Những cơn mưa lớn trái mùa kèm theo tình trạng hệ thống kênh mương bồi lắng đang khiến hàng trăm hộ dân trồng màu tại xã Vĩnh Hải, TP Cần Thơ, đứng ngồi không yên. Sản xuất nông nghiệp trong điều kiện biến đổi khí hậu càng trở nên bấp bênh khi hạ tầng thủy lợi chưa đáp ứng được yêu cầu tiêu thoát nước.

Kênh thoát nước nhỏ hẹp, không đảm bảo thoát nước khi mưa lớn, ảnh hưởng đến sản xuất của người dân xã Vĩnh Hải. 

Xã Vĩnh Hải là vùng chuyên canh cây màu trọng điểm, với các loại nông sản chủ lực: hành tím, hành lá, củ cải, cà, cải... Tuy nhiên, gần đây, việc biến đổi khí hậu với những cơn mưa lớn trái mùa đã trực tiếp ảnh hưởng đến sinh kế của người dân. Ông Kim Chanh ĐaRa ở ấp Âu Thọ B, chia sẻ: “Bà con ở đây chủ yếu sống nhờ vào cây màu. Ngặt nỗi, mấy đợt mưa lớn trái mùa vừa qua nước rút không kịp làm cây màu bị thối rễ, hư hỏng”. Tình trạng này không chỉ làm giảm năng suất mà còn ảnh hưởng đến chất lượng nông sản, khiến giá bán sụt giảm, đẩy nhiều hộ gia đình vào cảnh khó khăn.

Người dân ấp Âu Thọ B phản ánh, nguyên nhân cốt lõi khiến tình trạng ngập úng trở nên trầm trọng là do hệ thống kênh mương nội đồng đã quá tải và xuống cấp. Sau nhiều năm sử dụng, các tuyến kênh phục vụ tưới tiêu và thoát nước bị bồi lắng nghiêm trọng, lòng kênh trở nên nhỏ hẹp, cỏ dại mọc um tùm cản trở dòng chảy. Ông Thạch Soal ở xã Vĩnh Hải, cho biết: “Hệ thống kênh tiêu thoát nước hiện tại bồi lắng, lòng kênh hẹp nên mỗi khi mưa lớn, nước thoát không kịp, tràn ngược vào đồng ruộng gây ngập úng cục bộ. Chúng tôi đã nhiều lần kiến nghị, nhưng tình hình vẫn chưa được cải thiện đáng kể”.

Theo ông Lý Trung Lập, Phó Chủ tịch UBND xã Vĩnh Hải, khu vực trồng màu tại các ấp Âu Thọ A, Âu Thọ B và Trà Sết có diện tích hơn 600ha, với khoảng 500 hộ bị ảnh hưởng. Để kịp thời tháo gỡ “nút thắt” này, địa phương đã đề xuất các ngành chức năng cấp trên xem xét, sớm triển khai kế hoạch nạo vét, nâng cấp hệ thống thủy lợi. Mục tiêu trọng tâm của xã là đảm bảo hạ tầng tưới tiêu thông suốt, trữ nước mùa khô giúp bà con chủ động hơn trong sản xuất, giảm thiểu tối đa rủi ro từ thiên tai và từng bước ổn định sinh kế bền vững cho người dân.

Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Quang Vinh, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi TP Cần Thơ, thông tin: “Đặc thù của khu vực Vĩnh Hải là địa bàn giáp biển, chịu tác động trực tiếp từ thủy triều và dòng chảy nên tốc độ bồi lắng tại các tuyến kênh mương diễn ra rất nhanh so với các khu vực khác. Thực tế, định kỳ khoảng 3 năm/lần, chúng tôi đều phối hợp tổ chức nạo vét hệ thống kênh thủy lợi tại đây nhằm duy trì năng lực tưới tiêu. Tuy nhiên, trước diễn biến phức tạp của thời tiết và các cơn mưa trái mùa vừa qua, hệ thống thoát nước hiện tại đang bộc lộ những hạn chế nhất định”.

Theo ông Nguyễn Quang Vinh, Chi cục Thủy lợi sẽ phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương để kiểm tra, rà soát lại toàn bộ hệ thống kênh mương trên địa bàn xã Vĩnh Hải. Đối với những vị trí bồi lắng nặng, gây tắc nghẽn dòng chảy và trực tiếp gây ngập úng vùng chuyên canh màu, Chi cục sẽ ưu tiên lập kế hoạch nạo vét ngay để khơi thông dòng chảy, hỗ trợ người dân sản xuất. Những tuyến kênh hoặc địa điểm chưa cấp bách, sẽ được đưa vào danh mục kế hoạch nạo vét và nâng cấp trong thời gian tiếp theo để đảm bảo tính đồng bộ cho hạ tầng thủy lợi toàn khu vực, tạo thuận lợi nhất để người dân an tâm canh tác cây màu.

Bài, ảnh: K.V