Câu nói "Mỗi người ở Ý đều nghĩ họ là HLV" của HLV Jose Mourinho không bất ngờ, bởi thực tế các chiến lược gia người Ý đã và đang gặt hái những thành công rực rỡ ở cấp độ đội tuyển lẫn CLB trên khắp thế giới. Hôm 12-5, sau khi Chelsea vượt qua West Brom ở vòng 36, Antonio Conte đã trở thành HLV người Ý thứ 4 trong 8 mùa bóng gần đây đăng quang Giải Ngoại hạng Anh (EPL). Trước đó, các đồng hương của Conte cũng từng nếm hương vị chiến thắng tương tự là Carlo Ancelotti (với Chelsea, năm 2010), Roberto Mancini (Manchester City, 2012), Claudio Ranieri (Leicester City, 2016). Họ là những HLV thuộc thế hệ vàng của quốc gia hình chiếc ủng. Năm nay, các chiến lược gia người Ý giành danh hiệu vô địch 3/5 giải quốc nội hấp dẫn nhất châu Âu: Conte (EPL), Ancelotti (Bundesliga với Bayern Munich), và Massimiliano Allegri (Scudetto với Juventus).

Các HLV Conte, Carrera, Allegri và Ranieri (từ trái sang và từ trên xuống) Ảnh: NY Times

Ở xứ bạch dương, cựu trợ lý của Conte là HLV Massimo Carrera cũng đã đưa Spartak Moscow lên ngôi vô địch quốc gia Nga lần đầu tiên sau 16 năm, ngay trong mùa bóng đầu của ông tại đây. Hiện không quốc gia nào ở châu Âu có HLV trưởng hành nghề tại 5 giải đấu lớn của châu lục nhiều hơn Ý (18 HLV).

Thực ra, đây không phải là hiện tượng mới, mà đã xuất hiện từ nhiều thập niên. Tổng cộng, các HLV Ý từng ẵm 46 danh hiệu vô địch các giải châu Âu, vượt xa con số 37 của người Tây Ban Nha và 27 của Đức. Bí quyết thành công của các HLV Ý nằm gọn trong câu trả lời đơn giản: họ là bậc thầy về chiến thuật. Người Ý thường tiên phong trong cuộc cách mạng bóng đá. Từ hệ thống chiến thuật chú trọng phòng ngự Catenaccio của thập niên 1960 (từng chứng kiến CLB AC Milan của HLV Nereo Rocco và Inter Milan của Helenio Herrera làm mưa làm gió ở châu Âu), cho đến lối chơi ép sân toàn diện mà HLV Arrigo Sacchi biến AC Milan trở nên "bất tử", hay là "số 9 ảo" của Francesco Totti tại AS Roma, dưới thời HLV Luciano Spalletti, Ý đã nhiều lần viết lại bóng đá.

Các HLV Ý thường nghiên cứu rất kỹ các đối thủ sắp tới của họ và có thể "nhồi" toàn bộ các bài tập cho cầu thủ của mình theo kế hoạch. Một nét độc đáo là tầm quan trọng của tư duy chiến thuật đã được gieo vào tâm trí cầu thủ từ khi còn rất nhỏ.

Người Ý vốn nổi tiếng về khả năng thích nghi và điều chỉnh chiến thuật. Sở dĩ HLV Ranieri gắn liền với biệt danh "Gã thợ hàn" là do ông say mê hàn gắn, chắp vá các cầu thủ với sơ đồ chiến thuật. Nhưng trên hết, HLV hiện có khả năng điều chỉnh chiến thuật tài tình nhất chính là Allegri. Mùa bóng trước, ông đã thay đổi sơ đồ của Juve từ 3-5-2 sang 4-3-1-2, 4-4-2, 4-2-3-1 và gần đây nhất là 3-4-3. Còn năm nay, cụ thể là hôm 9-5, chỉ sau 10 phút đầu tiên trận gặp CLB Monaco ở bán kết lượt về UEFA Champions League (UCL), thuyền trưởng của Juve đã sớm nhận ra đội bóng của ông đang để lộ quá nhiều khoảng trống và lập tức chuyển từ 3 sang 4 hậu vệ. Kết quả là sau đó, Juve chơi lấn lướt đối thủ.

Allegri đã đưa "Bà đầm già thành Turin" đến trận chung kết UCL theo cách như thế. Nếu Juve đánh bại Real Madrid vào ngày 4-6 tới, Allegri sẽ trở thành HLV Ý thứ 3 trong 6 mùa giải UCL gần đây lên ngôi giải đấu danh giá này.

BÌNH DƯƠNG
(Theo ESPN, Guardian, Goal)