ការផលិតកសិកម្មនៅតំបន់វាលរាបទន្លេគឺវឡុង មានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការរួមចំណែកធានាសន្តិសុខស្បៀង ក៏ដូចជាការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច - សង្គមរបស់តំបន់និងទូទាំងប្រទេស។ រដូវស្រូវប្រាំងឆ្នាំ ២០២៥-២០២៦ មានភាពងាយស្រួលនិងបញ្ហាប្រឈមលាយឡំគ្នាជាច្រើន ប៉ុន្តែបណ្តាភូមិភាគក្នុងតំបន់បានជម្នះរាល់ការលំបាក ដើម្បីបន្តជំរុញផ្នែកកសិកម្មឱ្យរីកចម្រើន។
លើកកម្ពស់ប្រសិទ្ធភាពនៃការផលិត
លោកត្រឹងវ៉ាំងថាញ នៅឃុំវិញទ្រិញ ទីក្រុងកឹងធើ បានឱ្យដឹង៖ "ស្រូវរដូវប្រាំងកន្លងទទួលបានទិន្នផលខ្ពស់ ប៉ុន្តែតម្លៃស្រូវមិនសូវខ្ពស់បើធៀបនឹងឆ្នាំមុន ទើបប្រាក់ចំណេញមានកម្រិតទាប។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី យើងខ្ញុំនៅតែបន្តវិនិយោគលើការផលិតរដូវដើមឆ្នាំ ដោយអនុវត្តតាមការណែនាំរបស់ផ្នែកកសិកម្មទីក្រុង ដើម្បីទទួលបានទិន្នផលខ្ពស់"។

ទម្រង់គ្រប់គ្រងចម្រុះលើស្រូវ បានអនុវត្តនិងពង្រីកវិសាលភាពក្នុងរដូវស្រូវដើមឆ្នាំ ២០២៦ នៅទីក្រុងកឹងធើ។
រដូវស្រូវប្រាំងឆ្នាំ ២០២៥-២០២៦ តំបន់វាលរាបទន្លេគឺវឡុងបានសាបព្រោះលើផ្ទៃដីសរុបជាង ១,២៣៨ លានហិកតា ថយចុះ ២៧.៤៦០ ហិកតា បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នានៃឆ្នាំមុន។ ទិន្នផលត្រូវប៉ាន់ស្មានសម្រេចបានជាង ៧.៤០០ គីឡូក្រាម/ហិកតា កើនឡើង ១១៧ គីឡូក្រាម/ហិកតា ចំណែកទិន្នផលសរុបសម្រេចបានជាង ៩,១៧៦ លានតោន។ រហូតមកដល់ពេលនេះ ការប្រមូលផលបានបញ្ចប់ជាស្ថាពរ នៅសល់ផ្ទៃដីមួយចំនួនតូចនៅខេត្តវិញឡុង អាងយ៉ាង និងកាម៉ាវ គ្រោងនឹងបញ្ចប់ការប្រមូលផលក្នុងខែឧសភានេះ។
លោកង្វៀងក្វឹកម៉ាញ់ អនុប្រធាននាយកដ្ឋានដាំដុះនិងការពាររុក្ខជាតិ (ក្រសួងកសិកម្មនិងបរិស្ថាន) បានឱ្យដឹង៖ "រដូវស្រូវប្រាំងនៅបណ្តាខេត្ត ទីក្រុងនៃតំបន់វាលរាបទន្លេគឺវឡុងបានប្រព្រឹត្តទៅដោយរលូន។ ការជ្រាបទឹកប្រៃកើតមានឡើងក្នុងរដូវប្រាំង ប៉ុន្តែមិនសូវធ្ងន់ធ្ងរនិងក្នុងរយៈពេលខ្លី មិនបង្កផលប៉ះពាល់គួរឱ្យកត់សម្គាល់ដល់ការផលិតស្រូវ។ ស្ថានភាពចងសម្ព័ន្ធផលិតនិងការប្រើប្រាស់អង្ករនៅវៀតណាម ជាពិសេសនៅតំបន់វាលរាបទន្លេគឺវឡុង កំពុងមានការបង្វែរយ៉ាងខ្លាំងក្លាឆ្ពោះទៅរកទម្រង់ចីរភាព ផ្សារភ្ជាប់ជាមួយគម្រោង "អភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយនិរន្តរភាពផ្ទៃដីមួយលានហិកតាផលិតស្រូវគុណភាពខ្ពស់ និងបំភាយឧស្ម័នទាប ផ្សារភ្ជាប់ជាមួយកំណើនបៃតងនៅតំបន់វាលរាបទន្លេគឺវឡុងដល់ឆ្នាំ ២០៣០" (គម្រោងស្រូវមួយលានហិកតា)។ បណ្តាសហករណ៍ដើរតួនាទីជាមជ្ឈមណ្ឌល