Trước thách thức biến đổi khí hậu và những thay đổi về tài nguyên, ĐBSCL đang chủ động chuyển đổi mô hình sản xuất, lấy đổi mới sáng tạo (ĐMST) và liên kết vùng làm động lực phát triển bền vững. Trong bối cảnh công nghệ mở ra nhiều cơ hội thực tiễn, thanh niên chính là lực lượng hạt nhân. Với tư duy đột phá và tinh thần dấn thân, thế hệ trẻ sở hữu tiềm năng tiên phong kiến tạo các giải pháp đổi mới, định hình tương lai thịnh vượng cho vùng ĐBSCL.

Thời gian qua, vùng ĐBSCL ứng dụng một số công cụ hỗ trợ nông nghiệp thông minh, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Từ ý nghĩa trên, Viện Nghiên cứu quản lý phát triển bền vững (MSD) - United Way Việt Nam phối hợp Viện Mekong, Đại học Cần Thơ thực hiện dự án INSPIRE Mekong, với sự tài trợ của Hiệp hội Quyên góp Phúc lợi xã hội Hàn Quốc và MiTek Việt Nam. TS. Lý Trung Nguyên, Điều phối dự án INSPIRE Mekong, cho biết: Dự án được thiết kế như một hành trình học tập và ĐMST, nhằm trang bị cho thanh niên ĐBSCL kiến thức và kỹ năng về AI, STEM, ĐMST và phát triển mô hình giải pháp bền vững. Đồng thời kết nối nguồn nhân lực trẻ với các chuyên gia, doanh nghiệp và hệ sinh thái ĐMST.

Dự án triển khai vào tháng 4 vừa qua và kết thúc vào tháng 11-2026. INSPIRE Mekong tìm kiếm 200 sinh viên từ 18-25 tuổi đang theo học tại các trường đại học hoặc cao đẳng khu vực ĐBSCL. Chương trình đặc biệt khuyến khích sự tham gia của các bạn trẻ có hoàn cảnh khó khăn hoặc đến từ khu vực nông thôn; quan tâm tới AI, STEM và các vấn đề môi trường - nông nghiệp - khí hậu; sẵn sàng tham gia đầy đủ các hoạt động của chương trình. Các đội tham gia INSPIRE Mekong sẽ phát triển ý tưởng và giải pháp công nghệ nhằm giải quyết những thách thức thực tiễn của nông nghiệp và môi trường tại ĐBSCL. Cụ thể như giảm sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và phân bón; thúc đẩy nông nghiệp hữu cơ và bền vững; dự báo năng suất cây trồng; phát hiện sớm dịch bệnh trên cây trồng; công cụ hỗ trợ nông nghiệp thông minh.

Theo TS. Lý Trung Nguyên, dự án INSPIRE Mekong kỳ vọng khơi nguồn các giải pháp sáng tạo từ chính nội lực của thanh niên địa phương trước những thách thức thực tế của vùng ĐBSCL. Bằng việc cung cấp công cụ và cơ hội phù hợp, dự án đồng hành cùng người trẻ trong "hành trình ngược dòng" để bứt phá khỏi những khó khăn của biến đổi khí hậu, đưa họ trở thành những ĐMST tiên phong cho sự phát triển bền vững của vùng trong tương lai.

Bài, ảnh: L. MẪN