự kết nối với du lịch và các ngành dịch vụ.

Ngành công nghiệp biểu diễn Việt Nam chứng kiến sự bùng nổ của nhiều concert quy mô lớn, thu hút 40.000 - 100.000 khán giả mỗi chương trình như: “Anh trai vượt ngàn chông gai”, “Tinh hà say hi”, “V Concert - Rạng rỡ Việt Nam”… Sức hút này mở ra tiềm năng phát triển thị trường giải trí trong nước, đóng góp vào hệ sinh thái công nghiệp văn hóa.

Nghị quyết 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam xác định công nghiệp văn hóa là động lực tăng trưởng mới, hướng tới đóng góp 7% GDP vào năm 2030. Cùng với Dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa đang trình Quốc hội xem xét, bài toán đặt ra là làm thế nào để chuyển “sức nóng” concert thành giá trị kinh tế bền vững?

Phát triển các đại nhạc hội trong hệ sinh thái công nghiệp văn hóa.

Xây dựng sản phẩm văn hóa có khả năng xuất khẩu

Theo đạo diễn Việt Tú, Nhà sáng lập và Giám đốc sáng tạo Dream Studio, cần bộ chỉ số đo lường cụ thể để đánh giá hiệu quả của các hoạt động văn hóa, từ đó xác định lĩnh vực nào thực sự tạo ra giá trị kinh tế và cần được ưu tiên đầu tư. Khi đặt mục tiêu công nghiệp văn hóa đóng góp 7% GDP vào năm 2030, việc xác định cơ sở của các chỉ số, nguồn tạo ra giá trị và khả năng đóng góp của từng lĩnh vực càng trở nên cần thiết.

Theo ông, sự bùng nổ của concert hiện mang lại những lợi ích kinh tế nhất định cho nghệ sĩ, nhà tổ chức và một phần các chủ đầu tư địa điểm biểu diễn. Tuy nhiên, để tạo ra tác động kinh tế rộng hơn đối với địa phương và các lĩnh vực liên quan, những sự kiện này cần vượt ra khỏi phạm vi thị trường nội địa…

Ở góc độ phát triển thị trường, đạo diễn Phạm Hoàng Nam cho rằng một trong những mục tiêu quan trọng của công nghiệp văn hóa là tạo ra những sản phẩm có khả năng xuất khẩu, qua đó mang lại nguồn thu và khẳng định sức hấp dẫn của văn hóa quốc gia.

Concert “Anh trai vượt ngàn chông gai” tổ chức tại TP Hồ Chí Minh tronng hai đêm 17 - 18/10thu hút khoảng 100.000 khán giả đến thưởng thức. Ảnh: BTC

Theo ông, các quốc gia đã xây dựng được những thế mạnh xuất khẩu văn hóa riêng: Hàn Quốc phát triển sức ảnh hưởng của thần tượng và nội dung giải trí; Nhật Bản, Mỹ tạo dựng những biểu tượng văn hóa có sức sống lâu dài; phim ảnh, chương trình truyền hình và các định dạng nội dung cũng trở thành sản phẩm có thể đưa ra thị trường quốc tế.

Bên cạnh đó, du lịch cũng là một hình thức lan tỏa giá trị văn hóa. Các lễ hội, đại nhạc hội và sự kiện đặc sắc có thể trở thành phương tiện quảng bá điểm đến, thu hút du khách quốc tế trực tiếp trải nghiệm văn hóa bản địa… Điều cần thiết là xác định rõ thế mạnh văn hóa của Việt Nam để tập trung đầu tư, thay vì phát triển dàn trải nhiều sự kiện có hình thức tương tự nhau.

Nghệ sĩ nhân dân Trần Ly Ly cho rằng nên phát triển các vùng văn hóa dựa trên những giá trị cốt lõi của từng không gian văn hóa.

