07/08/2026 - 14:16

ធ្វើ​បទ​ពិសោធន៍​រដូវ​ទេស​ចរណ៍​ក្រោម​ម្លប់​ដើម​មៀន​អាយុ​កាល​រយ​ឆ្នាំ​ 

ជាង​មួយ​សត​វត្សរ៍​កន្លង​មក​នេះ​ ចំ​ការ​មៀន​បុរាណ​នា​នា​នៅ​សង្កាត់​ហ៊ីប​ថា​ញ់ ខេត្ត​កាម៉ាវ នៅ​តែ​មាន​ភាព​ខៀវ​ស្រស់​ ចោល​ម្លប់​ត្រ​ជាក់​ និង​រក្សា​នូវ​ស្លាក​ស្នាម​នៃ​ទឹក​ដី​យុង​ញ៉ាងដ៏​ល្បី​ល្បាញ​។ មិន​ត្រឹម​តែ​ជា​ក្តី​មោទ​នរបស់​ប្រ​ជា​ជន​នៅ​ភូមិ​ភាគ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ​ ទី​នេះ​ថែម​ទាំង​បាន​ក្លាយ​ជា​ទី​តាំង​ដ៏​ចំ​ណាប់​អា​រម្មណ៍​ ទាក់​ទាញ​ភ្ញៀវ​ទេស​ចរ​យ៉ាង​ច្រើន​កុះ​ករ​ពី​ទី​ជិត​ទី​ឆ្ងាយ​មក​ទស្សនា​ កម្សាន្ត​ និង​ភ្លក់​រស​ជាតិ​ផ្លែ​មៀន​ទុំ​ផ្អែម​ត្រ​ជាក់​ទៀត​ផង​។

អញ្ជើញ​មក​កាន់​ចំ​ការ​មៀន​ ភ្ញៀវ​ទេស​ចរ​នឹង​បាន​បេះ​ផ្លែ​ដោយ​ផ្ទាល់​ដៃ​ និង​ភ្លក់​រស​ជាតិ​ផ្អែម​ត្រ​ជាក់​ ក្លិន​ក្រ​អូប​ប្រ​ហើរ​ជា​លក្ខ​ណៈពិ​សេស​នៃ​ពូជ​មៀន​បុរាណ​។

*បណ្តា​បទ​ពិសោធន៍​ដែល​មិន​អាច​បំ​ភ្លេច​បាន​ក្រោម​ម្លប់​មៀន​បុរាណ​

តំ​បន់​ចំ​ការ​មៀន​លាត​សន្ធឹង​ប្រ​មា​ណ​ ៧ គី​ឡូ​ម៉ែ​ត្រ​ ដោយ​ប្រ​មូល​ផ្តុំ​នូវ​ពូជ​មៀន​ពិ​សេស​ចំ​នួន​បី​រួម​មាន​៖ មៀន​បុរាណ​, មៀន​អាយ​ដូ និង​មៀន​ថាញ​ញ៉ាង។ រៀង​រាល់​រដូវ​ប្រ​មូល​ផល​ នៅ​តាម​បណ្តោ​យផ្លូវ​ខេត្ត​លេខ​ ៣៨ គឺ​ជា​ចំ​ការ​មៀន​ខៀវ​ស្រស់​ ផ្លែ​ទន់​មែក​។ នៅ​មុខ​ផ្លូវ​ចូល​ទៅ​ចំ​ការ​ ប្រ​ជា​ជន​បាន​តាំង​លក់​មៀន​ស្រស់​ក្នុង​តម្លៃ​ចាប់​ពី​ ២០.០០០ ដល់​ ៣០.០០០ ដុង​/គី​ឡូ​ក្រាម​ បង្កើត​បាន​ជា​បរិយាកាស​អ៊ូ​អរ​ ប៉ុន្តែ​នៅ​តែ​រក្សា​បាន​នូវ​ភាព​ស្ងប់​ស្ងាត់​នៃ​តំ​បន់​ជន​បទ​។ បង​ស្រី​ ឡេង៉ុកញី​ ភ្ញៀវ​ទេស​ចរ​មក​ពី​ទី​ក្រុង​ហូជី​មិញ​ បាន​ចែក​រំលែក​៖ “ខ្ញុំ​សង្កេត​ឃើញ​ថា​ ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ជិត​ៗនេះ​ ម្ចាស់​ចំ​ការ​នា​នា​បាន​ធ្វើ​ពិពិធ​កម្ម​ផលិត​ផល​ និង​សេ​វា​កម្ម​ ជួយ​ឱ្យ​ភ្ញៀវ​ទេស​ចរ​មាន​បទ​ពិសោធន៍​កាន់​តែ​ច្រើន​។ ថ្វី​ដ្បិត​តែ​ខេត្ត​កាម៉ាវ មា​នទី​តាំង​ទេស​ចរណ៍​ធម្ម​ជាតិ​ទាក់​ទាញ​ជា​ច្រើន​ក៏​ដោយ​ ប៉ុន្តែ​រាល់​ពេល​មក​ដល់​ទី​នេះ​ ខ្ញុំ​តែង​តែ​ឆៀង​ចូល​លេង​ចំ​ការ​មៀន​មុន​ ដើម្បី​ស្រូប​យក​ខ្យល់​អា​កាស​បរិសុទ្ធ​ ទស្សនា​ជួរ​ដើម​មៀន​បុរាណ​ និង​ស្វែង​រក​អា​រម្មណ៍​ស្ងប់​ស្ងាត់​ក្នុង​ធម្ម​ជាតិ​”។

