Chuyên gia an ninh mạng đã đưa ra khuyến cáo tội phạm mạng sẽ tăng cường các hành vi lừa đảo nhắm vào người dùng khi bắt đầu chiến dịch xác nhận thuê bao chính chủ.

Ảnh minh hoạ. (Ảnh: Vinaphone)

Tình trạng SIM không chính chủ, SIM "rác" tồn tại thời gian dài đã kéo theo nhiều hệ lụy, nhất là nạn mạo danh, quấy rối hay lừa đảo. Trước thực trạng này, từ ngày 15/4/2026, người dùng phải xác thực SIM chính chủ thông qua ứng dụng định danh điện tử quốc gia VNeID theo quy định tại Thông tư 08/2026/TT-BKHCN.

Đây là bước quan trọng nhằm làm sạch dữ liệu viễn thông, tăng cường bảo vệ người sử dụng.

Một trong những điểm mới của thông tư là VNeID được sử dụng làm công cụ hỗ trợ người dùng kiểm tra lại các SIM đang đứng tên, từ đó xác nhận số thuê bao đang sử dụng. Đây cũng sẽ là cơ sở để yêu cầu các nhà mạng tiến hành xác thực lại những thuê bao không chính chủ.

Biện pháp này giúp ngăn chặn tình trạng thông tin của người này đứng tên cho số điện thoại của người khác, một trong những nguyên nhân dẫn đến SIM không chính chủ và vấn nạn cuộc gọi rác, cũng như lừa đảo trực tuyến thời gian qua.

Việc đẩy mạnh yêu cầu xác thực thông tin thuê bao di động thể hiện quyết tâm rất lớn từ cơ quan quản lý nhà nước để siết tình trạng SIM rác, nhưng cần sự đồng lòng của các nhà mạng và người dùng bởi lợi ích lớn nhưng thách thức cũng không nhỏ.

Theo ông Vũ Ngọc Sơn - Trưởng Ban Nghiên cứu, Tư vấn, Phát triển Công nghệ và Hợp tác Quốc tế tại Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia (NCA), khi SIM rác bị loại bỏ, các hình thức lừa đảo dựa trên gọi điện, nhắn tin hàng loạt chắc chắn sẽ suy giảm mạnh. Tuy nhiên ông Sơn cũng lưu ý, tội phạm mạng sẽ có xu hướng dịch chuyển sang các kênh khác như mạng xã hội, ứng dụng OTT.

Ông Vũ Ngọc Sơn nhấn mạnh, người dân cần hiểu rằng, xác thực sinh trắc học là lớp bảo vệ nền tảng, nhưng không thay thế hoàn toàn cho ý thức an toàn cá nhân. Việc tỉnh táo trước các yêu cầu cung cấp thông tin, xác minh lại nguồn liên lạc và chủ động báo cáo các dấu hiệu bất thường vẫn là yếu tố then chốt. Khi công nghệ, chính sách và nhận thức xã hội cùng được nâng cao, "đất sống" của lừa đảo viễn thông sẽ ngày càng bị thu hẹp một cách bền vững.

"Có thể khẳng định, việc kiểm soát chặt chẽ SIM số bằng xác thực sinh trắc học, tương tự như cách ngành ngân hàng đã làm với tài khoản, là bước đi tất yếu và có ý nghĩa chiến lược trong bảo đảm an ninh mạng quốc gia và bảo vệ người dân trong không gian số," ông Sơn cho biết.

Ảnh minh hoạ. (Ảnh: Minh Sơn/Vietnam+)

Theo chuyên gia bảo mật Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC), người sáng lập dự án Chống Lừa Đảo, việc siết xác thực thuê bao theo Thông tư 08/2026 là cần thiết để giảm SIM không chính chủ và hạn chế lừa đảo.

Ông Ngô Minh Hiếu chia sẻ, mỗi khi có quy định mới, các đối tượng xấu thường lợi dụng tâm lý lo bị khóa số để giả danh cơ quan quản lý hoặc nhà mạng, gửi tin nhắn, đường link, ứng dụng giả mạo và yêu cầu người dân xác thực gấp.

"Người dùng chỉ nên thực hiện qua VNeID, ứng dụng chính thức của nhà mạng hoặc điểm giao dịch hợp pháp; tuyệt đối không cung cấp OTP, mật khẩu, ảnh khuôn mặt hay bấm vào link lạ. Hệ thống 156 và 5656 là các đầu số tiếp nhận phản ánh cuộc gọi, tin nhắn có dấu hiệu lừa đảo hoặc rác trên toàn quốc," ông Ngô Minh Hiếu cho hay.

Song song với chiến dịch hỗ trợ người dùng xác thực thuê bao di động, các nhà mạng tại Việt Nam cũng khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác trước các hành vi lừa đảo lợi dụng việc thực hiện Thông tư 08/2026.

Đại diện Viettel Telecom khẳng định, toàn bộ quy trình cập nhật, chuẩn hóa thông tin và xác thực sinh trắc học khuôn mặt đều hoàn toàn miễn phí. Người dân không phải trả bất kỳ khoản phí nào cho nhà mạng hoặc cho các cá nhân tham gia hỗ trợ.

Viettel đồng thời khuyến cáo khách hàng nâng cao cảnh giác trước các hành vi lừa đảo lợi dụng việc thực hiện Thông tư 08/2026. Người dân tuyệt đối không cung cấp mã OTP, mật khẩu, thông tin tài khoản ngân hàng; không bấm vào đường link lạ gửi qua SMS, Zalo, mạng xã hội; không cài đặt ứng dụng từ nguồn không chính thống. Cơ quan nhà nước và nhà mạng không bao giờ gọi điện yêu cầu người dân đọc mã OTP, mật khẩu hay chuyển tiền để thực hiện xác thực thông tin thuê bao.

Theo Vietnam+