Cùng quan điểm, Nghệ sĩ nhân dân Trần Ly Ly nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát triển các vùng văn hóa dựa trên những giá trị cốt lõi của từng không gian văn hóa. Việc xác định rõ bản sắc, thế mạnh của từng vùng sẽ tạo cơ sở để xây dựng sản phẩm công nghiệp văn hóa phù hợp, hướng tới quảng bá, xuất khẩu văn hóa và thu hút công chúng đến trải nghiệm. Thay vì phát triển theo địa giới hành chính đơn thuần, cách tiếp cận từ vùng văn hóa giúp nhận diện đầy đủ hơn sự gắn kết giữa con người, vùng đất và những giá trị văn hóa nền tảng.

Để mỗi sự kiện tạo ra giá trị lâu dài

Nếu sức hút là điều kiện để một sự kiện thành công, khả năng tạo ra giá trị tiếp nối mới là yếu tố quyết định hiệu quả lâu dài. Ông Lê Quốc Vinh, Chủ tịch Le Group of Companies, đặt câu hỏi: “Sau mỗi triển lãm, mỗi concert, mỗi festival, điều gì ở lại với doanh nghiệp, với địa phương và với ngành?”.

Ông Lê Quốc Vinh, Chủ tịch Le Group of Companies trăn trở điều gì còn lại sau mỗi triển lãm, mỗi concert, mỗi festival....

Theo ông, sau mỗi kỳ tổ chức, doanh nghiệp cần tích lũy được thêm khách hàng, tài sản có thể tiếp tục khai thác, năng lực đội ngũ và nguồn lực để tái đầu tư. Những giá trị này giúp hoạt động tổ chức sự kiện không dừng lại ở một thời điểm bùng nổ, mà có thể trở thành nền tảng cho các hoạt động tiếp theo.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, ông đề xuất thống nhất cách đo lường và chia sẻ dữ liệu thị trường; thử nghiệm các nguyên tắc hợp tác về trách nhiệm, thanh toán, chất lượng và phân bổ rủi ro. Đồng thời, các bên có thể lựa chọn một số sự kiện, điểm đến để cùng xây dựng sản phẩm, kết nối dịch vụ và phát triển khách hàng.

Ở góc độ nghiên cứu và đào tạo, TS Vladimir Antchak, Trưởng Bộ môn Concert và Giải trí, Đại học Anh Quốc tại Việt Nam (BUV) nhận định, Việt Nam đang cho thấy khả năng tạo sức hút thông qua nhiều chương trình biểu diễn và sự kiện lớn. Tuy nhiên, việc chuyển sự chú ý thành trải nghiệm đủ sức hấp dẫn để du khách quay trở lại vẫn là vấn đề cần quan tâm, đặc biệt trong lĩnh vực du lịch.

TS Vladimir Antchak, Trưởng Bộ môn Concert và Giải trí, Đại học Anh Quốc tại Việt Nam nhận định về các chương trình biểu diễn, đại nhạc hội của Việt Nam trong thời gian qua.

TS Vladimir Antchak dẫn số liệu, tỷ lệ khách quay lại sử dụng dịch vụ du lịch tại Thái Lan từng đạt 80%, trong khi tại Việt Nam ở mức 30 - 35%. Theo ông, các sự kiện văn hóa, âm nhạc và giải trí có thể trở thành nguồn lực mềm, góp phần thu hút du khách quay trở lại nhiều lần, nếu được kết nối hiệu quả với các sản phẩm và dịch vụ du lịch.

Việt Nam có tiềm năng thị trường đối với các ngành công nghiệp văn hóa, sự kiện và giải trí, thể hiện qua sự phát triển của những chương trình âm nhạc, lễ hội và sự kiện văn hóa thường niên. Để khai thác tiềm năng này, cần đẩy mạnh hoạt động chào bán, quảng bá sản phẩm và tăng cường phối hợp giữa nhà đầu tư, nhà tài trợ cùng cộng đồng doanh nghiệp.

Khi mỗi concert không chỉ tạo sức hút trong thời gian diễn ra mà còn góp phần quảng bá văn hóa, thu hút du khách, phát triển các ngành dịch vụ và tạo ra những giá trị có thể tiếp tục khai thác, sự “bùng nổ” của công nghiệp biểu diễn mới thực sự trở thành động lực cho công nghiệp văn hóa.

Hồng Phương/ Báo Tin tức và Dân tộc