ជួយតភ្ជាប់កសិករជាមួយអាជីវកម្ម ស្ថិរភាពទីផ្សារលក់ចេញ បង្កើនតម្លៃ និងកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃតម្លៃ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ជាក់ស្តែងបច្ចុប្បន្ននៅមានភាពអន់ថយអំពីលក្ខណៈចីរភាព ស្ថានភាព "បំពានកិច្ចសន្យា" នៅពេលតម្លៃទីផ្សារប្រែប្រួលនៅតែកើតមានឡើង ដែលចាំបាច់ត្រូវកែសម្រួលក្នុងពេលខាងមុខ"។
រចនាសម្ព័ន្ធរដូវកាលសមស្រប
តាមផែនការ ចាប់ពីពេលនេះរហូតដល់ដាច់ឆ្នាំ ២០២៦ តំបន់វាលរាបទន្លេគឺវឡុងនឹងផលិតស្រូវ៣រដូវ (រដូវដើមឆ្នាំ រដូវសម្រក និងរដូវប្រាំង) លើផ្ទៃដីសរុបប្រហែល ២ លានហិកតា ថយចុះ ៦៦.៨៥០ ហិកតា បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំ ២០២៥។ ទិន្នផលរំពឹងថានឹងសម្រេចបាន ៥.៩៣៧ គីឡូក្រាម/ហិកតា និងទិន្នផលសរុបជាង ១១,៨ លានតោន។ បណ្តាខេត្តទីក្រុង ក្នុងតំបន់បន្តអនុវត្តគម្រោងស្រូវមួយលានហិកតា ព្រមទាំងធ្វើបច្ចុប្បន្នភាព និងកែសម្រួលការផលិតឱ្យស្របតាមលក្ខណៈធម្មជាតិ ហេដ្ឋាមូលដ្ឋាន រចនាសម្ព័ន្ធពូជ កម្រិតវប្បកម្មនិងតម្រូវការនាំចេញ។ ភូមិភាគនានាគ្រោងនឹងដាក់ដំណើរការបង្ហាញទម្រង់អនុវត្តបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ និងបច្ចេកទេសទំនើបចំនួន ៨៨ លើផ្ទៃដី ៣៨.៥៦០ ហិកតា និងបន្តពង្រឹងតំបន់ទ្រនាប់ដែលមានផ្ទៃដី ៤០០.៨៤៤,៥ ហិកតា។
នាយកដ្ឋានដាំដុះនិងការពាររុក្ខជាតិបានផ្តល់អនុសាសន៍៖ រដូវកាល និងកាលវិភាគសាបព្រោះត្រូវតែសមស្រប ដើម្បីជៀសវាងភាពរាំងស្ងួត និងការជ្រៀតទឹកប្រៃនៅដើមរដូវដើមឆ្នាំ (ពិសេសនៅតំបន់ឆ្នេរសមុទ្រ) និងភ្លៀងព្យុះនៅចុងរដូវស្រូវសម្រក។ ផ្អែកលើលក្ខណៈប្រភពទឹក ដីធ្លី និងទម្លាប់វប្បកម្ម ចាំបាច់ត្រូវកសាងកាលវិភាគរដូវកាលឱ្យបានហ្មត់ចត់តាមតំបន់នីមួយៗ និងអនុតំបន់អេកូឡូស៊ី ផ្សារភ្ជាប់ជាមួយគោលការណ៍ "បញ្ជៀសសត្វល្អិត" និងការវិវត្តនៃជលសាស្ត្រ។
រដូវដើមឆ្នាំតាមការគ្រោងទុកនឹងចុះពូជលើផ្ទៃដី ១,២០៤ លានហិកតា ចាប់ផ្តើមសាបព្រោះពីខែមីនាដល់ខែមិថុនា។ ក្នុងនោះ ខែមីនា និងមេសា សាបព្រោះប្រមូលផ្តុំនៅតំបន់ដីល្បាប់ទឹកសាបទន្លេតៀង ទន្លេហូវ ដុងថាបម៉ើយ និងផ្នែកខ្លះនៃតំបន់ចតុកោណឡុងស្វៀង ដែលមានប្រហែល ៦៥០.០០០ ហិកតា។ ក្នុងខែឧសភា សាបព្រោះនៅតំបន់ភាគខាងត្បូងផ្លូវជាតិលេខ១ (ចម្ងាយពីសមុទ្រជាង ៧០ គីឡូម៉ែត្រ) ប្រហែល ៤៥០.០០០ ហិកតា។ ពាក់កណ្តាលខែមិថុនា នៅតំបន់ឆ្នេរសមុទ្រ (ចម្ងាយពីសមុទ្រ ៥០ គីឡូម៉ែត្រ) សាបព្រោះនៅពេលមានភ្លៀង ប្រហែល ១០៤.០០០ ហិកតា។
