Khi các kỷ lục về nhiệt độ liên tục bị phá vỡ và mùa hè ở Nam Âu ngày càng trở nên oi bức, du khách đang có xu hướng “Bắc tiến”, song điều này cũng gây áp lực không nhỏ đối với hệ sinh thái nơi đây.

Hướng dẫn viên Sichelschmidt trong một chuyến dẫn du khách tham quan. Ảnh: JVB Travel

Con đường mòn với tầm nhìn bao quát khắp Jotunheimen, vùng núi ở miền Nam Na Uy, từng là nơi lý tưởng để hướng dẫn viên Georg Sichelschmidt thuộc công ty du lịch thiên nhiên JVB Travel đưa du khách đến tham quan. Tuy nhiên, đây lại là nơi làm tổ của đại bàng. Dù đường mòn vẫn mở cửa nhưng Sichelschmidt quyết định không sử dụng cung đường này nữa, bởi ông không muốn làm phiền những "kẻ săn mồi" đang sinh sống giữa những đỉnh núi hùng vĩ, được bao quanh bởi các hồ nước màu xanh ngọc và những dòng sông băng.

Quy định về quyền tự do đi lại của Na Uy cho phép mọi người đi bộ, cắm trại và khám phá các vùng đất hoang sơ như rừng, núi, bờ biển nhưng với nguyên tắc tôn trọng và bảo vệ thiên nhiên. Với Sichelschmidt, người đã chuyển từ Đức đến Na Uy cách đây 16 năm vì yêu thích thiên nhiên nơi đây, việc đưa ra quyết định trên là rất dễ dàng. Nhưng trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang làm thay đổi thói quen du lịch mùa hè, bảo vệ thiên nhiên đòi hỏi nhiều nỗ lực hơn là chỉ dựa vào quyết định của từng cá nhân.

Theo một báo cáo về xu hướng du lịch của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế, các đợt nắng nóng kéo dài và gay gắt trên khắp Nam Âu đang khiến du khách đổ xô tới các điểm đến mát mẻ hơn và ngày càng quan tâm đến các kỳ nghỉ “năng động” ở Bắc Âu vào mùa hè, chẳng hạn như đi bộ đường dài hay đạp xe. “Thật khó để đi bộ đường dài ở Pháp, Tây Ban Nha hay Ý vào tháng 7 và tháng 8 khi nhiệt độ vượt ngưỡng 40°C. Các nước Bắc Âu là lựa chọn lý tưởng để tránh cái nóng đó” - ông Sichelschmidt cho hay.

Xu hướng trên vô hình trung tạo áp lực lên những hệ sinh thái mỏng manh ở vùng phía Bắc Na Uy, nơi tọa lạc của quần đảo Lofoten nổi tiếng với những vách đá hùng vĩ, các vịnh hẹp sâu thẳm, những bãi biển hoang sơ và là nơi sinh sống của khoảng 25.000 cư dân. Theo Cơ quan Thống kê Na Uy, năm 2025, khu vực này ghi nhận hơn 800.000 lượt khách lưu trú. Chính sự quan tâm ngày càng tăng đối với Lofoten làm gia tăng áp lực lên thiên nhiên tại đây. Theo đó, hàng trăm loài chim, gồm cả một đàn chim hải âu cổ rụt cùng với nhiều loài chim làm tổ có nguy cơ bị du khách quấy rầy. Chưa kể, các loài động vật hoang dã khác cũng có thể chịu ảnh hưởng, chẳng hạn như tuần lộc trong mùa sinh sản vào tháng 5 và đầu tháng 6. Ngoài ra, các thảm thực vật ven biển, đầm lầy cũng như thảm thực vật núi cao tại Lofoten cũng rất dễ bị tổn thương trước tác động của du khách.

Theo Elina Hutton, nhà nghiên cứu du lịch tại Đại học Bắc Cực Na Uy, dọc theo tuyến đường dẫn đến bãi biển Kvalvika tại Lofoten, những lối mòn đã được mở rộng tới khoảng 20 mét, phá hủy các thảm thực vật xung quanh. “Những tổn hại kiểu này gần như là vĩnh viễn. Chúng tôi kêu gọi du khách nên đi theo các lối mòn đã được quy hoạch thay vì cố gắng tìm kiếm những địa điểm bí mật chỉ để khoe lên mạng xã hội” - bà Hutton cho biết.

Về phần mình, ông Sichelschmidt tin rằng các đơn vị lữ hành có thể góp phần giảm thiểu tác động xấu đến môi trường bằng cách hướng dẫn du khách đi theo những lối mòn được quy hoạch, đồng thời tránh xa các khu vực nhạy cảm nhất.

Tuy nhiên, trong bối cảnh con người tiếp tục đốt nhiên liệu hóa thạch khiến hành tinh ấm lên, việc tìm kiếm những điểm đến mát mẻ đáng tin cậy đang trở nên khó khăn hơn. Một nghiên cứu cho thấy du khách ngày càng tiếp xúc với nhiệt độ cao hơn. Theo nghiên cứu, trong giai đoạn 2015-2025, 9 thành phố trên thế giới, gồm Dublin (Ireland), Auckland (New Zealand) và San Francisco (Mỹ), có trung bình chưa tới 10 ngày/năm với nhiệt độ trên 32°C. Đến những năm 2050, con số này dự kiến ​​giảm hơn một nửa, qua đó cho thấy ngay cả những điểm đến vốn mát mẻ cũng sẽ trở nên ấm hơn.

TRÍ VĂN (Theo DW)