Thấy rằng trẻ em tiếp xúc môi trường tự nhiên thường xuyên là cách đơn giản, chi phí thấp nhưng mang lại hiệu quả cao trong bảo vệ sức khỏe lâu dài, Chính phủ Phần Lan đang thúc đẩy cải tạo sân chơi trường học gần với thiên nhiên.

Nỗ lực trên được đưa ra sau nghiên cứu của Viện Tài nguyên Thiên nhiên Phần Lan (LUKE) về việc cho trẻ tiếp xúc nhiều hơn với hệ vi sinh vật trong môi trường thông qua hoạt động vui chơi hằng ngày.

Sau một năm thử nghiệm, Viện LUKE cho biết, trẻ vui chơi ở nơi gần gũi với thiên nhiên có phản ứng miễn dịch tổng thể khỏe hơn so với khi vui chơi ở bề mặt sân được phủ bê tông, cát, sỏi hoặc thảm nhựa. Cụ thể, chỉ sau 28 ngày chơi trong không gian tự nhiên, tế bào miễn dịch T (T-cell) trong máu trẻ tăng đáng kể, giúp kiểm soát tình trạng viêm và ngăn ngừa dị ứng. Kết quả phân tích da, nước bọt cũng cho thấy hệ vi sinh vật bề mặt và trong ruột trẻ phát triển đa dạng hơn hẳn.

Áp dụng mô hình giáo dục sáng tạo gắn với thiên nhiên nhằm tăng cường hệ miễn dịch ở trẻ, nhiều trường mầm non Phần Lan đã cải tạo bề mặt sân chơi nhân tạo bằng đất, cát, cỏ, rêu và thảm thực vật rừng. 

Để nhân rộng mô hình, Chính phủ Phần Lan hỗ trợ hơn 1 triệu USD cho 43 trung tâm giữ trẻ khôi phục cảnh quan thiên nhiên ở sân chơi. Như ở Sheffield, trường mẫu giáo Hunter’s Bar cho xây hàng rào cây xanh dài 70m bao quanh sân chơi. Sau 6 tháng, nồng độ nitơ dioxide (NO₂) trong sân giảm 13% và dự kiến giảm thêm khi cây con trưởng thành. NO2 gây kích ứng đường thở, tăng nguy cơ viêm phổi và làm nặng thêm các triệu chứng hen suyễn.

Ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học chỉ ra rằng sức khỏe chúng ta có liên hệ mật thiết với môi trường xung quanh và hệ sinh thái tự nhiên. Trái lại, môi trường sống “vô trùng” về mặt sinh học có thể cản trở hệ miễn dịch phát triển. Năm ngoái, nghiên cứu ở Úc cho biết trẻ tiếp xúc với đất vườn có đường ruột tốt và hệ miễn dịch mạnh hơn so với chơi với cát nhân tạo. Một nghiên cứu khác cho thấy mất đa dạng sinh học trong môi trường sống từ nhỏ có thể góp phần gây bệnh hen suyễn và dị ứng.

Tiến xa hơn, một số nhà nghiên cứu đang giới thiệu khái niệm “thành phố probiotic” với môi trường đô thị được thiết kế bằng vật liệu sinh học và cảnh quan kết hợp hệ vi sinh vật tự nhiên, nhằm thúc đẩy hệ sinh thái khỏe mạnh, hỗ trợ hệ miễn dịch con người.

MAI QUYÊN (Theo Yahoo, Guardian)