ពិធីពូនភ្នំខ្សាច់ជាពិធីបុណ្យមួយដែលផ្សារភ្ជាប់នឹងទស្សននៃព្រះពុទ្ធសាសនា តែងបានជនរួមជាតិខ្មែរចាត់តាំងឡើង ដោយរួមបញ្ចូលក្នុងពិធីបុណ្យផ្សេងៗដូចជា៖ បុណ្យបញ្ចុះសីមា បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ បុណ្យមាឃបូជា បុណ្យវិសាខបូជា បុណ្យបច្ច័យបួន។ល។ ប៉ុន្តែប្រារព្ធជាហូរហែគឺក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំ ថ្មីប្រពៃណីជាតិរបស់ជនរួមជាតិខ្មែរ។
ព្រះសង្ឃចាត់តាំងពិធីស្រង់ទឹកព្រះក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី។
ភ្នំខ្សាច់ ឬហៅថា វាលុកចេតិយជនរួមជាតិខ្មែរជឿជាក់ថា ការពូនភ្នំខ្សាច់គឺ ដើម្បីតំណាងឱ្យព្រះចូឡាមណីចេតិយ ជាចេតិយតម្កល់នូវព្រះកេសា និងព្រះចង្កូមកែវរបស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ ដែលទេវតាឧទ្ទិសសាងថ្វាយនៅស្ថានតាវត្តិង្ស។ អ្នកដែលបានពូនភ្នំខ្សាច់នឹងទទួលបានអានិសង្សបុណ្យយ៉ាងច្រើនឥតគណនា។ ក្នុងគម្ពីរមហាសំការសូត្រ បានចារឹកទុក ថា៖ “នៅពេលសង្ក្រាន្តថ្មីជិតមកដល់ មានព្រះមហាក្សត្រមួយព្រះអង្គព្រះនាម ព្រះបាទបសេនទិកោសល បានយាងទៅគាល់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ ហើយទូលសួរថា៖ “បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន ក្រោយពេលព្រះអង្គចូលបរិនិព្វានទៅ កាលបើដល់រដូវសង្ក្រាន្តឆ្នាំក្រោយ តើទូលព្រះបង្គំគួរសាងបុណ្យកុសលអ្វីខ្លះ ដើម្បីទទួលបានបុណ្យកុសលច្រើនទៅថ្ងៃអនាគត?”។ ព្រះពុទ្ធទ្រង់ត្រាស់សម្តែងថា៖ “បើសិនជាព្រះអង្គចង់បានបុណ្យកុសលច្រើនទៅថ្ងៃអនាគត ព្រះអង្គគួរតែរៀបចំពិធីពូនភ្នំខ្សាច់ ឬពិធីស្រង់ព្រះកក់ ស្រង់ព្រះសង្ឃ មាតាបិតា ជីដូនជីតា... នោះព្រះអង្គនឹងទទួលបានបុណ្យកុសលយ៉ាងច្រើនលើសលុប”។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ជារៀងរាល់ឆ្នាំឱ្យតែដល់បុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ជនរួមជាតិខ្មែរតែងប្រារព្វពិធីពូនភ្នំខ្សាច់នេះឡើង។
