Sổ tay hướng dẫn đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội cho các dự án giao thông vừa được giới thiệu tại TP Cần Thơ, mang đến công cụ thẩm định mới giúp tối ưu hóa nguồn lực và thúc đẩy hạ tầng phát triển bền vững. Đây là hoạt động thuộc Chương trình Cải cách quản lý tài chính công địa phương do Ngân hàng Thế giới thực hiện, Thụy Sĩ tài trợ.

Chuẩn hóa quy trình thẩm định

Theo ông Trần Phú Lộc Thành, Quyền Giám đốc Sở Tài chính TP Cần Thơ, giai đoạn 2026-2030, TP Cần Thơ đứng trước yêu cầu phát triển rất lớn. Nhu cầu đầu tư kết cấu hạ tầng, đặc biệt là hạ tầng giao thông, ngày càng cao, trong khi nguồn lực đầu tư công có giới hạn. Do đó, vấn đề đặt ra không chỉ là bố trí được bao nhiêu vốn, mà quan trọng hơn là phải lựa chọn đúng dự án, xác định đúng mức độ ưu tiên và đánh giá được hiệu quả của việc sử dụng nguồn lực công. Đối với cơ quan quản lý nhà nước, nâng cao chất lượng chuẩn bị dự án ngay từ giai đoạn đầu của quá trình thực hiện đầu tư công có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Nếu dự án được chuẩn bị tốt, đánh giá đầy đủ về sự cần thiết, hiệu quả kinh tế - xã hội và các tác động liên quan, sẽ tạo cơ sở vững chắc cho việc tổ chức thực hiện dự án trong các giai đoạn tiếp theo.

Chuẩn hóa quy trình thẩm định dự án giao thông, góp phần phát triển hạ tầng đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của TP Cần Thơ.

Nắm bắt nhu cầu của TP Cần Thơ, Ngân hàng Thế giới đã giới thiệu Sổ tay hướng dẫn phương pháp đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội của các dự án giao thông. Ông Jonas Fallov, Chuyên gia cao cấp về Khu vực công, Ngân hàng Thế giới, cho biết Sổ tay chuẩn hóa quy trình thẩm định dự án, cung cấp hướng dẫn xuyên suốt từ khâu hình thành ý tưởng, sàng lọc sơ bộ, nghiên cứu tiền khả thi, khả thi đến khâu phân bổ ngân sách và đánh giá sau dự án. Thẩm định dự án được tiếp cận không chỉ như một thủ tục hành chính, mà là công cụ bảo đảm dự án có phương án kỹ thuật hợp lý và cơ sở kinh tế vững chắc. Nội dung và phương pháp tiếp cận của Sổ tay hoàn toàn tương thích với các quy định hiện hành của Việt Nam về quản lý đầu tư công, hỗ trợ trực tiếp cho quá trình lập báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư và báo cáo nghiên cứu khả thi.

Đáng chú ý, phương pháp này còn phân tích chi phí - lợi ích xã hội giúp đánh giá các dự án giao thông địa phương một cách toàn diện hơn. Thay vì chỉ đo đếm khả năng thu hồi vốn trực tiếp, phương pháp này lượng hóa các lợi ích rộng lớn như: tiết kiệm thời gian, giảm chi phí đi lại và bảo vệ môi trường. Bên cạnh đó là hệ thống biểu mẫu thẩm định chuẩn hóa, giúp các cơ quan, đơn vị có một công cụ thống nhất trong quá trình chuẩn bị hồ sơ và xem xét dự án.

Đưa vào thực tiễn

Việc giới thiệu Sổ tay hướng dẫn đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội dành cho các dự án giao thông đánh dấu một bước tiến thiết thực nhằm chuẩn hóa công tác chuẩn bị và thẩm định dự án đầu tư công giao thông tại TP Cần Thơ. Giá trị cốt lõi của Sổ tay nằm ở khả năng áp dụng vào thực tiễn, cung cấp một công cụ thống nhất giúp các cơ quan quản lý trả lời được bài toán khó trong giai đoạn 2026-2030: đầu tư vào đâu là cần thiết nhất; dự án nào mang lại giá trị cao nhất so với chi phí; và làm thế nào để bảo đảm công trình vận hành ổn định trong dài hạn.

Nhấn mạnh định hướng trên, ông Trần Phú Lộc Thành mong muốn các chuyên gia Ngân hàng Thế giới tiếp tục chia sẻ kinh nghiệm, cùng với các cơ quan của thành phố trao đổi về khả năng vận dụng Sổ tay trong điều kiện thực tế của Cần Thơ. Sở Tài chính tiếp tục phối hợp với các cơ quan, đơn vị và các chuyên gia để nghiên cứu, tiếp thu các phương pháp phù hợp và từng bước đưa những nội dung có tính thực tiễn cao vào công tác quản lý đầu tư công của thành phố. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng chuẩn bị và thẩm định dự án đầu tư công trên địa bàn thành phố.

Bà Nguyễn Phương Anh, Chuyên gia cao cấp về khu vực công, Trưởng nhóm Chương trình Cải cách quản lý tài chính công cấp địa phương, Ngân hàng Thế giới, cho biết: Hiệu quả đầu tư phải được nhìn nhận trên cơ sở kết quả đạt được, chứ không chỉ dựa trên quy mô vốn hay tốc độ giải ngân. Ngành giao thông được lựa chọn làm lĩnh vực thí điểm đầu tiên do chiếm tỷ trọng đầu tư lớn tại Cần Thơ (hơn 50% cả về số lượng và quy mô dự án). Thông qua Sổ tay cung cấp cho các cơ quan quản lý một công cụ phương pháp luận khoa học nhằm tối ưu hóa các khâu chuẩn bị, sàng lọc, thẩm định và lựa chọn dự án đầu tư công tối ưu. Thông qua Chương trình Cải cách quản lý tài chính công tại địa phương, Ngân hàng Thế giới cam kết sẽ tiếp tục hỗ trợ TP Cần Thơ hoàn thiện, ban hành chính thức Sổ tay hướng dẫn và triển khai áp dụng thí điểm ngay đối với các dự án mới được đề xuất.

Sự phối hợp và cam kết từ TP Cần Thơ và Ngân hàng Thế giới được kỳ vọng sẽ tạo ra bước ngoặt trong việc nâng cao chất lượng chuẩn bị dự án, tối ưu hóa nguồn lực và hướng tới một nền đầu tư công hiệu quả, minh bạch và bền vững cho TP Cần Thơ.

Bài, ảnh: T. TRINH