នៅ​តាម​បណ្តោ​យផ្លូវ​ចូល​ទៅ​កាន់​តំ​បន់​ចំ​ការ​ ប្រ​ជា​ជន​ជា​ច្រើន​គ្រួ​សារ​បាន​រៀប​ចំ​ទី​តាំង​ឈប់​សម្រាក​ លក់​មៀន​ស្រស់​ ព្រម​ទាំង​ភេ​សជ្ជៈផ្សេង​ៗដើម្បី​បម្រើ​ភ្ញៀវ​ទេស​ចរ​។ ប្រ​ការ​ដែល​គួរ​ឱ្យ​ចាប់​អា​រម្មណ៍​បំ​ផុត​នោះ​គឺ​ ភ្ញៀវ​អាច​បេះ​មៀន​ទុំ​ ដោយ​ផ្ទាល់​ដៃ​ ភ្លក់​រស​ជាតិ​ភ្លាម​ៗនៅ​នឹង​ចំ​ការ​ ស្រូប​រស​ជាតិ​ផ្អែម​ត្រ​ជាក់​ ក្លិន​ក្រ​អូប​ប្រ​ហើរ​ដែល​ជា​លក្ខ​ណៈពិ​សេស​នៃ​ពូជ​មៀន​បុរាណ​។ លោក​ ត្រឹង​មិញ​ឌឹក ម្ចាស់​ចំ​ការ​មៀន​ Love Garden នៅ​សង្កាត់​ហ៊ីប​ថាញ​ បាន​ឱ្យ​ដឹង​៖ “កុមារ​ភាព​របស់​ខ្ញុំ​បាន​ផ្សារ​ភ្ជាប់​ជា​មួយ​នឹង​ដើម​មៀន​បុរាណ​ ហេ​តុ​នោះ​ខ្ញុំ​តែង​មាន​បំ​ណង​ប្រាថ្នា​ចង់​ថែ​រក្សា​ និង​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​តម្លៃ​នៃ​ភូមិ​ស្រុក​យុង​ញ៉ាងនេះ​។ គ្រួ​សារ​ខ្ញុំ​មាន​ផ្ទៃ​ដី​ ៤ ហិក​តា​ ជា​មួយ​នឹង​ដើម​មៀន​បុរាណ​ជិត​ ១០០ ដើម​។ យើង​ខ្ញុំ​បាន​អនុ​វត្ត​បច្ចេក​ទេស​ផ្សេង​ៗដើម្បី​ឱ្យ​មៀន​ចេញ​ផ្លែ​បាន​ជុំ​ឆ្នាំ​ ឆ្លើយ​តប​ទៅ​នឹង​តម្រូវ​ការ​ទស្សនា​របស់​ភ្ញៀវ​ទេស​ចរ​។ អញ្ជើញ​មក​កាន់​ទី​នេះ​ អ្នក​រាល់​គ្នា​មិន​ត្រឹម​តែ​បាន​ភ្លក់​រស​ជាតិ​ក្រ​អូប​នៃ​ផ្លែ​មៀន​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ​ ថែម​ទាំង​បាន​ស្តាប់​ការ​រៀប​រាប់​អំ​ពី​ប្រ​វត្តិ​នៃ​ពូជ​មៀន​បុរាណ​បាក​លីវ​ (បច្ចុប្បន្ន​ស្ថិត​ក្នុង​ខេត្ត​កាម៉ាវ) បាន​បេះ​និង​ទទួល​អា​រម្មណ៍​ដោយ​ផ្ទាល់​ពី​រស​ជាតិ​ឆ្ងាញ់​ពិ​សា​ជា​លក្ខ​ណៈពិ​សេស​នៃ​ប្រ​ភេទ​ផ្លែ​ឈើ​ដ៏​ល្បី​ល្បាញ​នេះ​ទៀត​ផង​”។

