Những năm qua, diện tích trồng cây ăn trái ở TP Cần Thơ liên lục tăng, đóng góp ngày càng lớn vào giá trị sản xuất nông nghiệp và nâng cao thu nhập cho nhiều hộ dân. Nhờ tăng cường liên kết giữa các hộ dân và với doanh nghiệp theo chuỗi giá trị mà nhiều loại cây ăn trái trồng ở TP Cần Thơ được doanh nghiệp bao tiêu, xuất khẩu sang nhiều thị trường quốc tế.

Thu hoạch thanh nhãn tại một hộ dân ở HTX Trạng Tí Garden, xã Thới Hưng.

Giá bán sản phẩm được nâng cao

Cây ăn trái trồng trên địa bàn TP Cần Thơ khá đa dạng về chủng loại, với nhiều loại trái ngon, đặc sản, có tiềm năng xuất khẩu, giúp mang lại giá trị kinh tế cao như sầu riêng, nhãn, xoài, vú sữa, mít và mãng cầu. Nhờ liên kết trồng cây ăn trái phục vụ xuất khẩu, thời gian qua nhiều hộ dân đã nâng cao được giá bán trái cây so với tiêu thụ nội địa. Ngành Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ cùng các sở, ngành và địa phương trên địa bàn thành phố đã tích cực hỗ trợ và khuyến khích nông dân, doanh nghiệp tăng cường liên kết chuỗi giá trị. Thành lập các tổ hợp tác, hợp tác xã (HTX) gắn với hình thành các vùng trồng cây ăn trái chuyên canh, tập trung, sản xuất đạt các tiêu chuẩn chất lượng, an toàn và có mã số vùng trồng đáp ứng yêu cầu xuất khẩu, giúp nông sản bán được giá cao. Nhiều loại trái cây của nông dân trên địa bàn thành phố đã liên kết được doanh nghiệp thu mua và xuất khẩu sang nhiều nước trên thế giới, trong đó có các thị trường khó tính như Nhật Bản, Hàn Quốc, Hoa Kỳ và EU... 

Ông Trần Phước Sơn, Giám đốc HTX Trạng Tí Garden ở xã Thới Hưng, TP Cần Thơ, cho biết: "HTX đã liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm với Công ty TNHH TMDV XNK Vina T&T để chuẩn hóa sản xuất đáp ứng các tiêu chuẩn, chất lượng theo yêu cầu của các thị trường khó tính. Nhờ vậy, trái thanh nhãn của HTX đã được doanh nghiệp bao tiêu với giá cao hơn thị trường và nhãn đã được xuất khẩu thành công vào thị trường Hoa Kỳ và Úc. Hiện HTX có 20 thành viên, với 60ha thanh nhãn, trong đó có 20ha được chứng nhận đạt tiêu chuẩn Global GAP, 30ha đạt tiêu chuẩn VietGAP, 5ha sản xuất theo hướng hữu cơ. Ngoài ra, HTX còn có 95ha trồng nhãn Ido, sầu riêng và đã có các mã số vùng trồng để xuất khẩu".

Theo ông Trần Văn Chiến, Giám đốc HTX vườn cây ăn trái Trường Khương A ở xã Trường Long, với sự hỗ trợ tích cực từ ngành chức năng, nông dân tại HTX đã áp dụng quy trình kỹ thuật để trồng cây ăn trái đạt theo tiêu chuẩn VietGAP, Global GAP và được cấp mã số vùng trồng. HTX được tạo điều kiện để kết nối với các doanh nghiệp xuất khẩu, nhờ vậy trái vú sữa trồng tại HTX được doanh nghiệp thu mua giá cao để xuất khẩu sang các thị trường quốc tế, trong đó có thị trường Hoa Kỳ.

Phát huy hiệu quả liên kết

Để phát huy hiệu quả vườn cây và ổn định đầu ra trong bối cảnh diện tích và sản lượng tăng, ngành Nông nghiệp TP Cần Thơ và các địa phương đang tiếp tục phát huy hiệu quả liên kết giữa nông dân, doanh nghiệp và các tác nhân trong chuỗi giá trị. Tích cực tập huấn kỹ thuật, hỗ trợ nông dân áp dụng các tiến bộ kỹ thuật và nhân rộng mô hình sản xuất hiệu quả gắn với tiêu thụ. Giúp nông dân áp dụng các quy trình canh tác tiên tiến, nhất là theo tiêu chuẩn thực hành nông nghiệp tốt (VietGAP, Global GAP) để đáp ứng các yêu cầu thị trường về chất lượng, an toàn thực phẩm và góp phần bảo vệ môi trường. Đồng thời, thực hiện xây dựng mã số vùng trồng để đảm bảo yêu cầu về truy xuất nguồn gốc phục vụ xuất khẩu.

Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ, trong năm 2025, ngành chức năng thành phố đã hỗ trợ xây dựng mã vùng trồng cho nhiều tổ chức, cá nhân và đã được cấp mới 105 mã số, với diện tích 1.998ha. Qua đó, nâng tổng số mã số được cấp của thành phố lên 605 mã vùng trồng, với tổng diện tích hơn 9.920ha, có 8.560 hộ dân tham gia. Bên cạnh đó, thành phố hiện có 27 mã số cơ sở đóng gói của 16 doanh nghiệp.

Đến cuối năm 2025, Cần Thơ có tổng diện tích cây ăn trái 102.194ha, tăng 1,26% so với cùng kỳ năm trước. Sản lượng trái cây đạt trên 1,15 triệu tấn, tăng hơn 8,6% so với năm trước. Ngoài ra, thành phố còn có 12.479ha trồng dừa các loại. Diện tích trồng cây ăn trái tại TP Cần Thơ ngày càng tăng và có nhiều loại cây ăn trái tạo ra lượng hàng hóa lớn, phong phú về chủng loại đáp ứng nhu cầu thị trường. Tuy nhiên, sự gia tăng về diện tích và sản lượng trái cây cũng tạo ra áp lực cho khâu tiêu thụ, đòi hỏi cần tiếp tục mở rộng thị trường, đẩy mạnh xuất khẩu các sản phẩm từ trái cây.

Theo ông Huỳnh Thanh Vui, Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật TP Cần Thơ, để mở rộng thị trường xuất khẩu và phát triển trồng cây ăn trái bền vững, Chi cục tiếp tục phối hợp các địa phương, đơn vị có liên quan để thúc đẩy liên kết sản xuất, tiêu thụ trái cây. Nâng cao vai trò, trách nhiệm của doanh nghiệp, nông dân và năng lực quản trị của các HTX trong chuỗi giá trị. Hỗ trợ nông dân, doanh nghiệp ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, bảo quản, chế biến sản phẩm và đa dạng hóa sản phẩm chế biến phục vụ xuất khẩu để gia tăng giá trị.

Bài, ảnh: KHÁNH TRUNG