ប្រណាំងទូក-ង គឺជាប្រភេទកីឡាដែលផ្តោតលើកម្លាំង លើកកម្ពស់បច្ចេកទេសនិងភាពស្រុះស្រួលគ្នា។ ថ្វីត្បិតដូច្នោះក្តី ដោយសារតែបានរៀបចំឡើងនៅក្នុងបរិវេណវត្ត ម្ល៉ោះហើយអ្នកចូលរួមក្នុងក្រុមទូក-ងក៏ឱ្យតម្លៃយ៉ាងខ្លាំងទៅលើជំនឿខាងផ្លូវចិត្តផងដែរ។ ទូក-ងត្រូវតែរៀបចំពិធីសែនក្រុងពាលីដាក់ចុះទឹក មុនពេលចេញទៅកាន់ខ្សែទឹកប្រណាំង។ ទោះបីជាតំបន់នីមួយៗមានរបៀបរៀបចំខុសៗគ្នាក៏ដោយ ប៉ុន្តែកន្លែងណាក៏តែងមានវង់ភ្លេងសម្រាប់បម្រើក្នុងពិធីដាក់ទូក-ងចុះទឹកនេះដែរ។
ក្នុងពិធីប្រពៃណីផ្សេងៗរបស់ជនរួមជាតិខ្មែរ ភាគច្រើនសុទ្ធតែមានវត្តមាននៃបទភ្លេង។ ហើយនៅក្នុងពិធីដាក់ទូក-ងចុះទឹកក៏ដូចគ្នាដែរ យើងងាយនឹងប្រទះឃើញបទភ្លេងនៅពេលប្រារព្ធពិធីនេះ។ តាមប្រសាសន៍សិប្បករប្រជាជន ចូវអូន នៅទីក្រុងកឹងធើ ឱ្យដឹង៖ បទភ្លេងដើម្បីជួយពាំនាំនូវខ្លឹមសារដែលមនុស្សប្រាថ្នាចង់បាន ទៅកាន់វត្ថុស័ក្តិសិទ្ធិ ព្រមទាំងជាការលើកទឹកចិត្តស្មារតីដល់មនុស្សគ្រប់គ្នា។ “នៅក្នុងពិធីដាក់ទូកចុះទឹក ក្រៅពីការសែនព្រេន ក៏មានការប្រគំភ្លេងទៀតផង។ បទភ្លេងគេច្រៀងដើម្បីអញ្ជើញវត្ថុស័ក្តិសិទ្ធិមកជួយសព្ទសាធុការពរដល់ទូក-ង ជំនួយកម្លាំង និងស្មារតីបន្ថែម ឆ្ពោះដល់ដណ្តើមជ័យជម្នះក្នុងការប្រណាំង។ ក្នុងនោះមានបទភ្លេង និងទំនុកច្រៀងដាច់ដោយឡែកពីគ្នា”។ សិប្បករប្រជាជនចូវអូន ឱ្យដឹងដូច្នេះ។

ការប្រគំភ្លេងក្នុងពិធីដាក់ទូក-ងចុះទឹក។
ខុសប្លែកពីភ្លេងពិណពាទ្យ ឬភ្លេងការ ភ្លេងនៅក្នុងពិធីដាក់ទូក-ងចុះទឹកមានភាពសាមញ្ញជាងទាំងប្រភេទឧបករណ៍ភ្លេង ការសម្រួលភ្លេង និងការប្រគំ។ ថ្វីត្បិតដូច្នោះក្តី វង់ភ្លេងនេះនៅតែបង្ហាញពីចង្វាក់ និងបង្កបាននូវភាពព្រឺព្រួច ឱឡារិក សម្រាប់ពិធីសែនក្រុងពាលី។ ទន្ទឹមនឹងនោះ ឧបករណ៍ភ្លេងនៅក្នុងវង់ភ្លេងដាក់ទូកចុះទឹកក៏មានលក្ខណៈពិសេស និងលក្ខណៈដោយឡែកផងដែរ។ រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំដែលបានធ្វើជាអ្នកភ្លេងលេងក្នុងពិធីដាក់ទូក-ងចុះទឹក លោក តាំងលឿង នៅសង្កាត់វិញចូវ ទីក្រុងកឹងធើ ចែករំលែក៖ “ឧបករណ៍ភ្លេងនៅក្នុងពិធីដាក់ទូកចុះទឹក រួមមាន ឃឹម ទ្រ ស្គរ និងប៉ីអ។ ក្នុងនោះ សំខាន់បំផុតគឺ ប៉ីអ និងឃឹម ដែលចាំបាច់ត្រូវតែមាននៅក្នុងវង់ភ្លេងសែនក្រុងពាលី។ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ន ពិបាករកសិប្បករដែលចេះផ្លុំប៉ីអណាស់ ដូច្នេះនៅកន្លែងខ្លះមានតែឃឹមប៉ុណ្ណោះ”។
