ផ្តើមពីឧត្តមភាពប្រព័ន្ធជីវបរិស្ថានទឹកប្រៃ-ទឹកសាប កាម៉ាវកំពុងអភិវឌ្ឍទម្រង់ស្រូវ-បង្កងតាមទិសដៅស្របតាមធម្មជាតិ បង្កើនតម្លៃបន្សាំនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ ទន្ទឹមនឹងការអនុវត្តវិទ្យាសាស្ត្រ-បច្ចេកទេស ចងសម្ព័ន្ធផលិតកម្មនិងការប្រើប្រាស់ កំពុងបើកទិសដៅអភិវឌ្ឍដោយចីរភាពសម្រាប់ប្រជាជននៅតំបន់ទម្រង់ស្រូវ-បង្កង។
*ពង្រីកប្រសិទ្ធភាពប្រព័ន្ធជីវបរិស្ថាន
នៅតំបន់វាលរាលរាបទន្លេគឺវឡុង ផ្ទៃដីទម្រង់ស្រូវ-បង្កងសម្រេចប្រមាណ ២០៤.១១៤ ហិកតា នៅតាមខេត្តជាប់មាត់សមុទ្រចំនួន៦។ ដោយឡែកខេត្តកាម៉ាវ បច្ចុប្បន្ន មានផ្ទៃដីស្រែ - ចិញ្ចឹមបង្កងប្រមាណ ៩០.០០០ ហិកតា ក្នុងនោះផ្ទៃដីផលិតស្រូវចំនួន ៣១៤.៩៨២ ហិកតា ផ្ទៃដីចិញ្ចឹមបង្កងប្រមាណ ៤១៨.០០០ ហិកតា។ ដំណាក់កាល ២០២០-២០២៥ ផ្ទៃដីទម្រង់ស្រូវ-បង្កងរបស់ខេត្តចាប់ពី ៧៧.២៦៦ហិកតា កើនឡើង ៨៨.២៥២ ហិកតា ទិន្នផលស្រូវមធ្យមភាគសម្រេចប្រមាណ ៥,១តោនក្នុងមួយហិកតា កើនឡើងជិត ២៦%។ តម្លៃផលិតពី ៣.៥០០-៤.២០០ដុងក្នុងមួយគីឡូក្រាម ប្រាក់ចំណេញប្រមាណ ៣៥-៤០ លានដុងក្នុងមួយហិកតា អត្រាប្រាក់ចំណេញសម្រេចពី ៥០-៥៥%។ តាមប្រសាសន៍លោកង្វៀងប៊ិញធ្វឹង នាយករងមន្ទីរកសិកម្មនិងបរិស្ថានខេត្តកាម៉ាវ ចំពោះផលបះពាល់នៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុនិងតម្រូវការរបស់ទីផ្សារកាន់តែខ្ពស់ ការអភិវឌ្ឍទម្រង់ស្រូវ-បង្កងមិនត្រឹមតែឆ្ពោះទៅរកការបង្កើនបរិមាណផលប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបន្ថយចំណាយ លើកកម្ពស់គុណភាព ប្រើប្រាស់ឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពធនធាន ការពារបរិស្ថាននិងបង្កើនប្រាក់ចំណូលដល់កសិករ។ ខេត្តផ្តោតលើការដោះស្រាយបញ្ហាលំបាក អនុវត្តវិទ្យាសាស្ត្រ-បច្ចេកវិទ្យានិងធ្វើឱ្យសុក្រឹតយន្តការ គោលនយោបាយតាមស្មារតី "ស្របតាមធម្មជាតិ-សហការ-ផ្លាស់ថ្មី-រួមគ្នាអភិវឌ្ឍន៍"។

ប្រសិទ្ធភាពទម្រង់ស្រូវ-បង្កង ជួយកសិករកាម៉ាវ បង្កើនប្រាក់ចំណូល លំនឹងជីវភាព។
លោកង្វៀងត្រឹងថឹក ប្រធានសាខានាយកដ្ឋានដាំដុះនិងការពាររុក្ខជាតិខេត្តកាម៉ាវ ឱ្យដឹង៖ ដំណាក់កាលខាងមុខ គប្បីប្តូរពីការផលិតសុទ្ធសាធទៅជាប្រព័ន្ធពហុតម្លៃ រៀបចំតំបន់វត្ថុធាតុដើមឱ្យបានល្អ ពង្រឹងតួនាទីសហករណ៍និងជំរុញអាជីវកម្មចូលរួមខ្សែសង្វាក់ផលិតពីដំបូង។ នៅពេលគុណភាព ការរកប្រភពដើមនិងទីផ្សារបានតភ្ជាប់ ឧត្តមភាពប្រព័ន្ធជីវបរិស្ថាននឹងក្លាយជាតម្លៃសម្រាប់ពាណិជ្ជសញ្ញា "ស្រូវក្រអូប-បង្កងជ្រះស្អាត"។
*ផ្លាស់ថ្មីបច្ចេកវិទ្យា ពង្រឹងសង្វាក់តម្លៃ
