វប្បធម៌-សិល្បៈ វប្បធម៌

22/07/2026 - 22:23

បីរដូវវិស្សមកាលតាមរៀនឧបករណ៍ឃឹម

អស់រយៈពេល ៣ រដូវវិស្សមកាលជាប់ៗគ្នា កុមារី ថាច់ធីច័ន្ទសុភា បានធ្វើដំណើរជិត ៤ គីឡូម៉ែត្រជារៀងរាល់ថ្ងៃដើម្បីទៅរៀនឧបករណ៍ឃឹម ដែលសិល្បករភ្លេងបុរាណ ថាច់ធារសិរី បើកបង្រៀនដោយឥតគិតថ្លៃនៅផ្ទះរបស់គាត់ ឋិតនៅភូមិលិចក្ដី ឃុំទីវកឹង ខេត្តវិញឡុង។ ដំណើរការនេះ មិនត្រឹមតែជួយឱ្យកុមារីរូបនេះ សម្រេចក្តីប្រាថ្នាបានរៀនឧបករណ៍ភ្លេងប្រពៃណីប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងរួមចំណែកក្នុងការអភិរក្សនិងបន្តលើកស្ទួយអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌របស់ជនជាតិទៀងផង។

កុមារី ថាច់ធីច័ន្ទសុភា ជាមួយនឹងឧបករណ៍ឃឹម ដែលប្អូនស្រឡាញ់ចូលចិត្តក្នុងវង់តន្ត្រីប្រពៃណីរបស់ជនជាតិខ្មែរ។

រៀងរាល់ពេលល្ងាច ចាប់ពីម៉ោង ៥ ដល់ម៉ោង ៧ យប់ ផ្ទះរបស់លោក ថាច់ធារសិរី តែងលាន់ឮសូរសំឡេងភ្លេងប្រពៃណីខ្មែរ ក្នុងនោះមានសំឡេងឃឹម។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០២៤ រៀងរាល់រដូវវិស្សមកាល គាត់បានបើកថ្នាក់បង្រៀនភ្លេងដោយឥតគិតថ្លៃដល់យុវជនក្នុងភូមិភាគ ដោយគោលបំណងដើម្បីឱ្យបទភ្លេងប្រពៃណីរបស់ជនជាតិខ្មែរមានអ្នកស្នងបន្ត។ ថ្នាក់រៀនតន្រ្តីនេះ បានទាក់ទាញសិស្សប្រមាណជិត ១០ នាក់មកចូលរៀន ក្នុងនោះ សុភា ជាអ្នករៀនយ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួនបំផុត។

ចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់ប្អូន ចាប់តាំងពីពេលទៅតាមឪពុកម្តាយចូលរួមពិធីបុណ្យមួយនៅវត្ត។ ពេលវង់ភ្លេងបុរាណចាប់ផ្តើមប្រគំ សំឡេងឃឹមដ៏ពីរោះស្រទន់និងលន្លង់លន្លោច ធ្វើឱ្យសុភាលង់អារម្មណ៍។ សុភា រៀបរាប់ឱ្យដឹង៖ "ប្អូនចូលចិត្តស្តាប់បទភ្លេងប្រពៃណីខ្មែរ។ ឥឡូវនេះ បានរៀននិងបានចូលរួមប្រគំ ប្អូនមានអារម្មណ៍សប្បាយរីករាយយ៉ាងខ្លាំង។ ប្អូននឹងខិតខំរៀនឱ្យបានល្អ ដើម្បីរួមចំណែកថែរក្សានិងអភិរក្សវប្បធម៌ប្រពៃណីរបស់ជនជាតិ"។

ដើម្បីបំពេញក្តីស្រឡាញ់របស់កូន ឪពុករបស់សុភាក៏បានចលនាដោយលំបាកផងដែរ។ នៅថ្ងៃចុះឈ្មោះដំបូង កឺមានតែសុភាម្នាក់ប៉ុណ្ណោះ ខណៈដែលថ្នាក់រៀនត្រូវការយ៉ាងហោចណាស់សិស្សពី ៥-៦ នាក់ ទើបអាចដំណើរការបាន។ មិនចង់ឱ្យកូនខកខានឱកាសនេះ លោកថាច់ថៀង ឪពុករបស់សុភា បានទៅដល់គ្រួសារនីមួយៗក្នុងភូមិ ដើម្បីចលនាឱ្យយុវជនមកចូលរួមរៀនជាមួយ។ "ខ្ញុំគិតថា បើក្មេងៗមិនបានរៀនទេ ថ្ងៃក្រោយនឹងកាន់តែតិចអ្នកចេះលេងភ្លេងប្រពៃណី។ សង្កេតឃើញកូនស្រឡាញ់ការរៀន ខ្ញុំក៏ខិតខំព្យាយាមបង្កលក្ខណៈ ហើយក៏បានចលនាឱ្យក្មេងៗផ្សេងទៀតមករៀនជាមួយគ្នា ម្យ៉ាងទៅថ្ងៃអនាគតនឹងមានអ្នកបន្តថែរក្សានិងស្នងមរតកសិល្បៈប្រពៃណីនេះ" - លោក ថាច់ថៀង បានរំលឹកឡើងដូច្នេះ។

