វប្បធម៌-សិល្បៈ វប្បធម៌

06/08/2026 - 22:47

អត្ថន័យបុណ្យចូលព្រះវស្សា

ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ឱ្យតែដល់ថ្ងៃ ១៥ កើត ខែអាសាឍនៅតាមវត្តអារាមព្រះពុទ្ធសាសនាខ្មែរ តែងចាត់តាំងបុណ្យចូលព្រះវស្សា នេះគឺជាពិធីកិច្ចដ៏សំខាន់មួយក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា។ ព្រះសង្ឃនឹងទ្រង់គង់ចាំព្រះវស្សាបីខែតាមព្រះវិន័យដែលព្រះពុទ្ធទ្រង់បញ្ញត្តិ នេះក៏ជាឱកាសសម្រាប់ពុទ្ធបរិស័ទប្រគេនធូបទៀន បំពេញកុសលក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា។ ប្រវេណីដ៏ប្រពៃនេះបានក្លាយជាលក្ខណៈវប្បធម៌មួយក្នុងចំណោមលក្ខណៈវប្បធម៌ដែលដិតដាមដោយអត្តសញ្ញាណជាតិ និងសាសនារបស់ពុទ្ធបរិស័ទនិយាយរួម និងជនរួមជាតិខ្មែរនិយាយដោយឡែក។

 ពុទ្ធបរិស័ទប្រគេនទៀនវស្សាដល់ព្រះសង្ឃ។

នៅថ្ងៃ១៤ - ១៥ កើត ខែអាសាឍ ពុទ្ធបរិស័ទតែងមកវត្តអារាមដើម្បីប្រគេនទៀនដល់ព្រះសង្ឃ។ ប្រជាជនខ្មែរជឿថា ការប្រគេនទៀនវស្សា នឹងមានបុណ្យកុសលច្រើន ហើយពួកគាត់ប្រាថ្នាក្នុងជាតិនេះ និងជាតិក្រោយមានបញ្ញាពីព្រោះព្រះពុទ្ធទ្រង់សម្តែងថា “ទីបទោ ហោតិចក្ខុទោ អ្នកឱ្យប្រទីបឈ្មោះថាឱ្យចក្ខុគឺភ្នែក”; អត្ថន័យមួយទៀតនោះ “ភ្នែក” គឺសំដៅដល់បញ្ញា។

ជាច្រើនឆ្នាំមកនេះ នៅតាមវត្តអារាមមួយចំនួនបានកើតមានអគ្គិភ័យដែលមូលហេតុបណ្តាលមក ពីទៀនវស្សារលំឆាបឆេះ ម្ល៉ោះហើយការប្រគេនទៀនវស្សាក៏បានកាត់បន្ថយ ជំនួសវិញគឺពុទ្ធបរិស័ទ បានប្រគេនប្រាក់ដើម្បីវត្តចំណាយក្នុងសកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃនៅក្នុងវត្ត។

ថ្ងៃ១រោច ខែអាសាឍ ព្រះសង្ឃធ្វើកិច្ចវត្តគង់ចាំព្រះវស្សាអស់ត្រៃមាស៣ខែ។ ក្នុង៣ខែគង់ចាំព្រះវស្សានេះ បើគ្មានកិច្ចការអ្វីចាំបាច់ទេ ព្រះសង្ឃមិនអាចចាកចេញពីកន្លែងគង់ចាំវស្សាមុនពេលថ្ងៃរះបានឡើយ លើកលែងតែមានធុរៈចាំបាច់មួយចំនួនភិក្ខុសង្ឃអាចលើកសត្តាហៈបាន។ ការគង់ចាំព្រះវស្សា នេះក៏ជាពេលវេលាសម្រាប់ព្រះសង្ឃផ្តោតអារម្មណ៍ក្នុងការសិក្សារៀនសូត្រ និងប្រតិបត្តិធម៌វិន័យ; ហើយរៀងរាល់ព្រឹកនិងល្ងាច ព្រះសង្ឃមានវាយស្គរយាមប្រមាណពី១៥ ដល់ ៣០ នាទី បន្ទាប់មកព្រះសង្ឃទាំងអស់នៅក្នុងវត្តនិមន្តឡើងព្រះវិហារនមស្ការ ប្រការនេះចាត់ទុកជាសង្ឃកិច្ចរបស់អ្នកបួស។

ព្រះតេជព្រះគុណ លីថាញអាង គង់នៅវត្តឃ្លាំង សង្កាត់សុកត្រាំង មានថេរដីកា៖ “ការប្រគេនទៀនវស្សាដល់ព្រះសង្ឃក្នុងរដូវគង់ចាំព្រះវស្សាដែលមានបុណ្យកុសលច្រើននោះ មិនមែនដោយសារតែទៀនមានទំហំធំ ថ្លៃ ឬស្អាតនោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវយល់ថាការប្រគេនទៀនជាមិត្តរូបនៃការបណ្តុះពូជពន្លឺគឺបញ្ញា។ ទៀនទាំងនេះពេលអុជបំភ្លឺឡើង ជួយឱ្យព្រះសង្ឃរៀនសូត្រ និងប្រតិបត្តិធម៌វិន័យមានភាពងាយស្រួលជាង ប៉ុន្តែនាសម័យបច្ចុប្បន្ន គ្រប់វត្តទាំងអស់បានប្រើប្រាស់ភ្លើងអគ្គិសនីជំនួសឱ្យការអុជទៀនដូចពីមុន។ ដូច្នេះយើងអាចលកលៃប្រគេនប្រាក់សម្រាប់ថ្លៃភ្លើងអគ្គិសនី ឬប្រាក់សម្រាប់វត្ត ក៏ចាត់ចូលក្នុងគោលបំណងនោះដែរ។ ពិនិត្យជារួមគ្រាន់តែផ្លាស់ ប្តូររូបភាពប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែអត្ថន័យនិងគោលបំណងគឺ នៅដដែលហេតុនោះបុណ្យកុសលក៏បានពិតប្រាកដ ឱ្យតែចិត្តយើងបរិសុទ្ធ និងត្រេកអរនឹងបុណ្យកុសលដែលបានធ្វើ”។

ដោយសារឆ្នាំនេះជាឆ្នាំអធិកមាស (អាសាឍ២) ម្ល៉ោះហើយបុណ្យចូលព្រះវស្សាប្រព្រឹត្តឡើងក្នុងខែទុតិយាសាឍ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ថ្ងៃពេញបូណ៌មីខែនេះនៅហៅថា អាសាឡ្ហបូជា ដើម្បីរំលឹកដល់ព្រឹត្តិការណ៍៥យ៉ាងរបស់ព្រះពុទ្ធសាសនា នោះគឺ៖ ថ្ងៃដែលព្រះពុទ្ធទ្រង់ចាប់បដិសន្ធិ; ថ្ងៃដែលព្រះពុទ្ធទ្រង់ចេញសាងព្រះផ្នួស; ថ្ងៃដែលព្រះពុទ្ធទ្រង់សម្តែងព្រះធម៌ដំបូង ហៅថា បឋមទេសនា; ថ្ងៃដែលព្រះពុទ្ធទ្រង់ស្ថាបនាព្រះភិក្ខុសង្ឃលើកដំបូង និងថ្ងៃដែលព្រះពុទ្ធទ្រង់សម្តែងយមកប្បាដិហារិយ៍៕

វឌ្ឍា - វិមាន

ចែករំលែកអត្ថបទ

ពាក្យគន្លឹះ