ខេត្តកាម៉ាវចុះឈ្មោះផ្ទៃដី ៥៤.៦៨០ហិកតា ចូលរួមអនុវត្តគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ចីរភាពផ្ទៃដី ១ លានហិកតា ជំនាញផលិតស្រូវគុណភាពខ្ពស់និងបំភាយឧស្ម័នទាប ដល់ឆ្នាំ ២០៣០ ក្នុងនោះ ផ្ទៃដីស្ថិតក្នុងតំបន់ទម្រង់ស្រូវ-បង្កងភាគខាងជើងកាម៉ាវមានប្រមាណ ១៤.៧០០ ហិកតា។ តាមប្រសាសន៍បណ្ឌិត Madonna Casimero អ្នកជំនាញមកពីវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវស្រូវអង្ករអន្តរជាតិ(IRRI) ពង្រីកទូលំទូលាយទម្រង់ស្រូវ-បង្កង ត្រូវការរបៀបបង្ខិតជិតព្រមៗគ្នារវាងវិទ្យាសាស្ត្រនិងលក្ខណៈជីវបរិស្ថាន ការរៀបចំការផលិតនិងទីផ្សារ។ មានឧបករណ៍ឌីជីថលជាច្រើនកំពុងបានអនុវត្ត តួយ៉ាងដូចកម្មវិធី Rice Crop Manager (RCM) ឧបករណ៍ចាប់សញ្ញាទឹកនិងពេលវេលាជាក់ស្តែង ជំនួយការបញ្ញាសិប្បនិម្មិត ជំរុញកសិកម្មឌីជីថល ផែនទីបន្សាំទម្រង់ស្រូវ-បង្កង CS-MAP, WebGIS គ្រប់គ្រងហានិភ័យអាកាសធាតុនិងថ្នាលឌីជីថល EasyFarm តភ្ជាប់កសិករជាមួយសេវាកម្មគ្រឿងយន្ត សម្ភារៈកសិកម្មនិងទីផ្សារ។

កសិករកាម៉ាវប្រផលស្រូវដោយម៉ាស៊ីនច្រូតកាត់ចម្រុះ។
ផ្តើមពីភាពជាក់ស្តែងនៃការផលិត លោកវ៉ឌឹកត្វង នាយកសហករណ៍សេវាកម្មកសិកម្មហ្វាផាក់ ឱ្យដឹង៖ ក្នុងការផលិតកសិកត្រូវការដំណោះស្រាយជួយបន្ថយចំណាយលើពូជ ជី កម្លាំងពលកម្មនិងបន្ថយហានិភ័យ។ ហេតុនេះ សហករណ៍ចង់បានណែនាំពីបច្ចេកទេស ឧបត្ថម្ភសេវាកម្មគ្រឿងយន្តសមស្របនិងការចងសម្ព័ន្ធប្រើប្រាស់លំនឹងជាមួយអាជីវកម្ម។ មានទស្សនៈដូចគ្នា លោកណុងវ៉ាំងថាច់ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាល និងជានាយកសហករណ៍កសិកម្មចម្រុះបាឌិញ ឱ្យដឹង៖ ការគោរពតាមបរិច្ឆេទរដូវកាល គ្រប់គ្រងប្រភពទឹកប្រៃ-ទឹកសាបដោយបត់បែន បន្ថយពូជនិងជីគីមី បានរួមចំណែកបន្ថយចំណាយ បន្ថយហានិភ័យគ្រោះធម្មជាតិ ជំងឺ ព្រមទាំងការពារប្រព័ន្ធជីវបរិស្ថានដីនិងទឹក។
តាមប្រសាសន៍បណ្ឌិត Madonna Casimero អ្នកជំនាញមកពីវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវស្រូវអង្ករអន្តរជាតិ(IRRI) ការពង្រីកទូលំទូលាយទម្រង់ស្រូវ-បង្កង មិនមែនជាការពង្រីកបច្ចេកទេសតែមួយមុខ គឺត្រូវកសាងប្រព័ន្ធផលិតមួយសមស្របនឹងលក្ខណៈជីវបរិស្ថាននីមួយៗ ផ្សារភ្ជាប់រវាងវិទ្យាសាស្ត្រនិងការផលិត បច្ចេកវិទ្យានិងសេវាកម្ម ផលិតផលនិងទីផ្សារ។ នេះក៏ជាមូលដ្ឋានគ្រឹះដើម្បីទម្រង់ស្រូវ-បង្កងកាម៉ាវពង្រីកឧត្តមភាពស្របតាមធម្មជាតិ បង្កើតតម្លៃបន្ថែម បង្កើនប្រាក់ចំណូលដល់កសិករនិងបន្សាំនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ៕
យ្វីអាញ-មុនី