ដោយការចលនារបស់បងទៀង ថ្នាក់បង្រៀនភ្លេងប្រពៃណីក៏បានបើកដំណើរការ។ អស់រយៈពេលបីរដូវវិស្សមកាលជាប់ៗគ្នា មិនថាភ្លៀងក្តៅ សុភាតែងទៅរៀនជាប្រចាំ។ បន្ទាប់ពីខិតខំហ្វឹកហាត់ សុភាអាចលេងបទភ្លេងប្រពៃណីបានចំនួន ១៤ បទ ហើយបទដែលប្អូនចូលចិត្តជាងគេគឺបទ "ចាបពូក"។ អនុស្សាវរីយ៍ដែលមិនអាចបំភ្លេចបាន គឺលើកដំបូងដែលសុភាបានចូលរួមសម្តែងក្នុងពិធីបុណ្យមួយរបស់មាមីងជនរួមជាតិខ្មែរ។ "ពេលឃើញកូនអង្គុយក្នុងវង់ភ្លេងត្រៀមប្រគំ មានទឹកមុខដូចភិតភ័យ ខ្ញុំឈរមើលពីខាងក្រៅក៏ព្រួយបារម្ភតាមដែរ។ លុះពេលបទភ្លេងបានបញ្ចប់ កូនបានងាកមកមើលខ្ញុំដោយស្នាមញញឹម ខ្ញុំក៏ទះដៃលើកទឹកចិត្តកូន។ នៅពេលនោះ ទើបខ្ញុំមានអារម្មណ៍ធូរស្រាលពិតប្រាកដ" - លោកថាច់ថៀង បានរំលឹកឡើងទាំងក្ដីរំភើបដូច្នេះ។

ចាប់តាំងពីការសម្តែងលើកដំបូងនោះមក សុភាកាន់តែមានទំនុកចិត្តលើខ្លួនឯង។ រហូតមកដល់ពេលនេះ សុភាចូលរួមសម្តែងក្នុងពិធីបុណ្យបានចំនួន ៤ លើក រួមចំណែកផ្សព្វផ្សាយលក្ខណៈផូរផង់នៃវង់ភ្លេងប្រពៃណី។ តាមការបញ្ជាក់របស់សិល្បករភ្លេងបុរាណ ថាច់ធារសិរី ការបង្រៀនភ្លេងប្រពៃណី មិនមែនគ្រាន់តែបង្រៀនឱ្យចេះលេងឧបករណ៍ភ្លេងប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាការផ្ទេរសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះវប្បធម៌ប្រពៃណីរបស់ជនជាតិទៅកាន់បច្ឆាជន។ លោក ថាច់ធារសិរី មានប្រសាសន៍៖ "អ្វីដែលធ្វើឱ្យខ្ញុំសប្បាយចិត្តបំផុត គឺមានយុវជនកាន់តែច្រើនមករៀន។ ដរាបណានៅតែមានអ្នករៀន នោះតម្លៃវប្បធម៌ប្រពៃណីរបស់ជនរួមជាតិខ្មែរ នឹងនៅតែបានថែរក្សានិងបន្តស្ថិតស្ថេរជានិរន្តន៍"។

លោកស្រី ង្វៀងភឿងធ្វី ប្រធានការិយាល័យវប្បធម៌ - សង្គមឃុំទីវកឹង បានឱ្យដឹងថា ការដែលសិល្បករភ្លេងបុរាណ ស្ម័គ្រចិត្តបើកថ្នាក់បង្រៀនដោយឥតគិតថ្លៃ គឺជាសកម្មភាពដ៏មានអត្ថន័យ និងជាក់ស្តែងក្នុងការអភិរក្សនិងលើកកម្ពស់អត្តសញ្ញាណវប្បធម៌របស់ជនជាតិភាគតិច។ លោកស្រី មានប្រសាសន៍៖ "ការអភិរក្សវប្បធម៌ មិនមែនគ្រាន់តែជាការរក្សាទុកតម្លៃប្រពៃណីប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែអ្វីដែលសំខាន់ជាងនេះ គឺការបន្តផ្ទេរមរតកវប្បធម៌ទៅកាន់យុវជនជំនាន់ក្រោយ។ នៅពេលយុវជនស្រឡាញ់និងមានមោទនភាពចំពោះវប្បធម៌របស់ជនជាតិខ្លួន នោះមរតកវប្បធម៌នឹងបន្តមានជីវិតយ៉ាងរឹងមាំនៅក្នុងសហគមន៍"។

រៀងរាល់ពេលល្ងាច សំឡេងឃឹមបានបន្លឺឡើងពីរោះរងំនៅក្នុងផ្ទះរបស់លោក ថាច់ធារសិរី ស្ថិតនៅភូមិលិចក្ដី។ ក្នុងចំណោមសិស្សដែលកំពុងផ្ចង់អារម្មណ៍ហ្វឹកហាត់ សុភានៅតែអង្គុយលេងភ្លេងយ៉ាងស្ងប់ស្ងាត់ និងរក្សាចង្វាក់ភ្លេងដូចដែលប្អូនបានប្រគំសព្វដងកន្លងមកអស់រយៈពេលបីរដូវវិស្សមកាល។ សំឡេងតន្ត្រីដ៏ពីរោះទាំងនោះ មិនត្រឹមតែជួយឱ្យក្តីស្រមៃរបស់ក្មេងស្រីម្នាក់នេះឆ្ពោះទៅមុខប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបន្តចរន្តវប្បធម៌ខ្មែរតាមរយៈក្តីស្រឡាញ់និងការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់យុវជនជំនាន់ក្រោយ៕

ពេជ្រសឿន

ចែករំលែកអត្ថបទ

ពាក្យគន្លឹះ