Phát triển thủy sản bền vững tại TP Cần Thơ được xác định tập trung vào việc cân bằng giữa khai thác, nuôi trồng và bảo tồn môi trường, hướng tới tăng trưởng xanh và trách nhiệm quốc tế. Trong đó, giảm đánh bắt ven bờ, đẩy mạnh nuôi trồng công nghệ cao, nâng cao giá trị chuỗi cung ứng và tuân thủ các quy định quốc tế về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU)… được Dự án Phát triển thủy sản bền vững TP Cần Thơ hướng đến và tập trung triển khai thực hiện thời gian tới.

Mô hình nuôi trồng thủy sản nước lợ ứng dụng công nghệ cao được phát triển tại TP Cần Thơ.

Nhiều tiềm năng

TP Cần Thơ và cả vùng ĐBSCL có hệ thống sông ngòi chằng chịt, là vùng có đến 322 loài cá sinh sản và phát triển. Đây là nguồn lợi thủy sản tự nhiên phong phú, đa dạng sinh học và có tiềm năng rất lớn để khai thác phục vụ nuôi trồng thủy sản, phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương trong vùng. Tại TP Cần Thơ, năm 2025, địa phương phát triển diện tích nuôi trồng thủy sản đạt 97.080ha, vượt kế hoạch đề ra; tổng sản lượng thủy, hải sản (nuôi) thu hoạch trên 705.958 tấn, tăng 17.086 tấn so với năm 2024.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) TP Cần Thơ, để đạt kết quả trên, Sở NN&MT thành phố tổ chức nhiều hoạt động hỗ trợ ngành Thủy sản phát triển. Qua đó, tập trung thực hiện công tác quan trắc môi trường tại 48 điểm, với tần suất 4 lần/tháng, đã thu hơn 980 mẫu nước tại các điểm quan trắc; tổ chức 20 lớp tập huấn bảo vệ môi trường trong nuôi trồng thủy sản; 2 hội thảo chuyên đề khuyến nông truyền hình; phối hợp các đơn vị liên quan dự báo khu vực thủy văn được 14 bản tin, thu mẫu, theo dõi và cập nhật kết quả quan trắc tại các vùng nuôi cá, tôm... Qua đó, thông tin quan trắc hằng tuần trên cổng thông tin điện tử đơn vị, Zalo, SMS, trên các phương tiện truyền thông… Từ cảnh báo quan trắc kịp thời, đã đưa ra những khuyến cáo, giảm rủi ro và nâng cao hiệu quả cho hoạt động nuôi trồng thủy sản.

Để phát triển thủy sản an toàn, bền vững trong tương lai, Dự án Phát triển thủy sản bền vững TP Cần Thơ (từ vốn vay Ngân hàng Tái thiết và Phát triển Quốc tế thuộc Ngân hàng Thế giới) được TP Cần Thơ xây dựng với mục tiêu đầu tư cơ sở hạ tầng, nâng cao hiệu quả khai thác, nuôi trồng thủy sản, năng lực quản lý và gia tăng giá trị sản phẩm thủy sản; góp phần thúc đẩy tăng trưởng bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu, nâng cao đời sống người dân và hội nhập quốc tế sâu rộng.

Ông Nguyễn Tấn Nhơn, Phó Giám đốc Sở NN&MT TP Cần Thơ, cho biết: Dự án được thực hiện với các hạng mục như đầu tư cơ sở hạ tầng phục vụ nuôi trồng, khai thác hải sản với các công trình giao thông tại các địa phương thuộc Cù Lao Dung, Trần Đề, Mỹ Xuyên, Vĩnh Châu… theo hình thức xây dựng mới và nâng cấp có tổng chiều dài trên 73,7km. Xây dựng, nâng cấp khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá một cách đồng bộ; tạo động lực hỗ trợ và nâng cao hiệu quả khai thác hải sản, giảm tổn thất sau thu hoạch; nâng cấp, hoàn thiện cơ sở hạ tầng phục vụ nuôi trồng thủy sản; xây dựng cơ sở hạ tầng và cung cấp trang thiết bị cho đồng bào dân tộc thiểu số trong nuôi trồng và khai thác thủy hải sản, góp phần bảo vệ nguồn lợi hải sản hiệu quả, bền vững, nâng cao thu nhập và ổn định đời sống; tăng cường năng lực quản lý, tổ chức sản xuất nhằm thực hiện tốt công tác phòng, chống khai thác IUU, quản lý bền vững nguồn lợi thủy sản; giảm tổn thất sau khai thác hải sản, giảm dịch bệnh, nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị sản phẩm tôm nuôi; đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu…