មិន​ត្រឹម​តែ​មាន​រស​ជាតិ​ផ្អែម​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ​ ចំ​ការ​មៀន​ថែម​ទាំង​ទាក់​ទាញ​ដោយ​មុខ​ម្ហូប​ប្រ​ជា​ប្រិយ​ពោរ​ពេញ​ដោយ​អត្ត​សញ្ញា​ណ​ភាគ​ខាង​ត្បូង​។ ក្នុង​នោះ​ នំ​ចាក់​អម្បែង​ គឺ​ជា​មុខ​ម្ហូប​ដែល​ភ្ញៀវ​ទេស​ចរ​ជា​ច្រើន​ជ្រើស​រើស​បន្ទាប់​ពី​ដើរ​កម្សាន្ត​ក្នុង​ចំ​ការ​។ បង​ស្រី​ វ៉​ធ្វី​ង៉ឹង ភ្ញៀវ​ទេស​ចរ​មក​ពី​ទី​ក្រុង​ហូជី​មិញ​ មាន​ជើង​ទេស​ចរ​មួយ​បាន​នាំ​មក​ជូន​បង​ស្រី​នូវ​បទ​ពិសោធន៍​ជា​ច្រើន​គួរ​ឱ្យ​ចង​ចាំ​។ បង​ស្រី​ ង៉ឹង បាន​ឱ្យ​ដឹង​៖ “មក​ដល់​ចំ​ការ​មៀន​ ខ្ញុំ​ទាំង​បាន​បេះ​ផ្លែ​ដោយ​ផ្ទាល់​ដៃ​យក​ទៅ​ផ្ទះ​ ទាំង​បាន​ភ្លក់​រស​ជាតិ​នំ​ចាក់​អម្បែង​ អា​មឹក​ ជា​មួយ​នឹង​បន្លែ​ស្រុក​ស្រែ​គ្រប់​ប្រ​ភេទ​យ៉ាង​ឆ្ងាញ់​ពិ​សា​។ បន្ទាប់​មក​ ខ្ញុំ​បាន​ឆៀង​ចូល​ទៅ​កាន់​វត្ត​គម្ពីរ​សា​គរ​ព្រែក​ជ្រៅ​ ទស្សនា​ស្ថា​បត្យ​កម្ម​ដ៏​វិចិត្រ​នៃ​វត្ត​ខ្មែរ​ មើល​របាំ​អប្សរា​ និង​បាន​ស្តាប់​ភ្លេង​ពិ​ណ​ពាទ្យ​ប្រ​ពៃ​ណី​។ ដំ​ណើរ​ទេស​ចរណ៍​នា​ដូវក្តៅ​ប៉ុន្តែ​ពោរ​ពេញ​ទៅ​ដោយ​បទ​ពិសោធន៍​អំ​ពី​ធម្ម​ជាតិ​ ម្ហូប​អា​ហារ​ និង​វប្ប​ធម៌​នៃ​ជន​ជាតិ​ទាំង​៣ កិញ-ខ្មែរ​-ហ្វា​”។

