(CTO) - Dưới chân núi Bình San (phường Hà Tiên, tỉnh An Giang) có một ngôi chùa mà điện thờ được xây dựng giống hệt một lò gạch thủ công ở miền Tây Nam Bộ. Dân gian gọi là chùa Lò Gạch.

Đó là chùa Phật Đà, dưới chân núi Bình San, trên đường Mạc Cửu, cách Lăng Mạc Cửu chỉ vài mươi mét. Tên gọi chùa Lò Gạch xuất phát từ nguồn gốc hình thành bổn tự này.

Chùa Phật Đà, dân gian gọi là chùa Lò Gạch, tọa lạc dưới chân núi Bình San.

Tượng Phật tọa dưới gốc bồ đề bao năm vẫn vững chãi, tạo cảnh trí linh thiêng cho bổn tự.

Năm 1945, Hòa thượng Thích Chí Hòa trên đường hành đạo đã đặt chân đến đất Hà Tiên và chọn nơi này dừng chân, dày công đạo pháp. Ngài cất một ngôi chùa nhỏ bằng cây lá đơn sơ, tên gọi Tịnh xá Chí Hòa. Cạnh đó có một lò gạch cũ bỏ hoang, nên Hòa thượng Thích Chí Hòa dùng làm Chánh điện, công phu, kinh kệ sớm chiều. Từ đó, dân gian trong vùng quen gọi là chùa Lò Gạch.

Kiến trúc chùa mang đậm kiến trúc tự viện Đông Bắc Á.

Từ sân chùa nhìn vào Chánh điện. Tượng Phật cầm cành hoa sen trang nghiêm trong hương khói thanh tịnh.

Công phu.

Trải qua nhiều đời trụ trì, người coi sóc và do tác động của thời gian, chiến tranh, chùa Lò Gạch bị hư hỏng nhiều. Năm 1993, chùa mang tên gọi chùa Phật Đà, được trùng tu, xây dựng lại với sự dụng công của các vị sư là phục dựng cảnh cũ để nhớ ơn người xưa đã dày công khai sơn, hoằng pháp. Đến năm 2009, chùa được xây dựng thành tựu viên mãn. Đó là bổn tự khang trang theo lối kiến trúc tự viện Đông Bắc Á trang nghiêm, thanh tịnh, an trú bên cảnh trí tao nhã của Bình San Điệp Thúy. Điểm đặc biệt là khuôn viên chùa có điện thờ Địa Tạng Vương Bồ Tát với tạo hình lò gạch, để vọng tưởng chùa xưa.

Điện thờ Địa Tạng Vương Bồ Tát với tạo hình lò gạch.

Trên nóc điện thờ nổi bật tượng Phật A Di Đà.

Ngôi chùa được nhiều du khách biết đến còn vì cây bồ đề ngay trước cổng chùa, ven đường Mạc Cửu, tuổi đời trăm năm. Điều kỳ lạ là rễ cây bồ đề không vươn ra đường mà xoay tròn rất trật tự. Trên đó, nhà chùa an vị một pho tượng Phật lớn. Theo thời gian, người dân thấy tượng Phật như được tôn cao hơn, do rễ bồ đề lớn thêm ra, nhưng pho tượng vẫn trong thế thẳng, không nghiêng ngả, xiêu vẹo. Bộ rễ giờ chen kín, kết chặt như một bệ đỡ vững vàng, tạo nên cảnh trí linh thiêng cho bổn tự Phật Đà.

Chùa Lò Gạch dưới chân núi Bình San là điểm tham quan nổi tiếng của đất Hà Tiên.

ĐĂNG HUỲNH