បន្ទាប់ពីការសំបូងសង្រូងរបស់លោកអាចារ្យ គណៈកម្មការវត្ត លោកអាចារ្យចាប់ផ្តើមពិធីដោយការអញ្ជើញគ្រូភ្លេង និងប្រគំភ្លេងសែនទូក-ង ជាមួយនឹងបទចម្រៀងបុរាណទៅតាមលំដាប់លំដោយនៃពិធី។ បទចម្រៀងទាំងនោះមានលំនាំជាបទចម្រៀងប្រជាប្រិយ ដែលមានខ្លឹមសារបួងសួង និងច្រៀងដោយវោហាសព្ទភ្លាមៗដើម្បីសែនព្រេន បន្ទរឡើងដោយការព្រឺព្រួច និងឱឡារិក។ ក្នុងពេលច្រៀង សិប្បករក៏អាចបន្ថែមទំនុកដោយខ្លួនឯងជាមួយនឹងចង្វាក់ដ៏អង់អាចក្លាហាន ដែលស្ងើចសរសើរក្រុមកីឡាករទូក-ង និងបំផុសគំនិត បង្កើនកម្លាំងចិត្ត លាយឡំជាមួយសំឡេងបន្ទររបស់កីឡាករថា៖ “ហៃ យ៉ើ ហៃ យ៉ើ យ៉ើ”។
តាំងពីបុរាណកាលរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន រៀងរាល់ពេលដាក់ទូក-ងចុះទឹក គ្រប់វត្តទាំងអស់សុទ្ធតែអញ្ជើញវង់ភ្លេងមកប្រារព្ធពិធីនេះ។ បទភ្លេងមិនត្រឹមតែញ៉ាំងឱ្យពិធីកាន់តែមានភាពអ៊ូអរប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងលើកទឹកចិត្តស្មារតីដល់កីឡាករ និងជាស្ពានតភ្ជាប់ផ្នែកផ្លូវចិត្តរវាងអ្នកជិះទូក ជាមួយនឹងវត្ថុស័ក្តិសិទ្ធិដែលជួយប្រោះព្រំទូករបស់ខ្លួនផងដែរ។ សិប្បករឆ្នើម ឡឹមហួន នៅសង្កាត់វិញភឿក ទីក្រុងកឹងធើ ដែលជាសិប្បករជើងចាស់ម្នាក់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ ចូលរួមក្រុមភ្លេងពិធីដាក់ទូកចុះទឹក ចែករំលែកបន្ថែម៖ “បទចម្រៀងដែលតែងច្រៀងពេលដាក់ទូកចុះទឹក មានដូចជាបទខ្លោង បទ នាងខ្មៅជាដើម។ ហើយអ្នកច្រៀងក៏ត្រូវចេះជ្រើសរើសបទឱ្យបានសមស្រប មិនមែនចេះតែច្រៀងគ្រប់បទនោះទេ។ ខ្ញុំក៏បានរៀនសូត្រពីចាស់ទុំ ហើយច្រៀងតាមឱ្យត្រូវទៅតាមអត្ថន័យបួងសួងសុំឱ្យវត្ថុស័ក្តិសិទ្ធិជួយប្រោះព្រំទូករបស់យើង”។
វង់ភ្លេងដាក់ទូក-ងចុះទឹកនិយាយដោយឡែក និងបទភ្លេងប្រពៃណីរបស់ជនរួមជាតិខ្មែរនិយាយរួម គឺជាតម្លៃបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ដ៏មានតម្លៃរបស់ជនជាតិ។ បទភ្លេងមិនត្រឹមតែនាំមកសប្បាយរីករាយក្នុងជីវភាពប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាកត្តាសំខាន់នៅក្នុងពិធីប្រពៃណីផ្សេងៗរបស់ជនរួមជាតិខ្មែរទៀតផង។ ការអភិរក្សនិងពង្រីកតម្លៃបទភ្លេងបុរាណរបស់ជនរួមជាតិខ្មែរ មានអត្ថន័យដ៏សំខាន់បំផុត ពិសេសនៅក្នុងបរិបទបច្ចុប្បន្ន ខណៈដែលនៅតាមតំបន់ជាច្រើន បទចម្រៀងដ៏ពិសេសនៅក្នុងពិធីដាក់ទូក-ងចុះទឹកកំពុងបាត់បង់បន្តិចម្តងៗ៕
ថាញហ៊ុង - លីសៀ