*ពង្រីក​ឧត្តម​ភាព​ទេស​ចរណ៍​ធម្ម​ជាតិ​ក្រោម​ម្លប់​ដើម​មៀន​

តាម​លោក​ លី​វី​ទ្រេ​វយឿង​ នា​យក​រង​មន្ទីរ​វប្ប​ធម៌​ កី​ឡា​ និង​ទេស​ចរណ៍​ខេត្ត​កាម៉ាវបាន​ឱ្យ​ដឹង​ ខេត្ត​បាន​កំ​ណត់​ច្បាស់​ ការ​អភិវឌ្ឍ​ទេស​ចរណ៍​ក្រោម​ម្លប់​ដើម​មៀន​គឺ​ជា​ទិស​ដៅ​ស្នូល​មួយ​នៃ​ប្រ​ភេទ​ទេស​ចរណ៍​ធម្ម​ជាតិ​សហ​គម​ន៍។

ចំ​ការ​មៀន​មាន​អាយុ​កាល​ជាង​ ១០០ ឆ្នាំ​ នៅ​សង្កាត់​ហ៊ីប​ថា​ញ់ ខេត្ត​កាម៉ាវ កំ​ពុង​ក្លាយ​ជា​ទី​តាំង​ទាក់​ទាញ​ភ្ញៀវ​ទេស​ចរ​។

រហូត​មក​ទល់​ពេល​នេះ​ ដំ​ណាក់​កាល​ទី​ ១ នៃ​គម្រោង​អភិ​រក្ស​ដើម​មៀន​បុរាណ​ផ្សារ​ភ្ជាប់​នឹង​អភិវឌ្ឍ​ទេស​ចរណ៍​ត្រូវ​បាន​បញ្ចប់​ ដោយ​មាន​ដើម​មៀន​ចំ​នួន​ ១.១១០ ដើម​របស់​ប្រ​ជា​ជន​ចំ​នួន​ ៤៨ គ្រួ​សារ​ នៅ​សង្កាត់​ហ៊ីប​ថា​ញ់ ត្រូវ​បាន​ដាក់​បញ្ចូល​ស្ថិត​ក្រោម​ការ​គ្រប់​គ្រង​ អភិ​រក្ស​ និង​ទាញ​យក​ផល​បម្រើ​ឱ្យ​វិស័យ​ទេស​ចរណ៍​។ មាន​ដើម​មៀន​ជា​ច្រើន​មាន​អាយុ​កាល​ជាង​ ១០០ ឆ្នាំ​ រួម​ផ្សំ​ជា​មួយ​នឹង​ទេ​សភាព​ជន​បទ​ជា​លក្ខ​ណៈពិ​សេស​នៃ​តំ​បន់​វាល​រាប​ទន្លេ​គឺ​វឡុង​ បាន​បង្កើត​ជា​លំ​ហ​ធម្ម​ជាតិ​យ៉ាង​ទាក់​ទាញ​ សម​ស្រប​សម្រាប់​ការ​អភិវឌ្ឍ​ទម្រង់​សម្រាក​កាយ​ចុង​សប្តា​ហ៍ ទេស​ចរណ៍​ធម្ម​ជាតិ​ ធ្វើ​បទ​ពិសោធន៍​កសិ​កម្ម​ វប្ប​ធម៌​ និង​ម្ហូប​អា​ហារ​។

នា​ពេល​ខាង​មុខ​ ខេត្ត​ឆ្ពោះ​ទៅ​រក​ការក​សាង​តំ​បន់​ចំ​ការ​មៀន​ឱ្យ​ក្លាយ​ជា​ទី​តាំង​ទេស​ចរណ៍​សហ​គម​ន៍សំ​ខាន់​ ផ្សារ​ភ្ជាប់​ជា​មួយ​នឹង​កម្ម​វិធី​ ឃុំ​មួយ​ផលិត​ផល​មួយ​ (OCOP)។ ទន្ទឹម​នឹង​ការ​អភិវឌ្ឍ​បណ្តា​ផលិត​ផល​កសិ​កម្ម​ស្អាត​ ទំនិញ​សិប្ប​កម្ម​ និង​អា​ហា​រល​ក្ខណៈ​ពិ​សេស​នោះ​ ភូមិ​ភាគ​នៅ​ទាំង​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​លើ​ការ​ប្រ​មូល​ផល​នូវ​តម្លៃ​វប្ប​ធម៌​ប្រ​ពៃ​ណី​របស់​ជន​រួម​ជាតិ​ខ្មែរ​ដូច​ជា​៖ សិល្បៈ​ល្ខោន​យូរ​កេរ​, ភ្លេង​ពិ​ណ​ពាទ្យ​, របាំ​អប្សរា​, រាំ​វង់​ រួម​ជា​មួយ​នឹង​ពិ​ធី​បុណ្យ​ផ្សេង​ៗដូច​ជា​៖ បុណ្យ​អក​អំ​បុក​, សែន​ដូន​តា​, ចូល​ឆ្នាំ​ថ្មី​, ពិ​ធី​បុណ្យ​ផ្កា​... សំ​ដៅ​បង្កើត​បន្ថែម​នូវ​កម្លាំង​ទាក់​ទាញ​សម្រាប់​ទី​តាំង​ទេស​ចរ​នេះ​។

