ទម្រង់បង្កង-ស្រូវ មិនត្រឹមតែជួយបន្ថយការចំណាយក្នុងការផលិត បង្កើនប្រាក់ចំណេញទ្វេដងលើផ្ទៃដីតែមួយប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាដំណោះស្រាយដល់ការរកស៊ីចិញ្ចឹមជីវិត “ស្របតាមធម្មជាតិ” ដ៏ឆ្លាតវៃទៀតផង សម្របនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុនៅខេត្តកាម៉ាវ។ ក្នុងដំណើរការផ្លាស់ថ្មីជំរុញកសិកម្ម “យកកសិករធ្វើជាមជ្ឈមណ្ឌល ហើយគ្របដណ្តបលើគ្រប់វិស័យ” ការម្ចាស់ការរៀនសូត្របច្ចេកទេស និងចូលរួមគ្រប់គ្រងរបស់នារីខ្មែរនៅតំបន់ដាច់ស្រយាល កំពុងក្លាយជា “ចំណុច” សំខាន់ជំរុញការផ្លាស់ប្តូរបៃតងដោយចីរភាព។
នៅពេលនារីជឿជាក់ ពិភាក្សា និងរួមគ្នាសម្រេចចិត្តវិនិយោគផលិតសមស្រប នឹងបន្ថយហានិភ័យសេដ្ឋកិច្ច។
* ប្រសិទ្ធភាពសេដ្ឋកិច្ចទ្វេដងសម្រាប់តំបន់ដីកាម៉ាវ
នៅវាលរាបទន្លេគឺវឡុង ផ្ទៃដីផលិតស្រូវ-បង្កង មានប្រមាណ ២០៤.១១៤ ហិកតា នៅតាមខេត្តជាប់មាត់សមុទ្រចំនួន៦។ ដោយឡែកខេត្តកាម៉ាវ បច្ចុប្បន្នមានផ្ទៃដីធ្វើស្រែគួបផ្សំដីចិញ្ចឹមបង្កងប្រមាណ ៩០.០០០ ហិកតា ស្ថិតក្នុងផ្ទៃដីចុះពូជស្រូវសរុប ៣១៤.៩៨២ ហិកតា និងផ្ទៃដីចិញ្ចឹមបង្កង ៤១៨.០០០ ហិកតា។ ដំណាក់កាល ២០២០ - ២០២៥ ផ្ទៃដីស្រូវ-បង្កងរបស់កាម៉ាវ បានកើនពី ៧៧.២៦៦ ហិកតា ដល់ ៨៨.២៥២ ហិកតា ជាមួយនឹងទិន្នផលស្រូវមធ្យមសម្រេចបានប្រមាណ ៥,១ តោនក្នុងមួយហិកតា (កើនជិត ២៦%)។ ស្រូវមានតម្លៃពី ៣.៥០០ - ៤.២០០ ដុងក្នុងមួយគីឡូក្រាម រកបានប្រាក់ចំណេញប្រមាណពី ៣៥ - ៤០ លានដុងក្នុងមួយហិកតា ដោយអត្រាប្រាក់ចំណេញពី ៥០-៥៥%។ ពិសេស នៅតំបន់ដាច់ស្រយាល តំបន់ជនជាតិភាគតិច ការលើកកម្ពស់ប្រសិទ្ធភាពផលិតស្រូវ-បង្កង និងបន្ថយការចំណាយគឺមានអត្ថន័យជាក់ស្តែងចំពោះជីវភាពប្រជាជន។
លោក ង្វៀងប៊ិញធ្វឹង បញ្ជាក់៖ “អភិវឌ្ឍស្រូវ-បង្កង មិនត្រឹមតែជារឿងរបស់ខេត្តកាម៉ាវប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាទិសដៅសំខាន់មួយដើម្បីពង្រីកឧត្តមភាពអេកូឡូស៊ីនៃតំបន់វាលរាបទន្លេគឺវឡុងទៀតផង លើកកម្ពស់តម្លៃផលិត ការពារធនធាន និងកែលម្អការរកស៊ីចិញ្ចឹមជីវភាពរបស់ប្រជាជនក្នុងលក្ខណៈអាកាសធាតុប្រែប្រួល។ ភារកិច្ចដាក់ចេញមិនត្រឹមតែបង្កើនបរិមាណផលប៉ុណ្ណោះទេ សំខាន់ជាងទៀតគឺបន្ថយការចំណាយ លើកកម្ពស់គុណភាព ប្រើប្រាស់មានប្រសិទ្ធភាពធនធាន និងចងសម្ព័ន្ធខ្សែសង្វាក់តម្លៃរវាងកសិករ សហករណ៍ជាមួយនឹងអាជីវកម្ម”។
នារីខ្មែរធ្វើម្ចាស់បច្ចេកទេសបៃតង
