មុនពេលចូលរួមក្នុងពិធីប្រណាំងទូក-ងរៀងរាល់ឆ្នាំ តែងមានពិធីសែនក្រុងពាលីដាក់ទូក-ងចុះទឹក។ នេះគឺជាលក្ខណៈវប្បធម៌មួយដ៏វិសេសរបស់ជនរួមជាតិខ្មែរមានតាំងពីយូរលង់ណាស់មកហើយនៅតែរក្សារហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ។
រៀងរាល់ឆ្នាំ ឱ្យតែដល់ថ្ងៃពេញបូណ៍មីខែកក្តឹក នៅតាមភូមិស្រុករបស់ជនរួមជាតិខ្មែរតែងមានភាពអ៊ូអរដោយមានបុណ្យអកអំបុក ប្រណាំងទូក-ង។ សកម្មភាពមួយក្នុងចំណោមសកម្មភាពដែលបានទន្ទឹងរង់ចាំបំផុតនៅក្នុងពិធីបុណ្យនេះគឺប្រណាំងទូក-ង។ ក្នុងអារម្មណ៍របស់ជនរួមជាតិខ្មែរ ទូក-ងមិនត្រឹមគ្រាន់តែជាទូកប្រណាំងធម្មតាប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបង្កប់នូវតម្លៃជំនឿផ្លូវចិត្តទៀតផង។ ផ្តើមពីអត្ថន័យនោះ រាល់ពិធីកិច្ចទាំងអស់របស់ជនរួមជាតិខ្មែរដែលទាក់ដល់ទូក-ង សុទ្ធតែមានការគោរពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់។ ហើយពិធីសែនក្រុងពាលីដាក់ទូក-ងចុះទឹកនេះ មានន័យរំលឹកនឹកគុណដល់បុព្វបុរសក្នុងវត្តអារាម ក៏ដូចជាដឹងគុណចំពោះជាង គ្រូបង្វឹក សិប្បករដែលបានបោះទូក-ង និងបួងសួងសុំឱ្យទេវតាប្រទានកម្លាំងខ្លាំងក្លា ដើម្បីទូក-ងដណ្តើមបានជ័យលាភីខ្ពស់។ សិប្បករប្រជាជនចូវអូន នៅសង្កាត់ភូឡើយ ទីក្រុងកឹងធើ ឱ្យដឹង៖ “រៀងរាល់ឆ្នាំ មុនពេលប្រណាំងទូក-ង គេតែងចាត់តាំងពិធីសែនក្រុងពាលីដាក់ទូក-ងចុះទឹក ហើយពេលវេលាដាក់ទូក-ងចុះនេះមិនត្រូវគ្នាទេ វត្តខ្លះដាក់ថ្ងៃនេះ វត្តខ្លះទៀតដាក់ថ្ងៃនោះ។ ថ្វីដ្បិតដូច្នេះក្តី មុនពេលដាក់ទូក-ងចុះទឹក គេប្រារព្ធពិធីសែនក្រុងពាលីដើម្បីរំលឹកនឹកគុណគ្រូ ជាង និងអ្នកដែលបានបង្កើតទូក-ងលើកដំបូង និងរំលឹកគុណដល់ទេវតាផងដែរ”។


ពិធីសែនក្រុងពាលីមុនពេលដាក់ទូក-ងចុះទឹក។
ជាធម្មតា មុនពេលដាក់ទូក-ងចុះទឹក ព្រះសង្ឃនិងគណៈកម្មការវត្តនឹងប្រជុំគ្នាឯកភាពជ្រើសថ្ងៃជាវេលាល្អដើម្បីប្រារព្ធពិធីក្រុងពាលីដាក់ទូក-ងចុះទឹក។ ពេលវេលាដាក់ទូក-ងចុះទឹករបស់វត្តនីមួយៗ អាស្រ័យទៅលើជ័យភូមិរបស់ទូក-ងនីមួយៗ។ មិនត្រឹមតែដូច្នោះ អ្នកដែលប្រារព្ធពិធីសែនក្រុងពាលីដាក់ទូក-ងចុះនោះសំខាន់ណាស់ដែរ វត្តនិងមាមីងក្នុងភូមិស្រុកតែងជ្រើសរើសអ្នកដែលបានបួសរៀន យល់ដឹងពីពិធីសែនក្រុងពាលី ឬអាចារ្យដែលមានបទពិសោធន៍ ដើម្បីប្រារព្ធពិធីសែនក្រុងពាលីដាក់ទូក-ងចុះទឹក។
ក្រោយពីព្រមព្រៀងគ្នាជ្រើសបានថ្ងៃជាវេលាល្អ និងជ្រើសបានអ្នកប្រារព្ធពិធីសែនក្រុងពាលីដាក់ទូក-ង លុះដល់ពេលកំណត់ អ្នកជំហរសែនក្រុងពាលីនឹងប្រារព្ធពិធីសែនទៅតាមលំដាប់លំដោយដែលបុព្វបុរសបានបន្សល់ទុកមក។ មានពិធីកិច្ចមួយមិនអាចខ្វះបាននៅក្នុងពិធីនេះ គឺនិមន្តព្រះសង្ឃសម្តែងព្រះបរិត្ត និងប្រោះព្រំទឹកអប់។ នៅក្នុងពិធីនេះ កីឡាករប្រណាំងទូក-ងឈរជុំវិញទូក បន្ទាប់មកព្រះចៅអធិការកាន់ផ្តិលទឹកអប់ និមន្តនៅជុំវិញទូក-ង ប្រោះព្រំទឹកអប់ដល់កីឡាករអុំទូក ដើម្បីបានក្តីសុខ និងកម្លាំងមាំមួន។ បន្ទាប់មក សូរស្គរបន្លឺឡើង និងចាប់ផ្តើមដាក់ទូក-ងចុះទឹក។ ព្រះតេជព្រះគុណ ថាច់ថឿន – ព្រះចៅអធិការវត្តបឹងក្រចាប់ថ្មី ឃុំតឹងថាញ់ ទីក្រុងកឹងធើ មានថេរដីកា៖ “ពិធីដាក់ទូក-ងចុះនេះ វត្តណាក៏ដូចជាវត្តណា តែងមានពិធីសែនក្រុងពាលីទាំងអស់ គ្រាន់តែពិធីកិច្ចខុសគ្នាខ្លះៗប៉ុណ្ណោះ។ ក្រៅពីនោះ មានប្រគំភ្លេងលេងកំដរជារៀងរាល់ឆ្នាំមិនអាចខ្វះបានឡើយ ដើម្បីញ៉ាំងបរិយាកាសកាន់តែមានភាពឱឡារិកថែមទៀត”។
ចំពោះជនរួមជាតិខ្មែរ ទូក-ងមិនត្រឹមគ្រាន់តែជាទូកប្រណាំងធម្មតាប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបង្កប់នូវតម្លៃជំនឿផ្លូវចិត្តដ៏ជ្រាលជ្រៅ ដែលមានលក្ខណៈវប្បធម៌ពិសេសដោយឡែក រួមចំណែកធ្វើឱ្យសម្បូរបែបក្នុងខឿនវប្បធម៌វៀតណាមជឿនលឿនដិតដាមដោយអត្តសញ្ញាណ៕
ថាញហ៊ុង - វិមាន