Năm 2021, ngành Dân số TP Cần Thơ cũng chịu nhiều ảnh hưởng bởi dịch bệnh COVID-19. Tuy vậy, đội ngũ cán bộ dân số các cấp và mạng lưới cộng tác viên nỗ lực vượt khó, vừa thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn trong điều kiện cho phép, vừa tích cực tham gia các hoạt động phòng, chống dịch.

Chị Dương Thu Hà, cán bộ dân số quận Bình Thủy tham gia BV dã chiến quận, tích cực hỗ trợ chăm sóc bệnh nhân COVID-19. Ảnh do nhân vật cung cấp

Dịch bệnh bùng phát, thành phố trưng dụng cơ sở vật chất của trung tâm y tế các quận, huyện, lập bệnh viện (BV) dã chiến, để tiếp nhận điều trị bệnh nhân COVID-19. Phòng dân số trực thuộc các Trung tâm Y tế, nên các phòng làm việc cũng được chuyển đổi công năng. Đội ngũ cán bộ dân số, tùy trình độ chuyên môn, tham gia BV dã chiến và các đội lấy mẫu xét nghiệm, đội tiêm vaccine ngừa COVID-19 tại các xã, phường, thị trấn. BS CKI Nguyễn Thị Ngọc Đảnh, Chi cục Trưởng Chi cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình (DS - KHHGĐ) thành phố cho biết, tính đến tháng 11-2021, ngành đã hoàn thành cơ bản các nhiệm vụ chuyên môn, đạt và vượt hầu hết các chỉ tiêu về DS - KHHGĐ được giao năm 2021, trong đó thực hiện vượt 6 chỉ tiêu như tỷ lệ sàng lọc trước sinh, sơ sinh, số người sử dụng các biện pháp tránh thai, tỷ lệ cặp vợ, chồng sinh đủ 2 con… Tuy nhiên, vẫn còn một số chỉ tiêu chưa đạt kế hoạch năm đề ra như: chỉ tiêu gia tăng dân số tự nhiên, tỷ số giới tính khi sinh. Nguyên nhân do máy móc làm việc của các phòng dân số ở các BV dã chiến nên cán bộ dân số chưa cập nhật kịp thời số trẻ sinh hàng tháng và thông tin về biến động dân số của địa phương.

Trong việc cung cấp các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản - KHHGĐ, ngành Dân số các cấp cũng gặp nhiều khó khăn. Người dân khó tiếp cận và sử dụng với các biện pháp tránh thai cần cán bộ y tế thực hiện thủ thuật như đặt dụng cụ tử cung, que cấy tránh thai. Một số hoạt động trong các chương trình, đề án nâng cao chất lượng dân số như tư vấn khám sức khỏe tiền hôn nhân, thăm khám sức khỏe, hỗ trợ người cao tuổi tại cộng đồng cũng gặp khó khăn do ảnh hưởng của dịch bệnh. Trong năm, ngành Dân số thành phố không tổ chức được thường xuyên các chương trình đào tạo, tập huấn trực tiếp cho đội ngũ cán bộ, cộng tác viên do tình hình dịch bệnh. Kinh phí cấp cho công tác dân số thành phố được phân bổ chậm và cắt giảm nhiều. Giải pháp chính của ngành Dân số là tuyên truyền, vận động, từng bước thay đổi, nâng cao nhận thức của cộng đồng về DS - KHHGĐ. Tuy nhiên, thời gian qua, mạng lưới cộng tác viên dân số không thể thực hiện nhiệm vụ đến từng ngõ, gõ từng nhà trong giai đoạn dịch bệnh bùng phát.

Theo một nghiên cứu của Quỹ Dân số Liên Hiệp Quốc thực hiện vào tháng 3-2021, do ảnh hưởng lâu dài của dịch bệnh COVID-19, có khoảng 12 triệu phụ nữ trên thế giới gặp gián đoạn trong tiếp cận các dịch vụ KHHGĐ. Hệ thống y tế quá tải trong việc điều trị cho bệnh nhân COVID-19, không đảm bảo nguồn lực để chăm sóc sức khỏe, đặc biệt trong lĩnh vực sức khỏe sinh sản cho chị em. Bên cạnh đó, nhiều người có khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản nhưng e ngại mắc COVID-19 khi đến cơ sở y tế. Một số thì trì hoãn việc sinh con do lo lắng về bất ổn tài chính và khủng hoảng tinh thần. Những năm trước, TP Cần Thơ là một trong những tỉnh, thành có mức sinh thấp của cả nước, trung bình là 1,66 con/phụ nữ năm 2019, tăng lên mức 1,74 con/phụ nữ năm 2020, nhưng rõ ràng dịch bệnh đã kéo giảm mong muốn sinh con của nhiều cặp vợ chồng trong giai đoạn khó khăn này.

Năm 2021, Ngày Dân số Việt Nam 26-12 có chủ đề “60 năm ngành Dân số - Vì một Việt Nam phát triển bền vững”. BS Nguyễn Thị Ngọc Đảnh, Chi cục Trưởng Chi cục DS - KHHGĐ thành phố cho biết, do tình hình dịch bệnh phức tạp, Chi cục không tổ chức các sự kiện họp mặt, chỉ lồng ghép lễ kỷ niệm vào hoạt động tổng kết năm để đánh giá những kết quả làm được, ghi nhận những khó khăn của cơ sở để cùng tìm cách tháo gỡ. Thành phố vẫn tập trung chống dịch, mạng lưới cán bộ, cộng tác viên dân số vẫn góp sức cùng y tế chống dịch. Dù gặp nhiều khăn, tập thể cán bộ, cộng tác viên vẫn nỗ lực vượt khó, tranh thủ thời gian, lồng ghép thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, tuyên truyền kiến thức chăm sóc sức khỏe cho cộng đồng, nâng cao chất lượng dân số, hướng tới một Việt Nam khỏe mạnh, sớm đẩy lùi dịch bệnh. Bên cạnh đó, các cộng tác viên dân số còn tích cực tham gia các hoạt động chăm lo, hỗ trợ an sinh xã hội cho người dân, nhất là người cao tuổi gặp khó khăn trong dịch bệnh.

THU SƯƠNG