Phối hợp đẩy nhanh tiến độ dự án

Dự án Phát triển thủy sản bền vững TP Cần Thơ có tổng kinh phí thực hiện 992,3 tỉ đồng, tương đương 42,8 triệu USD. Trong đó, vốn vay Ngân hàng Tái thiết và Phát triển Quốc tế 713,7 tỉ đồng, tương đương 30,79 triệu USD, chiếm 71,9% tổng vốn. Vốn đối ứng ngân sách địa phương 269,8 tỉ đồng, tương đương 11,63 triệu USD, chiếm 27,2% tổng vốn. Vốn xã hội hóa 8,8 tỉ đồng, tương đương 0,38 triệu USD, chiếm 0,9% tổng vốn.

Đến nay, Dự án Phát triển thủy sản bền vững TP Cần Thơ đã được thông qua các chính sách về môi trường xã hội; rà soát, đàm phán hiệp định vay; chấp thuận kế hoạch lựa chọn nhà thầu; chấp thuận khung chính sách kế hoạch bồi hoàn tái định cư; mở thầu và ký kết hợp đồng triển khai 11 gói thầu thực hiện trước thiết kế bản vẽ thi công trong tháng 3 này... Từ nay đến cuối năm 2026, Sở NN&MT TP Cần Thơ tiếp tục hoàn thiện các thủ tục triển khai thực hiện tiếp theo, đồng thời lập phương án giải ngân kế hoạch vốn năm 2026 và phối hợp với các địa phương trong việc giải phóng mặt bằng, tái định cư, kiểm tra tiến độ thi công các gói thầu sau khi đã trao thầu…

Ông Nguyễn Tấn Nhơn cho biết thêm: “Lãnh đạo thành phố rất quan tâm và chỉ đạo sát sao các cơ quan liên quan phối hợp đẩy nhanh tiến độ dự án. Sở NN&MT đã thành lập Ban Quản lý dự án, trong đó kiện toàn các bộ phận chuyên môn để xúc tiến dự án triển khai thực hiện theo đúng kế hoạch đề ra…”.

Tại buổi làm việc với TP Cần Thơ về tiến độ triển khai thực hiện Dự án Phát triển thủy sản bền vững TP Cần Thơ, ông Christophe Crepin - Giám đốc Ban Môi trường vùng Đông Bắc Á và Thái Bình Dương thuộc Ngân hàng Thế giới cho rằng, dự án không chỉ mang ý nghĩa về môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu mà còn góp phần tạo ra động lực phát triển kinh tế mới cho khu vực nông thôn. Khi hệ thống hạ tầng thủy lợi và các mô hình sinh kế thích ứng được triển khai đồng bộ, người dân có điều kiện ổn định sản xuất, nâng cao thu nhập và giảm thiểu rủi ro thiên tai. Nhất là trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang đặt ra nhiều thách thức cho vùng ĐBSCL, việc hợp tác giữa TP Cần Thơ và Ngân hàng Thế giới được xem là bước đi quan trọng nhằm tăng cường khả năng chống chịu của khu vực. Với tiến độ chuẩn bị đang diễn ra thuận lợi và sự cam kết mạnh mẽ từ chính quyền địa phương, dự án được kỳ vọng sớm hoàn tất các thủ tục để tiến tới ký kết thực hiện trong thời gian tới, góp phần xây dựng một nền nông nghiệp, thủy sản bền vững và thích ứng tốt hơn với biến đổi khí hậu cho TP Cần Thơ...

Bài, ảnh: HÀ VĂN