ក្រៅ​ពី​នេះ​ ខេត្ត​បន្ត​វិនិយោគ​លើ​ហេ​ដ្ឋារចនា​សម្ព័ន្ធ​ចរា​ចរណ៍​ ជ្រើស​រើស​គ្រួ​សារ​ប្រ​ជា​ជន​ទាំង​ឡាយ​ដែល​មា​នល​ក្ខណៈ​សម្បត្តិ​គ្រប់​គ្រាន់​ដើម្បី​អភិវឌ្ឍ​ទម្រង់​ Homestay ពង្រឹង​និង​បង្កើត​ក្លឹប​ចម្រៀង​ប្រ​ជា​ប្រិយ​ ដើងកាតាយ​ទឺ បម្រើ​ភ្ញៀវ​ទស្សនា​។ ភូមិ​ភាគ​ក៏​បាន​កំ​ណត់​ទិស​ដៅ​ចាត់​តាំង​ពិ​ធី​បុណ្យ​មហោ​ស្រប​មៀន​ប្រ​ចាំ​ឆ្នាំ​ ជា​មួយ​នឹង​សកម្ម​ភាព​វប្ប​ធម៌​ ទេស​ចរណ៍​ និង​ឆ្លង​កាត់​ពិសោធន៍​ដ៏​វិសេស​វិសាល​ជា​ច្រើន​ រួម​ចំ​ណែក​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​រូប​ភាព​នៃ​ស្រុក​ផុមិ​យុង​ញ៉ាង ធ្វើ​ឱ្យ​ទី​នេះ​ឱ្យ​ក្លាយ​ជា​ទី​តាំង​ទេស​ចរណ៍​គំ​រូ​នៃ​ខេត្ត​កាម៉ាវ និង​តំ​បន់​វាល​រាប​ទន្លេ​គឺ​វឡុង​។

នៅ​កណ្តា​លចង្វាក់​ជីវិត​ទំនើប​ ចំ​ការ​មៀន​បុរាណ​នា​នា​ដែល​មាន​អាយុ​កាល​ជាង​ ១០០ ឆ្នាំ​ មិន​ត្រឹម​តែ​រក្សា​នូវ​តម្លៃ​ប្រ​វត្តិ​សាស្ត្រ​ និង​ធម្ម​ជាតិ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ​ ប៉ុន្តែ​ថែម​ទាំង​បើក​ចេញ​នូវ​ទិស​ដៅ​អភិវឌ្ឍ​ន៍ទេស​ចរណ៍​សហ​គម​ន៍ប្រ​កប​ដោយ​ចីរ​ភាព​។ អញ្ជើញ​មក​កាន់​យុង​ញ៉ាង សង្កាត់​ហ៊ីប​ថា​ញ់ នា​ថ្ងៃ​នេះ​ ភ្ញៀវ​ទេស​ចរ​មិន​ត្រឹម​តែ​បាន​ភ្លក់​រស​ជាតិ​ផ្អែម​នៃ​ផ្លែ​ឈើ​ពិ​សេស​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ​ ប៉ុន្តែ​ថែម​ទាំង​បាន​ទទួល​អា​រម្មណ៍​ពី​ភាព​រាក់​ទាក់​របស់​ប្រ​ជា​ជន​ សម្រស់​វប្ប​ធម៌​ចម្រុះ​ពណ៌​ និង​ភាព​ស្ងប់​ស្ងាត់​ដ៏​កម្រ​មាន​នៃ​តំ​បន់​ជន​បទ​ចុង​ប៉ូច​ខាង​ត្បូង​នៃ​មា​តុ​ភូមិ​ទៀត​ផង​៕

​លីធាន-វ៉ាន់តឹន

ចែករំលែកអត្ថបទ