Giáo dục hòa nhập giúp trẻ có nhu cầu đặc biệt thích ứng xã hội là một trong những nội dung mà các trường tham gia dự án về giáo dục hòa nhập tại TP Cần Thơ thực hiện hiệu quả. Từ đó, hướng đến mục tiêu giúp học sinh xây dựng tương lai độc lập và có nhiều cơ hội phát triển. 

Cô Nguyễn Huỳnh Như trong tiết thao giảng có học sinh hòa nhập tham gia. Ảnh: CTV

Tạo môi trường nhân ái, hòa đồng

Theo thầy Nguyễn Minh Triết, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Ninh Kiều, mỗi năm học, Phân hiệu Thới Bình có khoảng 20 trẻ khuyết tật học ở các lớp. Phân hiệu đã tạo được môi trường học tập thân thiện cho học sinh có nhu cầu đặc biệt, bản thân các em hòa nhập tốt, đạt yêu cầu lên lớp. Đặc biệt là giúp học sinh xây dựng tinh thần cảm thông, tôn trọng sự khác biệt, hình thành nhân cách nhân ái và trách nhiệm.

Theo cô Nguyễn Huỳnh Như, giáo viên Phân hiệu Thới Bình, trong lớp có 1 học sinh khuyết tật. Để dạy tốt lớp có học sinh hòa nhập, giáo viên phải lựa chọn phương pháp, điều chỉnh nội dung và tổ chức các hoạt động dạy học phù hợp. Muốn có phương pháp dạy hiệu quả, giáo viên phải tìm hiểu hồ sơ y tế, hành vi của trẻ, phỏng vấn phụ huynh và quan sát trẻ. Từ đó, đánh giá trí tuệ, thể chất, ngôn ngữ, kỹ năng xã hội, cảm xúc... của học sinh hòa nhập. Qua quá trình triển khai phương pháp, giáo viên phải xác định được mục tiêu ngắn hạn và dài hạn để điều chỉnh kịp thời.

“Khi tiếp nhận lớp, tôi đã dành nhiều thời gian để tìm phương pháp, giúp em hòa nhập. Thành quả mà tôi nhận được không chỉ là sự tự tin của học sinh không may khuyết tật, mà còn là lòng nhân ái, yêu thương bạn học của các học sinh trong lớp”, cô Như chia sẻ.

Tại Trường Tiểu học Đinh Bộ Lĩnh, cô Trương Thị Ngọc Liên, Phó Hiệu trưởng nhà trường, cho biết: “Năm học vừa qua, trường có 7 học sinh khuyết tật và tất cả hòa nhập rất tốt vào môi trường học tập chung; có em còn phát huy được năng khiếu vẽ, hát… Hiện các em đã lên lớp. Điều quan trọng là các bạn cùng lớp quan tâm, không có sự kỳ thị. Đây là hiệu quả nhân văn của chương trình giáo dục hòa nhập”.

Sự quan tâm, hỗ trợ từ cộng đồng

Bộ Giáo dục và Đào tạo đã phối hợp với Chương trình Phát triển Liên Hiệp Quốc tổ chức hội thảo tập huấn “Nâng cao năng lực xây dựng và phát triển trường học hòa nhập và hòa nhập người khuyết tật” cho các trường mầm non, tiểu học, chuyên biệt trên địa bàn TP Cần Thơ. Tại buổi tập huấn, ông Tạ Ngọc Trí, Phó Vụ trưởng Vụ Phổ thông, Bộ Giáo dục và Đào tạo, nhấn mạnh giáo dục hòa nhập hướng đến mục tiêu giúp học sinh có nhu cầu đặc biệt ngày càng tự tin hơn trong giao tiếp, chủ động hơn trong học tập, hòa nhập tốt hơn với bạn bè và môi trường xung quanh. Đồng thời, các học sinh bình thường cũng học được tinh thần sẻ chia, cảm thông và tôn trọng sự khác biệt. Đây là điều có ý nghĩa to lớn trong việc hình thành nhân cách, đạo đức và ý thức công dân cho thế hệ trẻ.

Ngành Giáo dục TP Cần Thơ cũng vừa tổ chức tổng kết dự án “Thúc đẩy môi trường hòa nhập và an toàn cho trẻ em và thanh thiếu niên tàn tật” giai đoạn 2021-2025. Theo đánh giá của bà Trần Mạnh Thùy Trang, Trưởng Phòng Giáo dục Tiểu học, Sở Giáo dục và Đào tạo TP Cần Thơ, dự án đã góp phần đảm bảo cho trẻ khuyết tật trong độ tuổi từ 0-14 trên địa bàn dự án được phát triển khả năng của bản thân, được can thiệp sớm, được học hòa nhập tại các trường mầm non, tiểu học. Trên cơ sở đó, Sở tiếp tục phối hợp cùng Tổ chức Liên minh Na Uy tại Việt Nam khởi động dự án, giai đoạn 2026-2030. Mục tiêu chủ đạo của giai đoạn này là nâng cao chất lượng giáo dục hòa nhập tại các trường phổ thông. Đặc biệt là tăng cường hỗ trợ quá trình chuyển tiếp của trẻ em và thanh niên khuyết tật sang giáo dục nghề nghiệp, đào tạo kỹ năng và việc làm, giúp các em xây dựng một tương lai độc lập và có nhiều cơ hội phát triển.

Theo ông Võ Hồng Lam, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP Cần Thơ, thời gian qua TP Cần Thơ rất quan tâm, chăm lo cho học sinh khuyết tật. Vừa qua, HĐND thành phố đã thông qua Nghị quyết số 46/2026/NQ-HĐND, ngày 30-7-2026 quy định về chế độ hỗ trợ tiền ăn đối với học sinh khuyết tật, với mức hỗ trợ 1,3 triệu đồng/học sinh/tháng. Bên cạnh đó, có chính sách khuyến khích cho học sinh, học viên và giáo viên đạt thành tích cao tại các kỳ thi…

H.THANH