Cuối tháng 6 đầu tháng 7 vừa qua, Bảo tàng TP Hồ Chí Minh tổ chức Tuần lễ Kết nối di sản mở cửa phục vụ đến 21 giờ, điểm nhấn trong khung 19-21 giờ với hoạt động trình diễn nghệ thuật truyền thống (đờn ca tài tử, hát bội, múa bóng rỗi, vọng cổ; hợp tác cùng Nhà hát Kịch TP Hồ Chí Minh), trải nghiệm nghề truyền thống (trang trí gốm, vẽ nón lá với sự đồng hành của các nghệ nhân). Các hoạt động thu hút đông đảo người dân tham gia, cùng sự phối hợp đưa du khách đến của các doanh nghiệp du lịch, lữ hành.

Hoạt động trải nghiệm văn hóa được tổ chức ban đêm tại Bảo tàng TP Cần Thơ trong chương trình “Sắc xuân miệt vườn”. Ảnh: ĐĂNG HUỲNH

Được biết, tại TP Hồ Chí Minh, việc thử nghiệm mở cửa vào ban đêm ở các bảo tàng được thực hiện tại Bảo tàng Mỹ thuật TP Hồ Chí Minh vào đêm rằm qua chương trình “Trăng bảo tàng” có sự kết hợp với các đơn vị biểu diễn nghệ thuật. Hay tại khuôn viên Bảo tàng TP Hồ Chí Minh, Trung tâm Nghiên cứu và phát triển trà Đông Nam Á (thuộc Viện Nghiên cứu phát triển bảo tồn văn hóa nghệ thuật Đông Nam Á) phối hợp cùng các đơn vị tổ chức chương trình “Trà, ẩm và thực” thử nghiệm vào ban đêm. Tại chương trình, người tham gia thưởng thức các món ngon được sáng tạo từ trà, hiểu thêm về văn hóa trà.

Những sự kiện trên đã góp phần vào nỗ lực chung đưa giá trị các di sản đang lưu giữ tại bảo tàng đến gần hơn với công chúng, nhất là giới trẻ, vốn được các bảo tàng trên cả nước thực hiện sáng tạo trong nhiều năm qua. Trong đó, có việc góp phần tạo thêm điểm nhấn cho sản phẩm văn hóa - du lịch về đêm và gia tăng thời gian lưu trú của du khách khi đến các địa phương. Một trong những đơn vị đi đầu của cả nước là Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam với chương trình “Đêm bảo tàng” lần đầu tiên ra mắt vào cuối năm 2025 được tổ chức mỗi tháng 1 lần; hay gần đây Bảo tàng - Thư viện tỉnh Quảng Ninh ra mắt thử nghiệm “Đêm bảo tàng - Hành trình kết nối di sản” vào tối cuối tuần.

Tại Cần Thơ, Bảo tàng thành phố có nhiều sáng tạo trong hình thành không gian di sản mở, khi vào dịp Tết hằng năm đều tổ chức chương trình “Sắc xuân miệt vườn” với các hoạt động trải nghiệm nghề truyền thống, văn hóa, ẩm thực dân gian thu hút đông đảo người dân trong thành phố và du khách. Trong chương trình có tổ chức Phố Ông đồ phía trước Bảo tàng TP Cần Thơ, hoạt động đến đêm trong những ngày Tết - là địa điểm thu hút đông đảo giới trẻ. Đặc biệt dịp Tết Nguyên đán 2026, trong những ngày diễn ra “Sắc xuân miệt vườn”, không gian văn hóa tại Bảo tàng TP Cần Thơ càng được mở rộng khi Thư viện thành phố tổ chức Công viên Sách Xuân tại khuôn viên Công viên Tao Đàn ngay phía trước.

Từ nỗ lực mở cửa vào ban đêm tại các bảo tàng trên cả nước và những sự kiện trải nghiệm không gian di sản mở tại TP Cần Thơ thời gian qua, có thể thấy tiềm năng tham gia làm phong phú thêm chuỗi hoạt động về đêm tại khu vực trung tâm thành phố của Bảo tàng TP Cần Thơ. Tất nhiên, việc mở rộng thời gian hoạt động ban đêm của đơn vị đặc thù như bảo tàng đòi hỏi những tính toán cẩn trọng về nhân sự, nhất là công tác bảo vệ; kinh phí và những đầu tư ban đầu như hệ thống chiếu sáng và quan trọng nhất là xây dựng được trải nghiệm đủ hấp dẫn công chúng và phù hợp với thế mạnh riêng.

Dẫu vậy, Bảo tàng TP Cần Thơ hiện có nhiều thuận lợi như tọa lạc tại vị trí thuận lợi kết nối với khu vực Bến Ninh Kiều - nơi đang tổ chức tuyến phố đi bộ vào tối thứ bảy, chủ nhật hằng tuần với nhiều hoạt động sôi động. Đó là chưa kể thành phố hiện có nhiều đơn vị nghệ thuật công lập và ngoài công lập thuộc các loại hình nghệ thuật truyền thống và hiện đại, các trường nghệ thuật, các hội chuyên ngành về du lịch - ẩm thực... có thể tham gia hợp tác.

XUÂN VIÊN