ពីមុន ជាច្រើនអ្នកតែងចាត់ទុកការងារបច្ចេកទេស និងគិតគូរវិនិយោគលើវាលស្រែបង្កង-ស្រូវ ជាការងាររបស់បុរស។ ឆ្លងតាមរយៈកម្មវិធីហ្វឹកហ្វឺន “គួបផ្សំគ្របដណ្តបគ្រប់ភេទ និងយកកសិករធ្វើជាមជ្ឈមណ្ឌលក្នុងការគ្រប់គ្រងសារធាតុចិញ្ចឹមត្រឹមត្រូវ (PNM)” – ស្ថិតក្នុងគម្រោង “១លានហិកតាស្រូវគុណភាពខ្ពស់ បំភាយឧស្ម័នទាប” របៀបជំរុញកសិកម្មមានការវិវឌ្ឍយ៉ាងខ្លាំងក្លា។ ការម្ចាស់ការចូលរួមរបស់នារីខ្មែរនៅឃុំហុងយឹង ខេត្តកាម៉ាវ បានអំណះអំណាងពីតួនាទីដ៏សំខាន់ក្នុងការព្រួតដៃជាមួយបុរសរាល់ការសម្រេចចិត្តក្នុងការផលិត។
នារីខ្មែរឃុំហុងយឹង ចូលរួមវគ្គហ្វឹកហ្វឺន “គួបផ្សំគ្របដណ្តប ភេទ និងយកកសិករធ្វើជាមជ្ឈមណ្ឌលក្នុងការគ្រប់គ្រងសារធាតុចិញ្ចឹមត្រឹមត្រូវនៅប្រព័ន្ធស្រូវ-បង្កង”។
បានបង្កបរិយាកាសពិភាក្សារួសរាយ គោរពលក្ខណៈវប្បធម៌ និងតម្រូវការជាក់ស្តែង បងប្អូននារីខ្មែរបំបាត់នូវភាពញញើតញញើម បានកៀកជិតដោយផ្ទាល់ជាមួយនឹងបច្ចេកទេសបាចជីដោយតុល្យភាព គ្រប់គ្រងសារធាតុចិញ្ចឹមត្រឹមត្រូវដើម្បីការពារប្រភពទឹកចិញ្ចឹមបង្កង។ បងស្រី ធីត្វៀកហាញ់ (នៅឃុំហុងយឹង) ឱ្យដឹង៖ “ពីមុន ខ្ញុំគិតថាការបាចជី ឬប្រើប្រាស់សម្ភារៈកសិកម្មជាការងាររបស់ប្តី។ ចាប់ពីចូលរួមវគ្គហ្វឹកហ្វឺនមក ខ្ញុំក្តាប់ច្បាស់ពីបច្ចេកទេសបាចជីត្រឹមត្រូវតាមដំណាក់កាល និងបរិមាណ។ ដោយបន្ថយការចំណាយសម្ភារៈកសិកម្ម ទើបរដូវស្រូវកន្លងហើយ រកបានប្រាក់ចំណេញខ្ពស់ជាងមុនច្រើន ហើយបង្កមូលដ្ឋានដល់រដូវបង្កងអំណោយផល។ ឥឡូវនេះ ចាប់ពីទិញជី ជ្រើសពូជ រហូតដល់ការងារចេញទៅវាល ប្តីប្រពន្ធខ្ញុំតែងពិភាក្សាគ្នា និងសម្រេចចិត្ត”។ ចំណែកបងស្រី ធីនឿង នៅឃុំហុងយឹង បានឱ្យដឹង៖ “ទម្រង់បង្កង-ស្រូវ ជួយឱ្យគ្រួសារខ្ញុំមានប្រភពចំណូលជុំឆ្នាំ។ ពេលខ្ញុំក្តាប់ច្បាស់បច្ចេកទេសថែទាំស្រូវអេកូឡូស៊ី និងគ្រប់គ្រងបរិស្ថានស្រះចិញ្ចឹម ទិន្នផលស្រូវ និងបង្កងតែងកើនឡើង។ ចំណូលកើនឡើង ខ្ញុំមានលក្ខណៈគិតគូរឱ្យកូនៗឱ្យរៀនសូត្របានត្រឹមត្រូវ និងទិញឧបករណ៍ប្រើប្រាស់បម្រើជីវភាពគ្រួសារ។ ឥឡូវនេះ ខ្ញុំកាន់តែជឿជាក់ ពេលរួមជាមួយប្តីទទួលខុសត្រូវសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារ”។
ការផ្លាស់ប្តូរក្នុងការយល់ដឹង និងសកម្មភាពរបស់បងស្រី ធីត្វៀកហាញ់ ឬបងស្រីធីនឿង គឺជាភស្តុតាងច្បាស់លាស់បំផុតដល់ប្រសិទ្ធភាពនៃការផ្លាស់ថ្មីវិធីជំរុញកសិកម្ម – ផ្តើមពីការផ្ទេរទិសដៅមួយមកស្តាប់ និងផ្តល់សិទ្ធិដល់កសិករ។
លោក វ៉ឌឹកត្វង នាយកសហករណ៍ហ្វាផាក នៅឃុំហុងយឹង ខេត្តកាម៉ាវ បញ្ជាក់ឱ្យដឹង៖ ការបង្កលក្ខណៈឱ្យនារី បំផុតគឺនារីខ្មែរ ចូលរួមវគ្គហ្វឹកហ្វឺន ជួយឱ្យពួកគាត់ក្តោបក្តាប់បច្ចេកទេស ជឿជាក់ពិភាក្សា និងរួមជាមួយគ្រួសារសម្រេចចិត្តវិនិយោគផលិតសមស្រប បន្ថយហានិភ័យសេដ្ឋកិច្ច។
