Quan hệ thương mại giữa Việt Nam và Nhật Bản đang tiếp tục phát triển mạnh mẽ, trở thành một trong những trụ cột quan trọng trong quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện giữa hai quốc gia. Đặc biệt, chuyến thăm Việt Nam vừa qua của Thủ tướng Nhật Bản được kỳ vọng tạo thêm động lực mới cho quan hệ hợp tác kinh tế - thương mại song phương.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn (thứ 2 từ trái qua) giới thiệu với các đối tác Nhật Bản về hàng hóa của Cần Thơ xuất khẩu sang Nhật Bản tại Hội nghị Gặp gỡ Nhật Bản khu vực ĐBSCL (tổ chức tại TP Cần Thơ năm 2025).

Đối tác chiến lược

Theo Thương vụ Việt Nam tại Nhật Bản, quý I-2026, tổng kim ngạch thương mại 2 nước đã đạt gần 14 tỉ USD. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam sang Nhật Bản đạt 7,08 tỉ USD, tăng 10,7%; nhập khẩu từ Nhật Bản đạt 6,65 tỉ USD, tăng 14,8%; Việt Nam xuất siêu 432,9 triệu USD.

Điều này cho thấy đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì sau khi quan hệ 2 nước được nâng cấp lên Đối tác Chiến lược toàn diện. Quan hệ thương mại giữa 2 nước đang chuyển từ mở rộng quy mô sang gia tăng chiều sâu trong chuỗi giá trị sản xuất và cung ứng. Việt Nam ngày càng được nhiều doanh nghiệp Nhật Bản lựa chọn là điểm đến chiến lược để mở rộng đầu tư. Nhiều doanh nghiệp Nhật Bản lựa chọn mở rộng đầu tư tại Việt Nam nhằm đa dạng hóa sản xuất, giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống, nhất là công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghệ cao, năng lượng sạch, logistics, hạ tầng và chuyển đổi số. Việt Nam cũng kỳ vọng thu hút thêm các dự án đầu tư của Nhật Bản trong lĩnh vực bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ xanh và sản xuất thông minh..., phù hợp với định hướng phát triển bền vững và chiến lược chuyển đổi mô hình tăng trưởng của Việt Nam trong giai đoạn mới.

Trong khuôn khổ chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Nhật Bản, lãnh đạo 2 nước đã trao đổi nhiều nội dung liên quan đến thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư. 2 bên nhất trí tăng cường liên kết chuỗi cung ứng, hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường, thúc đẩy chuyển đổi xanh và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Đây được xem là nền tảng quan trọng để quan hệ kinh tế song phương bước sang giai đoạn phát triển thực chất và hiệu quả hơn.

Bắt nhịp đầu tư

Trong bức tranh hợp tác chung giữa Việt Nam và Nhật Bản, TP Cần Thơ đang nổi lên là một trong những địa phương có nhiều tiềm năng. Với vai trò là trung tâm kinh tế, văn hóa và logistics của vùng ĐBSCL, Cần Thơ ngày càng thu hút sự quan tâm của các doanh nghiệp và tổ chức Nhật Bản trong nhiều lĩnh vực.

Hiện nay, trên địa bàn TP Cần Thơ có 13 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài từ Nhật Bản, tổng vốn đầu tư đăng ký khoảng 1.651 triệu USD chủ yếu hoạt động trong các lĩnh vực sản xuất chế biến, công nghệ thông tin, sản xuất điện tử. Điển hình là 2 dự án lớn: Dự án Nhà máy nhiệt điện Ô Môn II với tổng vốn đầu tư khoảng 1,3 tỉ USD, là dự án FDI lớn nhất tại Cần Thơ do liên danh Tập đoàn Marubeni (Nhật Bản) và Tổng Công ty Cổ phần Thương mại Xây dựng (Vietrancimex) đầu tư; Dự án Trung tâm thương mại AEON Mall Cần Thơ, tổng vốn đầu tư dự kiến 250 triệu USD (khởi công tháng 4-2025).

Thời gian qua, quan hệ hợp tác giữa Cần Thơ và các đối tác Nhật Bản tiếp tục được duy trì, mở rộng trên các lĩnh vực phát triển đô thị, quản lý nước, đầu tư, giáo dục và giao lưu nhân dân. Một trong những điểm nổi bật trong hợp tác là lĩnh vực quản lý nước và thích ứng biến đổi khí hậu. Nhiều tổ chức và chuyên gia Nhật Bản đã phối hợp cùng thành phố triển khai các dự án nghiên cứu, hỗ trợ kỹ thuật và chia sẻ kinh nghiệm về quản lý tài nguyên nước, chống ngập và phát triển hạ tầng bền vững. Nhật Bản cũng hỗ trợ Cần Thơ trong công tác quy hoạch đô thị, cải thiện môi trường và nâng cao năng lực quản lý hạ tầng đô thị. Những kinh nghiệm của Nhật Bản trong xây dựng đô thị thông minh, tiết kiệm năng lượng và phát triển xanh được đánh giá rất phù hợp với định hướng phát triển lâu dài của thành phố.

Bên cạnh đó, hợp tác đầu tư giữa doanh nghiệp Nhật Bản và Cần Thơ đang có nhiều tín hiệu tích cực. Nhiều doanh nghiệp Nhật Bản quan tâm đến các lĩnh vực chế biến nông sản, công nghiệp phụ trợ, logistics, năng lượng sạch và nông nghiệp công nghệ cao tại thành phố. Ngoài lĩnh vực kinh tế, giao lưu văn hóa và hợp tác giáo dục giữa Cần Thơ với Nhật Bản cũng ngày càng phát triển.

Đối với TP Cần Thơ, việc mở rộng hợp tác với các đối tác Nhật Bản không chỉ góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mà còn tạo điều kiện để thành phố tiếp cận công nghệ hiện đại, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và phát triển đô thị theo hướng bền vững. Qua đó, thành phố tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm động lực của vùng ĐBSCL trong tiến trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.

Bài, ảnh: KHÁNH NAM