វប្បធម៌-សិល្បៈ វប្បធម៌

19/07/2026 - 21:58

តួនាទីរបស់វត្តអារាម ព្រះសង្ឃ និងអាចារ្យក្នុងការថែរក្សា និងលើកកម្ពស់តម្លៃវប្បធម៌របស់ជនរួមជាតិខ្មែរ

វត្តអារាមរបស់ជនរួមជាតិខ្មែរគឺជាលក្ខណៈពិសេសមួយ នៃព្រះពុទ្ធសាសនាទក្ខិណនិកាយខ្មែរ។ វត្តអារាមមិនត្រឹមតែជានិមិត្តរូបនៃព្រះពុទ្ធសាសនាទក្ខិណនិកាយខ្មែរប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជានិមិត្តរូបនៃជីវភាពស្មារតីរបស់ជនរួមជាតិខ្មែរទៀតផង។ វត្តអារាមបានផ្សារភ្ជាប់យ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយមាមីង ប្រៀបដូចជាផ្នែកមួយនៃ "រាងកាយ" ដែលមិនអាចកាត់ផ្តាច់បាននៅក្នុងជីវភាពរបស់ជនរួមជាតិ។

តួនាទីរបស់វត្តអារាមខ្មែរ

វត្តអារាមគឺជាកន្លែងប្រជុំជីវភាពវប្បធម៌ ជំនឿ និងសាសនារបស់ជនជាតិខ្មែរ។

អាចនិយាយបានថា "ទីណាមានជនជាតិខ្មែរ ទីនោះមានវត្តអារាម" គឺជាឃ្លាដែលធ្លាប់និយាយរបស់មាមីងជនរួមជាតិខ្មែរ បានបង្ហាញពីតួនាទីយ៉ាងពិសេសនៃវត្តអារាមនៅក្នុងជីវភាពរបស់មាមីងនិយាយរួម។ ចំពោះជនជាតិខ្មែរ វត្តគឺជាកន្លែងសក្ការៈបូជា ជាកន្លែងតម្កល់ព្រះពុទ្ធរូប និងជាកន្លែងផ្ញើក្តីជំនឿតាមរយៈអំពើល្អក្នុងបច្ចុប្បន្ន ព្រមទាំងក្តីប្រាថ្នានិងសេចក្តីសង្ឃឹមទៅកាន់ឋានព្រះនិព្វានក្នុងជាតិអនាគត។ វត្តអារាមបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងជនរួមជាតិខ្មែរស្ទើរតែមួយជីវិត ចាប់តាំងពីចាប់កំណើត ពេញវ័យ រហូតដល់លាចាកលោកនេះទៅ ព្រោះសម្រាប់ជនជាតិខ្មែរ៖ "រស់ផ្ញើខ្លួននឹងវត្ត ស្លាប់ផ្ញើឆ្អឹងនឹងវត្ត"។ តាមព្រះតេជព្រះគុណយ័ញស៊ីវ ព្រះចៅអធិការវត្តបឹងគល់ ភូមិភូឌឹក ឃុំឡុងភូ ទីក្រុងកឹងធើ មានសង្ឃដីកា វត្តខ្មែរមានមុខងារជាច្រើន វត្តជាមជ្ឈមណ្ឌលជំនឿសាសនារបស់ជនជាតិខ្មែរ ជាមជ្ឈមណ្ឌលវប្បធម៌នៃសហគមន៍និងជាកន្លែងប្រារព្ធពិធីបុណ្យទានផ្សេងៗរបស់ភូមិស្រុក។ ហេតុដូច្នេះហើយ ក្រៅពីមុខងារសាសនា វត្តអារាមក៏មានមុខងារខាងវប្បធម៌ផងដែរ។ ទីតាំងភូមិសាស្ត្រនៃវត្តខ្មែរ គឺស្ថិតនៅចំកណ្តាលភូមិស្រុក ដែលជាកន្លែងប្រារព្ធសកម្មភាពបុណ្យទានប្រពៃណី និងពិធីកិច្ចក្នុងសាសនា ព្រមទាំងជាកន្លែងជួបជុំរាល់សកម្មភាពនិងជីវភាពរបស់ប្រជាជន។ នេះក៏ជាទីកន្លែងដ៏ងាយស្រួលសម្រាប់ការឃោសនា អប់រំសីលធម៌ បុគ្គលិកលក្ខណៈ និងជាកន្លែងកម្សាន្តសប្បាយសម្រាប់ប្រជាជនគ្រប់ស្រទាប់វណ្ណៈ។ ព្រះតេជព្រះគុណ យ័ញស៊ីវ មានសង្ឃដីកាបន្ថែមទៀតថា វត្តជាកន្លែងអភិរក្សនិងរក្សាទុកនូវបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌របស់ជនរួមជាតិខ្មែរ និងរបស់សហគមន៍ទាំងមូល ដើម្បីបម្រើដល់ការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ។ ហេតុនេះហើយ ទើបត្រូវបានយកចិត្តទុកដាក់លើកកម្ពស់តួនាទីរបស់វត្តខ្មែរ ក្នុងការចូលរួមអភិរក្សនិងពង្រីកតម្លៃវប្បធម៌ជនជាតិ តាមរយៈទំនៀមទម្លាប់ ពិធីបុណ្យទាន បង្កការផ្សារភ្ជាប់រវាងវត្តអារាមជាមួយប្រជាជន និងតភ្ជាប់កិច្ចការសាសនាជាមួយនឹងកិច្ចការសង្គម។

