Tận dụng lợi thế nông, thủy sản dồi dào của TP Cần Thơ và vị trí giáp phía Tây Nam Trung Quốc của Lào Cai, sự kết nối giữa hai địa phương mở ra hướng hợp tác mới, giúp nông sản Cần Thơ tiếp cận sâu hơn thị trường tiềm năng này.

Đoàn công tác tỉnh Lào Cai đến thăm và làm việc tại Công ty TNHH Thương mại An Nam Food (chuyên sản xuất sản phẩm cá đóng hộp).

Hai lợi thế kết nối

Tỉnh Lào Cai có lợi thế lớn về vị trí địa kinh tế với 182km đường biên giới với Trung Quốc, nằm trên tuyến kết nối Côn Minh (Trung Quốc) - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh (Việt Nam); đồng thời có hệ thống giao thông đường bộ, đường sắt kết nối với các trung tâm kinh tế lớn. Địa phương đang định hướng phát triển kinh tế cửa khẩu, thương mại biên giới và logistics trở thành một trong những động lực tăng trưởng quan trọng.

Thông qua hệ thống cửa khẩu, Lào Cai là đầu mối xuất khẩu nông sản, trái cây của Việt Nam sang Trung Quốc, là cổng kết nối giao thương hàng hóa với khu vực Tây Nam Trung Quốc. Năm 2025, tổng giá trị hàng hóa xuất nhập khẩu qua các cửa khẩu của tỉnh đạt khoảng 2,36 tỉ USD; riêng tại Cửa khẩu quốc tế đường bộ số II Kim Thành, lưu lượng phương tiện hàng hóa bình quân đạt trên 500 xe/ngày.

Trong khi đó, TP Cần Thơ có thế mạnh đầu mối trung tâm của vùng nguyên liệu nông sản lớn ĐBSCL. Trong đó, mỗi năm thành phố sản xuất trên 4 triệu tấn lúa, khoảng 800.000 tấn thủy sản và khoảng 700.000 tấn trái cây. Cần Thơ đang phát huy vai trò trung tâm của vùng, không chỉ trong sản xuất mà cả chế biến, thương mại và logistics. Các mặt hàng như gạo ST25, gạo thơm, gạo sạch, thủy sản, sầu riêng, khóm Cầu Đúc, hành tím và nhiều sản phẩm chế biến từ nông, lâm, thủy sản được xác định là những nhóm hàng có dư địa tiếp cận thị trường Trung Quốc.

Ông Nguyễn Huy Tưởng, Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Lào Cai, cho rằng, dư địa hợp tác với Cần Thơ rất lớn, nhất là ngành thủy sản. Khu vực Tây Nam Trung Quốc có đặc điểm là vùng miền núi, không giáp biển nên nhu cầu thủy sản, hải sản rất lớn. Nếu Cần Thơ mạnh về sản xuất và chế biến thì Lào Cai có lợi thế về cửa khẩu và khả năng tiếp cận thị trường.

“Rộng cửa” cho hàng hóa Cần Thơ

Nếu nguồn hàng là lợi thế của Cần Thơ và cửa khẩu là lợi thế của Lào Cai, bài toán đặt ra là làm thế nào biến hai lợi thế này thành một chuỗi liên kết đủ sức cạnh tranh. Một trong những hướng được Lào Cai đề xuất là hình thành các tổng kho tập kết, sơ chế, kho lạnh tại khu vực cửa khẩu.

Ông Nguyễn Huy Tưởng cho biết, hiện nay Lào Cai vẫn còn hạn chế về kho lạnh và cơ sở lưu giữ, chế biến hàng hóa tại cửa khẩu. Vì vậy, địa phương mong muốn thu hút doanh nghiệp đầu tư hệ thống kho bãi, qua đó giúp giảm rủi ro cho doanh nghiệp khi hàng đã được vận chuyển lên cửa khẩu nhưng phía đối tác hoặc điều kiện thông quan phát sinh vấn đề. Đây cũng có thể là mắt xích quan trọng đối với hàng thủy sản và trái cây từ Cần Thơ. Với các sản phẩm có yêu cầu cao về nhiệt độ bảo quản, thời gian vận chuyển và kiểm dịch, việc có hệ thống kho lạnh, sơ chế và logistics ngay tại cửa khẩu sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn, thay vì chỉ phụ thuộc vào tiến độ thông quan.

Ông Trần Xuân Cường, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh Lào Cai, cho rằng, đối với nhóm hàng nông sản, thủy sản và thực phẩm chế biến, doanh nghiệp phải đáp ứng các quy định về hồ sơ, truy xuất nguồn gốc, kiểm dịch và đăng ký mã GACC. Riêng trái cây cần lưu ý đến mã vùng trồng, mã cơ sở đóng gói và những yêu cầu kiểm soát chất lượng khác.

Lãnh đạo ngành Công Thương tỉnh Lào Cai cho biết sẵn sàng cung cấp thông tin về thị trường, tình hình xuất nhập khẩu tại cửa khẩu và hỗ trợ doanh nghiệp Cần Thơ, trong đó có cấp C/O đối với hàng hóa xuất khẩu. Đặc biệt, tại Hội chợ Kinh tế Thương mại Du lịch biên giới Việt - Trung năm 2026 tại Hà Khẩu, do tỉnh Lào Cai và tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) phối hợp tổ chức, dự kiến có từ 350-500 gian hàng, tập trung nhiều nhóm sản phẩm, trong đó có nông, lâm, thủy sản. Phía Lào Cai đang mong muốn thu hút thêm doanh nghiệp thủy hải sản tươi sống của Việt Nam tham gia và đây cũng là lợi thế lớn của TP Cần Thơ.

Tuy nhiên, cơ hội chỉ trở thành kết quả khi những “điểm nghẽn” về hạ tầng, kho lạnh, tiêu chuẩn hàng hóa, thủ tục và năng lực logistics được giải quyết đồng bộ. Nếu làm được điều này, lợi thế của Cần Thơ và Lào Cai sẽ bổ trợ cho nhau để tạo thành một tuyến kết nối hàng hóa mới, đưa sản phẩm miền Tây tiếp cận sâu hơn thị trường Trung Quốc và cả thị trường phía Bắc.

Bài, ảnh: NAM HƯƠNG