Quyết định số 13/2020/QĐ-TTg ngày 6-4-2020 của Thủ tướng Chính phủ về cơ chế khuyến khích phát triển điện mặt trời tại Việt Nam (Quyết định 13) sẽ hết hiệu lực sau ngày 31-12-2020 và đến nay chưa có Quyết định mới của Thủ tướng Chính phủ và hướng dẫn thực hiện tiếp theo của cơ quan chức năng. Như vậy, các Công ty Điện lực sẽ dừng tiếp nhận, giải quyết các yêu cầu về đấu nối và ký hợp đồng mua bán điện từ các hệ thống Điện mặt trời mái nhà (ĐMTMN) phát triển sau ngày 31-12-2020 cho đến khi có hướng dẫn mới của cơ quan có thẩm quyền. Giữa khoảng trống chính sách khi quyết định cũ hết hiệu lực mà quyết định mới chưa ra đã khiến không ít nhà đầu tư băn khoăn, lo lắng.

Thi công lắp đặt ĐMTMN trên địa bàn TP Cần Thơ. 

Cục Ðiện lực và Năng lượng tái tạo (Bộ Công Thương) đã có văn bản gởi Bộ Công Thương. Hiện nay, Cục đang phối hợp với các đơn vị tư vấn nghiên cứu các mô hình, quy mô và giá mua bán điện tương ứng cho từng loại hình ÐMTMN và dự kiến trong quý I năm 2021 sẽ báo cáo Bộ Công Thương xem xét, trình Thủ tướng Chính phủ về chính sách khuyến khích ÐMTMN cho giai đoạn tiếp theo. Do vậy, kể từ 0h00 ngày 1-1-2021 trở đi, loại hình và giá mua bán điện đối với ÐMTMN sẽ phải chờ cho đến khi có quyết định mới.

Theo số liệu cập nhật của Tập đoàn Ðiện lực Việt Nam (EVN), tính đến ngày 25-12-2020, cả nước đã có 83.000 công trình ÐMTMN được đấu nối vào hệ thống điện với tổng công suất lắp đặt lên tới gần 4.700MWp. Tổng sản lượng phát điện lên lưới từ ÐMTMN lũy kế đến nay đã đạt hơn 1,13 tỉ kWh. Từ đầu năm đến nay, toàn Tổng Công ty Ðiện lực miền Nam (EVNSPC) đã phát triển 15.579 khách hàng với tổng công suất tấm pin lắp đặt là trên 572 triệu kWp, vượt 63% kế hoạch của cả năm 2020 (350 MWp), góp phần đảm bảo cung cấp điện cho hệ thống điện quốc gia. Có được kết quả trên là nhờ vào chính sách khuyến khích của Chính phủ, đặc biệt là Quyết định số 13.

Theo thống kê tại Công ty Ðiện lực TP Cần Thơ (PC Cần Thơ), tính đến ngày 22-12-2020 đã có 1.547 khách hàng sử dụng điện là hộ gia đình lắp đặt ÐMTMN với tổng công suất 12.062kWp và 98 khách hàng là doanh nghiệp đăng ký đấu nối ÐMTMN với công suất hơn 72.716kWp (trong số khách hàng đăng ký thỏa thuận đấu nối này đã có 51 khách hàng đã được nghiệm thu ký kết hợp đồng mua bán điện với tổng công suất là 38.267kWp). Dự kiến, đến ngày 31-12-2020, PC Cần Thơ có thêm 20 dự án đưa vào vận hành với tổng công suất tăng thêm là 11.319kWp; tổng sản lượng điện phát lên lưới năm 2020 đạt 8.924.269kWh. PC Cần Thơ đã chi trả số tiền bán điện mặt trời cho khách hàng tính đến kỳ hóa đơn tháng 11-2020 hơn 10,5 tỉ đồng.

Trước đây, khi chính sách về giá ưu đãi theo Quyết định 13 hết thời điểm hiệu lực thì EVN vẫn sẽ tiếp tục mua điện, ghi nhận công suất điện phát ra. Chưa có giá mới thì áp giá tạm tính bằng khoảng 80-90% giá cũ, rồi sau khi có quy định giá mới sẽ cấn trừ nếu giá mua thấp hơn. Còn theo văn bản mới này EVN sẽ dừng hẳn không mua nữa để chờ quy định mới. Tuy nhiên, EVN cam kết sẽ luôn hỗ trợ và tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển năng lượng tái tạo nói chung và ÐMTMN nói riêng theo đúng chủ trương của Ðảng và chính sách của Nhà nước.

Trên thực tế từ vài năm trở lại đây, việc đầu tư phát triển các dự án năng lượng tái tạo đã thu hút sự quan tâm của nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước. Theo các nhà đầu tư, điều mong chờ nhất là tính liên tục, thống nhất của chính sách, dừng cái này phải có cái khác thay thế chứ không thể để khoảng trống chính sách. Với khoảng trống đó, doanh nghiệp không biết hoạt động ra sao, lên kế hoạch thể nào. Ðiều này vừa gây khó doanh nghiệp, vừa khó cho EVN và các đối tác. Chính phủ đã có chủ trương khuyến khích phát triển năng lượng tái tạo, năng lượng sạch thì việc triển khai và thực hiện chính sách phải xuyên suốt, liên tục mới hấp dẫn được nhà đầu tư sẵn sàng đầu tư công sức, nguồn lực.

Bài, ảnh: KHÁNH NAM