Thời gian qua, TP Cần Thơ từng bước ứng dụng sản xuất, phát triển kinh tế xanh trong nông nghiệp, nông thôn đạt hiệu quả khá cao. Các mô hình này tiếp tục được phát huy trong năm 2026.

Sản xuất ứng dụng công nghệ cao ở xã Thới Hưng, góp phần phát triển kinh tế xanh trong nông nghiệp nông thôn.

Động lực từ kinh tế xanh

Ông La Trọng Kỳ, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) TP Cần Thơ, cho biết: “Kinh tế xanh trong nông thôn là mô hình phát triển nông nghiệp bền vững, tích hợp bảo vệ môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên và giảm phát thải carbon, hướng tới tạo sinh kế ổn định cho người dân thông qua các phương thức canh tác hữu cơ, tuần hoàn, ứng dụng công nghệ cao (IoT, AI) để nâng cao năng suất, truy xuất nguồn gốc. Triển khai ứng dụng các mô hình phát triển kinh tế xanh, ngành Nông nghiệp thành phố đã góp phần tích cực cải thiện đời sống người dân và giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường tự nhiên, thích ứng biến đổi khí hậu (BĐKH)”.

Với mục tiêu phát triển kinh tế xanh trong nông nghiệp, nông thôn, năm 2025, ngành Nông nghiệp thành phố thực hiện chuyển đổi trên 1.130ha đất canh tác kém hiệu quả sang trồng rau, cây ăn trái, cây công nghiệp lâu năm, nuôi trồng thủy sản có hiệu quả kinh tế cao. Hình thành vùng sản xuất tập trung với diện tích cánh đồng lúa lớn 84.819ha, cây ăn trái trên 40.000ha với tổng sản lượng trên 500.000 tấn, rau màu trên 10.000ha với 160.000 tấn. Hỗ trợ xây dựng và kiểm tra, giám sát 587 mã số vùng trồng trên lúa, cây ăn trái, rau màu với tổng diện tích 9.715ha và 25 mã số cơ sở đóng gói với 16 doanh nghiệp tham gia.

Thành phố khuyến khích phát triển nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn… và đã hướng dẫn nông dân trồng lúa, rau màu, cây ăn trái đạt chứng nhận sản xuất theo quy trình VietGAP, Global GAP diện tích 3.897ha với 2.730 hộ; hướng dẫn nông dân sản xuất lúa theo hướng hữu cơ với diện tích áp dụng 20.759ha.

Bên cạnh đó, Đề án “Phát triển bền vững 1 triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng ĐBSCL đến năm 2030”, TP Cần Thơ chọn 64 xã, phường tham gia với diện tích khoảng 170.877ha và đã hình thành vùng chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp.

Đến nay, trên địa bàn thành phố cũng xuất hiện nhiều mô hình tăng trưởng xanh, điển hình như mô hình kinh tế tuần hoàn của Hợp tác xã (HTX) New Green Farm, HTX Tiến Thuận; Mô hình ứng dụng công nghệ cao sản xuất trong nhà màng, nhà kính của HTX Nông nghiệp công nghệ cao Thiên Minh, HTX nông sản Delta Mekong Hưng Thịnh; Mô hình lúa giảm phát thải của HTX Nông nghiệp Hưng Lợi; Mô hình tưới tiêu tiết kiệm thông minh của HTX nhãn Nhơn Nghĩa, HTX mãng cầu xiêm Hòa Mỹ; Mô hình sản xuất theo tiêu chuẩn an toàn, hữu cơ của HTX trái cây sinh học OCOP…
Ngoài ra, thành phố còn tăng cường triển khai phát triển kinh tế xanh trong lĩnh vực chăn nuôi, thủy sản…

Giải pháp xanh cho nông nghiệp bền vững

Theo Sở NN&MT TP Cần Thơ, thời gian qua, phát triển kinh tế xanh trong nông nghiệp nông thôn còn gặp nhiều khó khăn. Điển hình như tư duy và thói quen canh tác cũ vẫn còn, phần lớn nông dân sản xuất chạy theo sản lượng. Việc lạm dụng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật để tối đa hóa năng suất trong ngắn hạn đã làm suy kiệt độ phì nhiêu của đất và gây ô nhiễm nguồn nước mặt. Hạ tầng và logistics còn yếu, hệ thống thủy lợi tại một số khu vực chưa đáp ứng được yêu cầu tưới tiêu tiết kiệm. Bên cạnh đó, chuỗi cung ứng nông sản vẫn còn rời rạc; tỷ lệ thất thoát sau thu hoạch còn cao, gây lãng phí tài nguyên và tăng phát thải khí nhà kính…

Để phát triển nông nghiệp nông thôn TP Cần Thơ theo hướng kinh tế xanh bền vững và ổn định, ngành Nông nghiệp thành phố triển khai nhiều giải pháp. Trong đó tập trung tuyên truyền, vận động về lợi ích, vai trò và tầm quan trọng của phát triển nông nghiệp xanh, ổn định và bảo vệ môi trường cho người dân nông thôn, từng bước thay đổi tư duy sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp nâng cao giá trị sản phẩm. Tăng cường ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, nghiên cứu, chọn tạo, chuyển giao các giống cây trồng, vật nuôi có năng suất cao, chất lượng tốt, có khả năng chống chịu sâu bệnh; thích ứng BĐKH và đáp ứng với yêu cầu đa dạng hóa thị trường, đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp thông minh, nông nghiệp tuần hoàn, thân thiện với môi trường…

Bên cạnh đó, thành phố tập trung phát triển các vùng sản xuất hàng hóa chuyên canh quy mô lớn, chất lượng cao gắn với hợp tác, liên kết sản xuất, phát triển chuỗi giá trị và phát triển du lịch sinh thái; xây dựng mã số vùng trồng gắn với chỉ dẫn địa lý, truy xuất nguồn gốc và phát triển thương hiệu nông sản, triển khai thực hiện hiệu quả chương trình OCOP. Thực hiện hiệu quả Đề án “Phát triển bền vững 1 triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng ĐBSCL đến năm 2030”…

Ngoài các giải pháp trên, ông La Trọng Kỳ cho biết thêm: “Thời gian tới, ngành đẩy mạnh thực hiện các chính sách hỗ trợ, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ, thiết bị, phát triển công nghiệp chế biến kết hợp với các biện pháp về tổ chức sản xuất, tiêu thụ hàng hóa nhằm giảm tổn thất sau thu hoạch và nâng cao giá trị gia tăng. Tăng cường thông tin và dự báo thị trường; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong kết nối cung - cầu, tiêu thụ nông sản; đồng thời đổi mới công tác xúc tiến thương mại, hỗ trợ người dân trong quảng bá và tiêu thụ sản phẩm hàng hóa, kết nối giữa các HTX và doanh nghiệp trong liên kết tiêu thụ…”.

Có thể khẳng định rằng phát triển kinh tế xanh trong nông nghiệp, nông thôn TP Cần Thơ là hướng đi đúng đắn và tất yếu, góp phần nâng cao chất lượng tăng trưởng, cải thiện đời sống người dân và bảo vệ môi trường sinh thái. Dù còn nhiều thách thức, nhưng với sự quan tâm của các cấp chính quyền, của ngành chuyên môn, sự đồng hành của doanh nghiệp và sự chủ động của người dân, kinh tế xanh chắc chắn sẽ trở thành động lực quan trọng cho sự phát triển bền vững của nông thôn TP Cần Thơ.

Bài, ảnh: HÀ VĂN