រដូវស្រូវសម្រក គ្រោងចុះពូជលើផ្ទៃដី ៦៣៩.០០០ ហិកតា សាបព្រោះពីខែមិថុនាដល់ខែសីហា។ តាមនោះ តំបន់ទឹកជំនន់ជ្រៅដុងថាបម៉ើយនិងផ្នែកខ្លះនៃចតុកោណឡុងស្វៀង រួមមានខេត្តអាងយ៉ាង (២៤៧.៧០០ ហិកតា), ខេត្តដុងថាប (១៤៩.៥០០ ហិកតា) រដូវកាលសាបព្រោះចាប់ពីខែមិថុនា ដល់ពាក់កណ្តាលខែកក្កដា និងខែសីហា ហើយបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី ២០ ខែសីហា។ ចំពោះតំបន់ទឹកជំនន់រាក់ តំបន់ដីល្បាប់ទឹកសាបទន្លេតៀង និងទន្លេហូវ ដែលមានភាពងាយស្រួលសម្រាប់ការផលិត ៣ រដូវ មិនរងផលប៉ះពាល់ដោយទឹកជំនន់ ដូច្នេះផ្តុំកម្លាំងចង្អុលការចុះពូជឱ្យចំរដូវកាលនិងតាមដានកម្ពស់ទឹកជំនន់ ទឹកជោរ ទឹកនាច ដោយចាប់ផ្តើមសាបព្រោះនៅដើមខែកក្កដា និងបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី ១០ ខែសីហា លើផ្ទៃដីជាង ១១១.៨០០ ហិកតា។ តំបន់ឆ្នេរសមុទ្ររួមមានខេត្តវិញឡុង ខេត្តកាម៉ាវ និងទីក្រុងកឹងធើ រដូវកាលសាបព្រោះគឺនៅចុងខែកក្កដា ដើមខែសីហា និងបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី ៣០ ខែសីហា សរុបផ្ទៃដីប្រហែល ១៣០.០០០ ហិកតា។
រដូវស្រូវឆ្នាំ ២០២៦ គ្រោងនឹងចុះពូជលើផ្ទៃដី ១៧៣.២០០ ហិកតា។ ចាប់ផ្តើមសាបព្រោះពីខែសីហា និងបញ្ចប់នៅចុងខែកញ្ញា ប្រមូលផ្តុំនៅខេត្តអាងយ៉ាង (៨១.៩០០ ហិកតា) និងខេត្តកាម៉ាវ (៩១.៣០០ ហិកតា)។ ចំពោះរដូវស្រូវនិងស្រូវ - បង្កង គឺជាតំបន់ផលិត ១ រដូវ ឬ ២ រដូវ (ពូជរយៈពេលខ្លី) ត្រូវរង់ចាំឱ្យមានភ្លៀងធ្លាក់ជោគជាំដើម្បីលាងជម្រះជាតិប្រៃ និងមានទឹកស្រោចស្រពគ្រប់គ្រាន់ទើបចាប់ផ្តើមសាបព្រោះដើម្បីធានាសុវត្ថិភាព។ ស្រូវ ១ រដូវ សាបព្រោះនៅខែកញ្ញា ចំណែករដូវស្រូវលើផ្ទៃដីបង្កង - ស្រូវ សាបព្រោះក្នុងខែកក្កដា និងសីហា។
លោកង្វៀងក្វឹកម៉ាញ់ មានប្រសាសន៍៖ "ទន្ទឹមនឹងការរៀបចំរដូវកាល និងរចនាសម្ព័ន្ធពូជ បណ្តាភូមិភាគនៅតំបន់វាលរាបទន្លេគឺវឡុង គប្បីផ្តុំកម្លាំងចង្អុលការអនុវត្តផ្នែកបច្ចេកទេសឱ្យបានព្រមៗគ្នា ស្របតាមលក្ខណៈវប្បកម្ម ផ្អែកលើមូលដ្ឋានអនុវត្តប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពនូវសង្វាក់ផលិតទាំងពីរដែលបានដាក់ចេញ ដូចជាសង្វាក់បច្ចេកទេសផលិតស្រូវកាត់បន្ថយចំណាយ និងលើកកម្ពស់ប្រសិទ្ធភាពនៅតំបន់វាលរាបទន្លេគឺវឡុង ព្រមទាំងសង្វាក់បច្ចេកទេសផលិតស្រូវគុណភាពខ្ពស់ និងបំភាយឧស្ម័នទាបនៅតំបន់វាលរាបទន្លេគឺវឡុង។ ផ្នែកកសិកម្មភូមិភាគនានាត្រូវបង្កើនការគ្រប់គ្រងប្រភពទឹកឱ្យបានល្អ ប្រើប្រាស់ទឹកដោយសន្សំសំចៃ និងមានប្រសិទ្ធភាព ព្រមទាំងជំរុញការផ្លាស់ប្តូរមុខដំណាំនៅលើដីផលិតស្រូវដែលមិនសូវមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងរដូវដើមឆ្នាំ និងរដូវសម្រក..."។
ហាវ៉ាំង - សុផន