តួនាទីរបស់ព្រះសង្ឃ និងអាចារ្យខ្មែរ

អាចារ្យរៀបចំធ្វើពិធីកិច្ចក្នុងសាសនា។

កាលបើនិយាយដល់វត្តអារាម គឺមិនអាចមិននិយាយដល់ព្រះសង្ឃ និងអាចារ្យឡើយ ដែលជានិច្ចកាលតែងតែមានទំនាក់ទំនងផ្សារភ្ជាប់គ្នាយ៉ាងជិតស្និទ្ធ។ អាចារ្យក៏មានដើមកំណើតចេញពីអ្នកបួសផងដែរ។ ព្រះសង្ឃ និងអាចារ្យ គឺជាអ្នកដែលមានចំណេះដឹងខ្ពង់ខ្ពស់ យល់ដឹងទាំងធម៌អាថ៌និងទាំងសង្គម ជាពិសេសគឺទំនៀមទម្លាប់ ប្រពៃណី ជំនឿ សាសនា និងពិធីបុណ្យនានា លើសពីនេះទៅទៀត “ព្រះសង្ឃ និងអាចារ្យ គឺជាបុគ្គលដែលមានប្រិយភាពនិងមានឥទ្ធិពលនៅក្នុងសហគមន៍ ដូច្នេះហើយទើបបានជនជាតិខ្មែរគោរពរាប់អាន ស្តាប់និងធ្វើតាម”។ ហេតុដូច្នេះហើយ ព្រះសង្ឃ និងអាចារ្យ តែងមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់នៅក្នុងជីវភាពសង្គមរបស់ជនរួមជាតិខ្មែរ ចាប់តាំងពីអតីតកាលរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។

ការយកចិត្តទុកដាក់និងការលើកកម្ពស់តួនាទីរបស់វត្តអារាម ព្រះសង្ឃ និងអាចារ្យ ក្នុងការចូលរួមអភិរក្សបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌របស់សហគមន៍នឹងនាំមកនូវប្រសិទ្ធភាពជាក់ស្តែង។ នៅពេលដែលតម្លៃបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ត្រូវបានរក្សាទុកនៅក្នុងវត្ត ទន្ទឹមនឹងនោះ ជួយដល់ព្រះសង្ឃ អាចារ្យ និងពុទ្ធបរិស័ទ ក្នុងការថែរក្សា អភិរក្សនិងពង្រីកឥទ្ធិពលលើគ្រប់វិស័យនៃតម្លៃវប្បធម៌ប្រពៃណីរបស់ជនជាតិ។ អាចនិយាយបានថា វត្តអារាមខ្មែរគឺជាសារមន្ទីរមួយ ដែលជួយឱ្យយើងមានទស្សនៈទូលំទូលាយអំពីទំនៀមទម្លាប់ ប្រពៃណី ជំនឿ សាសនានិងប្រវត្តិសាស្ត្រវប្បធម៌ដ៏យូរលង់របស់ជនរួមជាតិខ្មែរ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ វាក៏ជាការលាយឡំគ្នានៃតម្លៃសីលធម៌ សោភ័ណភាព និងសិល្បៈផងដែរ។

ការអភិរក្ស និងលើកកម្ពស់តម្លៃវប្បធម៌ប្រពៃណីរបស់ជនរួមជាតិខ្មែរ ត្រូវតែចាប់ផ្តើមពីវត្តអារាម ដែលផ្សារភ្ជាប់នឹងតួនាទីរបស់ព្រះសង្ឃ និងអាចារ្យ។ វត្តអារាមមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់បំផុតសម្រាប់ជនជាតិខ្មែរ ដូច្នេះហើយពេលបច្ចុប្បន្ន ការកសាងវត្តអារាមឱ្យក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលសកម្មភាពវប្បធម៌ ជីវភាព តែងទទួលបានការយកចិត្តទុកដាក់ពិសេសពីសំណាក់បក្ស និងរដ្ឋ៕

សុក្កា-ដាលីន

ចែករំលែកអត្ថបទ

ពាក្យគន្លឹះ