Mỗi tháng hơn 14.000 trường hợp vi phạm giao thông bị phát hiện từ 119 camera ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Hệ thống này đang làm thay đổi căn bản cách quản lý giao thông tại Cần Thơ, nhưng cũng cho thấy một thực tế: không ít người vi phạm… mà không hề hay biết.

Không còi, không chốt chặn, không dừng xe tại chỗ nhưng mọi hành vi vi phạm vẫn bị ghi nhận. Đó là cách hệ thống 119 camera giám sát giao thông ứng dụng trí tuệ nhân tạo đang vận hành trên các tuyến đường trọng điểm của TP Cần Thơ. Khác với camera truyền thống chỉ ghi hình, hệ thống này có khả năng phát hiện, nhận diện, lưu trữ và truy xuất vi phạm theo thời gian thực. Sau 2 năm đưa vào khai thác, trung bình mỗi tháng hệ thống phát hiện trên 14.000 trường hợp vi phạm. 

Lực lượng Cảnh sát giao thông làm nhiệm vụ giám sát tại phòng máy chủ. (Ảnh: Ái Nương)

Theo lực lượng chức năng, 2 lỗi phổ biến nhất hiện nay là vượt quá tốc độ và không chấp hành tín hiệu đèn giao thông. Đáng chú ý, có những hành vi vi phạm xuất phát từ nhận thức sai lệch của người tham gia giao thông. Điển hình là tình trạng “ôm đầu dải phân cách” để quay đầu khi đèn đỏ. Nhiều người cho rằng đây là cách đi “linh hoạt”, không bị xử phạt. Tuy nhiên, theo quy định, khi đèn đỏ, tất cả phương tiện phải dừng trước vạch, không có ngoại lệ. Hành vi lách qua đầu dải phân cách trong tình huống này vẫn bị xác định là vi phạm.

Trường hợp vi phạm do ôm đầu dải phân cách được camera ghi lại. (Ảnh: Ái Nương)

Trung tá Trần Thanh Hà, Trưởng trạm Cảnh sát giao thông Mỹ Xuyên (Công an TP Cần Thơ), cho biết việc ứng dụng AI đã thay đổi đáng kể phương thức làm việc của lực lượng Cảnh sát giao thông. Công nghệ giúp phát hiện những tình huống vi phạm mà con người khó có thể bao quát hết trong điều kiện giao thông phức tạp.

Không chỉ dừng lại ở phát hiện, quy trình xử lý vi phạm qua hệ thống camera cũng được thiết lập theo hướng chặt chẽ, hạn chế sai sót. Mỗi hình ảnh vi phạm đều được kiểm duyệt trước khi phát hành thông báo. Trong vòng 10 ngày, thông báo sẽ được gửi đến chủ phương tiện.

Trường hợp quá 20 ngày không chấp hành, dữ liệu sẽ được chuyển sang các bước xử lý tiếp theo: đối với ô tô, gửi cơ quan đăng kiểm để thực hiện đình kiểm; đối với mô tô, thông báo về công an địa phương để nhắc nhở, xử lý. Cơ chế này được đánh giá là khép kín, đảm bảo tính răn đe và công bằng. Thượng tá Trần Tấn Bền, Phó Trưởng phòng Cảnh sát giao thông Công an TP Cần Thơ, cho biết thời gian tới, lực lượng chức năng sẽ tiếp tục mở rộng và khai thác hiệu quả hệ thống AI, vừa nâng cao khả năng phát hiện vi phạm, vừa đảm bảo tính minh bạch trong xử lý.

Phương tiện vi phạm được camera hành trình ghi lại. (Ảnh: Ái Nương) 

Một điểm mới trong công tác giám sát là sự tham gia của người dân. Ngoài hệ thống camera cố định, dữ liệu vi phạm còn được bổ sung từ camera hành trình và thiết bị ghi hình cá nhân. Những hình ảnh do người dân cung cấp, nếu đủ căn cứ, sẽ trở thành nguồn thông tin hỗ trợ xử lý vi phạm. “Thông tin người cung cấp sẽ được bảo mật tuyệt đối. Đây là kênh quan trọng giúp nâng cao hiệu quả quản lý và phòng ngừa tai nạn giao thông” - Thượng tá Trần Tấn Bền nhấn mạnh.

Cảnh sát giao thông TP Cần Thơ tiếp tục lắp đặt camera tại nhiều điểm nóng, thực hiện phạt nguội. (Ảnh: Ái Nương)

Từ 119 camera ban đầu, mạng lưới giám sát giao thông tại Cần Thơ đang tiếp tục được mở rộng, phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ của Bộ Công an để tăng mật độ tại các điểm nóng. Tuy nhiên, mục tiêu cuối cùng không chỉ là phát hiện, xử phạt mà quan trọng hơn là thay đổi hành vi của người tham gia giao thông. Khi mỗi vi phạm đều có thể bị ghi nhận, không còn “vùng mù” để né tránh, thì ý thức chấp hành luật sẽ dần trở thành thói quen. 

ÁI NƯƠNG