ប៉ុន្មានឆ្នាំជិតៗនេះ នៅតាមតំបន់ជាច្រើនរបស់ជនរួមជាតិខ្មែរ មានតថភាពគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ កំពុងប្រព្រឹត្តឡើង នោះគឺឪពុកម្តាយភាគច្រើននិយាយនឹងកូនរបស់ខ្លួនជាភាសាវៀតណាមតាំងពីតូច ហើយក្នុងគ្រួសារមិនសូវនិយាយភាសាខ្មែរ។ មូលហេតុចម្បងមកពីចិត្តសាស្រ្តខ្លាចកុមារលំបាក ក្រេបជញ្ជក់ចំណេះដឹងពេលទៅសាលារៀន ប៉ុន្តែ ប្រការនេះបណ្តាលឱ្យកូនរបស់ខ្លួនឃ្លាតឆ្ងាយពីភាសាកំណើត។

គ្រួសារជាសាលាដំបូងបង្អស់ជួយឱ្យកូនរបស់ខ្លួនមានស្មារតីអភិរក្សភាសាកំណើត។
លោកចៅគក អ្នកមានប្រិយភាពនៅឃុំទ្រីតូង ខេត្តអាងយ៉ាង ឱ្យដឹង៖ ឪពុកម្តាយគួរតែឱ្យកូននិយាយភាសាខ្មែរ និងភាសាវៀតណាម មិនគួរបារម្ភខ្លាចកុមាររៀនយឺតយ៉ាវ ហើយបោះបង់ចោលភាសាកំណើតនោះទេ។ បច្ចុប្បន្ន កុមារខ្លះស្តាប់បាន ប៉ុន្តែមិនចេះនិយាយ ឬស្ទាក់ស្ទើរពេលនិយាយភាសាខ្មែរ។ ប្រសិនបើមិននិយាយជារឿយៗទេ កុមារនឹងកាន់តែរអែងពេលនិយាយភាសាខ្មែរ ហើយកាន់តែឃ្លាតឆ្ងាយពីភាសាកំណើតបន្តិចម្តងៗ។ បក្ស និងរដ្ឋតែងយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងការអភិរក្សវប្បធម៌ ភាសា និងអក្សររបស់បណ្តាជនជាតិ ព្រោះហេតុនោះ គ្រួសារនីមួយៗនិងសហគមន៍គប្បីព្រួតដៃអភិរក្ស។
ដោះដូរពីតថភាពនេះ បណ្ឌិត ផាមមិញហាំង នៅសាកលវិទ្យាល័យវប្បធម៌ទីក្រុងហូជីមិញ ឱ្យដឹង៖ ការលើកទឹកចិត្តកុមារនិយាយភាសាកំណើតនៅក្នុងគ្រួសារនិងសហគមន៍ ទន្ទឹមនឹងការរៀនភាសាសកលនៅក្នុងសាលារៀន គឺជាទម្រង់អប់រំពីរភាសាមានប្រសិទ្ធភាព សមស្របតាមអនុសាសន៍របស់អង្គការយូណេស្កូ និងនិន្នាការអប់រំពហុភាសានៅលើពិភពលោក។ តាមការស្រាវជ្រាវជាច្រើនបានបង្ហាញឱ្យឃើញថា កុមារធំដឹងក្តីក្នុងបរិស្ថានពីរភាសាមិនយឺតយ៉ាវក្នុងការអភិវឌ្ឍបញ្ញានោះទេ ថែមទាំងមានឧត្តមភាពអំពីការគិត និងមានសមត្ថភាពចងចាំបានល្អទៀតផង ពីព្រោះនេះជាភាសាដែលកុមារយល់ច្បាស់បំផុត។ លើសពីនេះ ការបង្រៀនកូននិយាយភាសាកំណើតមិនត្រឹមតែសម្រាប់ទំនាក់ទំនងប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាវិធីសាស្រ្តសហគមន៍អភិរក្សអត្តសញ្ញាណជាតិទៀតផង។
ក្នុងបរិការណ៍សមាហរណកម្ម ការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពភាសាសកល និងភាសាបរទេសគឺជាការចាំបាច់ ប៉ុន្តែមិនអាចដោះដូរដោយការសាបរលាបភាសារបស់ជាតិនោះទេ។ ភាសាទាំងនេះមិនផ្ទុយគ្នាទេ គឺមានការជំនួយឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមក ជួយយុវជនខ្មែរជំនាន់ក្រោយធ្វើសមាហរណកម្មល្អជាងទៀត ហើយមិនឃ្លាតឆ្ងាយពីភាសាកំណើត។
ជាក់ស្តែង បក្សនិងរដ្ឋ ក៏ដូចជាភូមិភាគជាច្រើន មានគោលនយោបាយជាច្រើន លើកទឹកចិត្តអភិរក្សវប្បធម៌ជនជាតិ ក្នុងនោះ មានយកចិត្តទុកដាក់ដល់ការអភិរក្សភាសានិងអក្សររបស់ជនជាតិភាគតិច ហើយខ្ពស់បំផុតគឺរដ្ឋធម្មនុញ្ញវៀតណាម បានចែង៖ បណ្តាជនជាតិមានសិទ្ធិប្រើប្រាស់ភាសា អក្សរ អភិរក្សអត្តសញ្ញាណជាតិ ពង្រីកទំនៀមទម្លាប់ ប្រពៃណី និងវប្បធម៌ដ៏ល្អរបស់ខ្លួន។
នៅទីក្រុងកឹងធើ សេចក្តីសម្រេចចិត្តលេខ ៤៩/២០២៥/NQ-HĐND ចុះថ្ងៃទី ៣១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០២៥ របស់ក្រុមប្រឹក្សាប្រជាជនទីក្រុង បានដាកឱ្យប្រើសេចក្តីកំណត់គោលនយោបាយឧបត្ថម្ភ អ្នកបង្រៀនអក្សរខ្មែរនិងហ្វា ក្នុងរដូវវិស្សមកាល ឆ្នាំ២០២៦ - ២០៣០ រួមចំណែកបង្កលក្ខណៈដើម្បីអភិរក្សនិងពង្រីកភាសា អក្សររបស់ជនជាតិភាគតិចនៅក្នុងទីក្រុង៕
វឌ្ឍា - វិមាន