វាយតម្លៃអំពីតួនាទីស្នូលរបស់នារីខ្មែរ លោកស្រី ឌិញធីគឹមយុង ប្រធានការិយាល័យវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវស្រូវអង្ករអន្តរជាតិ (IRRI) នៅវៀតណាម បញ្ជាក់៖ ការយល់ដឹងពីឧបសគ្គភេទ វប្បធម៌ និងតម្រូវការជាក់ស្តែងរបស់ប្រជាជន បានជួយផ្តល់ព័ត៌មានបច្ចេកទេសដល់ចំមុខសញ្ញាអនុវត្តត្រឹមត្រូវ បំប្លែងអនុសាសន៍បច្ចេកទេសការគ្រប់គ្រងសារធាតុចិញ្ចឹមត្រឹមត្រូវ (PNM) ក្លាយជាការអនុវត្តជាប្រចាំលើវាលស្រែ។
លោកស្រី ង្វៀងធីកេវ ប្រធានគណៈការងារសង្គម និងនារីកសិកម្មបៃតង សមាគមទំនិញស្រូវអង្ករវៀតណាម (VIETRISA) ក៏វាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះការពង្រីកតួនាទីរបស់នារីខ្មែរ។ ប្រការដែលបងប្អូននារីចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងខ្សែសង្វាក់តម្លៃបង្កង-ស្រូវ មិនត្រឹមតែបង្កើនប្រសិទ្ធភាពសេដ្ឋកិច្ចដល់គ្រួសារនីមួយៗប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជួយជំរុញដំណើរការផ្លាស់ប្តូរបៃតង ឈានទៅរកខឿនកសិកម្មកាម៉ាវចីរភាព ទំនើបនិងសមភាព។ ទន្ទឹមនឹងនោះ អំណះអំណាង៖ ក្នុងគម្រោង ១ លានហិកតាស្រូវគុណភាពខ្ពស់ បំភាយឧស្ម័នទាប ពង្រីកតួនាទីរបស់នារី មិនត្រឹមតែនៅកម្រិតគ្រួសារប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងក្នុងសហករណ៍ និងខ្សែសង្វាក់ស្រូវអង្ករ នឹងរួមចំណែកជំរុញអនុវត្តបៃតង បង្កើនលក្ខណៈសមត្ថភាពផ្សារភ្ជាប់ក្នុងការផលិត និងឆ្ពោះទៅកាន់ដំណើរការផ្លាស់ប្តូរដោយសមភាព ប្រសិទ្ធភាព និងចីរភាពជាងទៀត”។
លោក ង្វៀងប៊ិញធ្វឹង នាយករងមន្ទីរកសិកម្ម និងបរិស្ថានខេត្តកាម៉ាវ អំណះអំណាង ភូមិភាគសង្ឃឹមថាស្មារតី “ស្របតាមធម្មជាតិ – សហការ – ផ្លាស់ថ្មី – រួមអភិវឌ្ឍ” នឹងបន្តសំណាយភាព បង្កឱកាសផ្សារភ្ជាប់ខ្សែសង្វាក់តម្លៃសមស្របនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ជួយមាមីងកសិករ ពិសេសគឺនារីខ្មែរតំបន់ដាច់ស្រយាល បង្កើនប្រាក់ចំណូល និងធ្វើមានដោយចីរភាពនៅលើដីស្រុកកំណើតកាម៉ាវ – ដែលជាតំបន់ដីចុងប៊ូលខាងត្បូងនៃមាតុភូមិ៕
យ្វីអាញ - វិមាន
នាយក៖ ហ្វិញហ្វាងម៉េន
លិខិតអនុញាតលេខ ៧៨៩/GP- BTTTTអាស្រ័យក្រសួងព័ត៌មាននិងសារគមនាគមន៍ផ្តល់នូវថ្ងៃទី០២-១២-២០២១។លេខ២៤ ត្រឹងវ៉ាំងហ្វាយ សង្កាត់និញកេវ ក្រុងកឹងធើ - ទូរស័ព្ទ: (០២៩២) ៣៨៣០០៩៨
ទូរសារ: (០២៩២) ៣៨៣០៥៦១។ អ៊ីម៉ែល: toasoan@baocantho.com.vn
ទំនាក់ទំនងផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម: quangcao@baocantho.com.vn
សរសេរច្បាស់ប្រភព "សារព័ត៌មានអេឡិចត្រូនិកកឹងធើ" នៅពេលផ្សាយបន្តពី websiteនេះ។
អភិវឌ្ឍន៍ដោយ:
ពាក្យគន្លឹះ