Trên những cánh đồng mía đang vào vụ thu hoạch ở xã Long Hưng, không khí lao động lẽ ra phải rộn ràng, hối hả thì nay lại trầm lắng. Giá mía giảm sâu so với hợp đồng đã ký với nhà máy khiến niềm vui cuối vụ của người dân không trọn vẹn.

Vụ mía thấp thỏm

Giữa trưa nắng, trên các cánh đồng mía thuộc các ấp của xã Long Hưng, nhiều hộ dân vẫn cặm cụi đốn mía. Những chiếc xuồng nhỏ chòng chành chở đầy mía, nông dân thì gồng mình chống xuồng đưa mía ra bờ...

Ông Lê Văn Phúc, ngụ ấp Mỹ Khánh A, chia sẻ: “Vụ mía năm rồi giá hơn 1.000 đồng/kg, nông dân còn có lời. Năm nay giá giảm mạnh, trong khi chi phí phân bón, thuê nhân công đều tăng. Giá mía thấp như vậy khiến bà con gặp rất nhiều khó khăn”.

Theo ghi nhận, hiện giá mía bán chỉ dao động từ 700-750 đồng/kg, giảm khoảng 250-300 đồng/kg so với cùng kỳ năm trước. Với mức giá này, sau khi trừ chi phí đầu tư, nhiều hộ chỉ huề vốn, thậm chí lỗ.

Gia đình ông Phúc có hơn 1ha mía. Vụ trước, năng suất đạt gần 100 tấn, bán với giá hơn 1.000 đồng/kg nên còn lãi. “Còn năm nay, với giá hiện tại, gia đình tôi chỉ mong thu hồi được vốn”, ông Phúc thở dài.

Nông dân xã Long Hưng thu hoạch mía.

Không riêng gì gia đình ông Phúc, nhiều hộ trồng mía khác trong xã cũng rơi vào cảnh tương tự. Mía đã chín rộ nhưng đầu ra thiếu ổn định, thương lái thu mua cầm chừng, phụ thuộc vào tiến độ hoạt động của nhà máy đường, khiến nông dân thấp thỏm chờ đợi.

Theo người trồng mía, trước đây khi bán cho nhà máy đường, giống mía KK3 có thời gian thu hoạch khoảng 11 tháng. Năm nay, nhà máy đường tại tỉnh Trà Vinh cũ (nay là tỉnh Vĩnh Long) chậm mở cửa hoạt động, trong khi mía đã quá lứa thu hoạch (trên 12 tháng), làm giảm chữ đường, kéo theo giá thu mua thấp, nông dân khó khăn.

Giá mía giảm không chỉ ảnh hưởng đến người trồng mà cả lao động làm nghề thu hoạch mía thuê cũng rơi vào cảnh bấp bênh.

Anh Nguyễn Văn Bé, ngụ ấp Mỹ Khánh A, người có gần 20 năm gắn bó với nghề đốn và vác mía thuê tại xã Long Hưng, cho biết đội của anh có khoảng 20 người.

“Những năm nhà máy đường hoạt động ổn định, vào vụ thu hoạch là làm liên tục hơn một tháng. Còn năm nay, thương lái chỉ kêu đốn khoảng 20 tấn/ngày. Tính tiền công đốn, vận chuyển từ rẫy xuống xuồng rồi cân, bốc xếp lên xe, mỗi người chỉ kiếm được khoảng 230.000 đồng/ngày”, anh Bé nói.

Gia đình anh Bé cũng vừa thu hoạch xong hơn 1ha mía, sản lượng khoảng 85 tấn. Sau khi trừ chi phí, chỉ lời chút ít. Thời gian rảnh, anh tranh thủ đi bốc vác, xếp mía thuê để có thêm thu nhập trang trải cuộc sống.

Chính quyền tìm giải pháp tháo gỡ

Vụ mía năm 2025, xã Long Hưng có trên 270ha với khoảng 250 hộ trồng, tập trung tại các ấp Mỹ Khánh A, Mỹ Khánh B, Tân Phước A1, Tân Phước A2…

Trước tình hình giá mía thực tế thấp hơn so với hợp đồng đã ký, chính quyền địa phương đang theo sát diễn biến để kịp thời tìm giải pháp tháo gỡ cho người dân. Ông Nguyễn Thanh Điền, Chủ tịch UBND xã Long Hưng, cho biết: “Để bảo vệ quyền lợi cho nông dân, xã đã làm việc với nhà máy đường (tại tỉnh Trà Vinh cũ, nay thuộc tỉnh Vĩnh Long - PV), yêu cầu thực hiện thu mua mía đúng theo giá đã ký hợp đồng. Đến nay, nhà máy đã thu mua đúng giá đối với diện tích mía đạt chữ đường theo hợp đồng”.

Tuy nhiên, theo ông Điền, năm nay triều cường dâng cao làm một phần diện tích mía bị ngập nước, ảnh hưởng đến chất lượng, không đạt chữ đường theo hợp đồng nên giá thu mua thấp hơn, lợi nhuận của nông dân không cao. Để giảm bớt khó khăn, UBND xã Long Hưng kiến nghị nhà máy đường cần có chính sách hỗ trợ nông dân trong mô hình liên kết trồng mía, như hỗ trợ chi phí cải tạo đất, hỗ trợ một phần phân bón. Đồng thời, chỉ đạo ngành chuyên môn tăng cường tập huấn kỹ thuật trồng nhằm tạo ra cây mía giá thành thấp, nâng cao năng suất; vận động người dân chuyển đổi những diện tích mía kém hiệu quả sang các mô hình liên kết khác như trồng dứa MD2, trồng đu đủ Nhật.

Người trồng mía Long Hưng đang mong thị trường sớm khởi sắc để cây mía - kế sinh nhai bao năm nay không còn là nỗi lo.

THẠCH PÍCH