មានរឿងនិទានមួយបានចារឹកទុកក្នុងគម្ពីរថា៖ ក្នុងសម័យពុទ្ធកាល មានបុរសព្រានព្រៃម្នាក់ចិញ្ចឹមជីវិតដោយរបរបាញ់សត្វធ្វើជាអាហារចិញ្ចឹមជីវិត មិនដែលបានធ្វើបុណ្យដល់ម្តងសោះ។ នាថ្ងៃមួយនោះ មានព្រះភិក្ខុសង្ឃមួយអង្គដឹងពីឧបនិស្ស័យរបស់គាត់ ក៏គិតរកឧបាយឱ្យព្រានព្រៃបានសាងបុណ្យកុសលខ្លះ។ លុះគិតដូច្នេះ ហើយព្រះភិក្ខុសង្ឃក៏បាននិមន្តទៅបិណ្ឌបាតដល់ផ្ទះ។ ថ្ងៃនោះវេលាព្រឹកចៅព្រានព្រៃលីលំពែង១ និងពុនបាយ ១ កញ្ចប់ចេញទៅព្រៃដើម្បីស្វែងរកសត្វមកចិញ្ចឹមជីវិតដូចកាលសព្វដង។ ដំបូងចៅព្រានព្រៃប្រកែកដាច់ណាត់ថា មិនព្រមប្រគេនចង្ហាន់ តែភិក្ខុនោះចេះតែទទូចសុំអត់ មិនបានក៏រំលែកបាយ ១ ពំនូតប្រគេន។
ក្រោយមក ចៅព្រានព្រៃក៏រំលាយខន្ធស្លាប់ទៅ ពួកយមបាលបាននាំខ្លួនទៅសួរយកចម្លើយអំពីរឿងកាលនៅជាមនុស្សលោកបានធ្វើបុណ្យខ្លះដែរឬទេ? ទេវបុត្រក៏បានឆ្លើយថាខ្លួនមិនបានធ្វើបុណ្យអ្វីទេ គឺមានតែរបរដើរបរបាញ់សត្វចិញ្ចឹមជីវិតតែប៉ុណ្ណោះ។ លុះពិនិត្យទៅឃើញ ថាទេវបុត្រមានទោសច្រើនអនេក យមរាជក៏បង្គាប់ឱ្យយមបាលដាក់ទណ្ឌកម្មចំពោះទេវបុត្រ។ ពេលយមបាលយកទេវបុត្រទៅបោះចូលខ្ទះខ្លាញ់ បោះចូលក្នុងភ្នក់ភ្លើងច្រើនលើកច្រើនសារ តែមិនមានកើតក្តីឈឺចាប់ដល់ទេវបុត្រឡើយ ព្រោះតែមានបារមីជួយទ្រទ្រង់ទេវបុត្រជានិច្ច។ ពេលនោះយមរាជបាននាំយកទេវបុត្រមកកាត់សេចក្តីម្តងទៀត តែនៅពេលយមរាជសួរចម្លើយ ទៅកាន់ទេវបុត្រថា តើចៅព្រានព្រៃឯងបានធ្វើបុណ្យអ្វីបានជាយើងបញ្ជាឱ្យដាក់ទណ្ឌកម្ម តែងតែមានបារមីមកជួយ។ ទេវបុត្របានឆ្លើយតបថា ខ្លួនមិនបានធ្វើបុណ្យអ្វីទេ គឺមានតែរបរដើរបរបាញ់សត្វចិញ្ចឹមជីវិតតែប៉ុណ្ណោះ។ យមរាជសួរចុះសួរឡើងទេវបុត្រនៅតែឆ្លើយពាក្យនោះដដែល ទើបបញ្ជាឱ្យយមបាលយកចៅព្រានព្រៃទៅបោះក្នុងភ្នក់ភ្លើងម្តងទៀត ដើម្បីឱ្យយមរាជមើលឃើញផ្ទាល់នឹងភ្នែក។ ពេលរៀបនឹងបោះ ទេវបុត្រក្រឡេកទៅឃើញអណ្តាតភ្លើងមានសម្បុរដូចចីវរព្រះសង្ឃ ស្រាប់តែនឹកឃើញដល់ទានដែលខ្លួនបានធ្វើ ទើបឆ្លើយថា កាលនៅជាមនុស្សលោកបានធ្វើទានបាយមួយពំនូតដល់ភិក្ខុ ១ អង្គផងដែរ។
លុះយមរាជមើលទៅឃើញថា ថ្វីដ្បិតតែចៅព្រានព្រៃបានប្រព្រឹត្តអំពើអាក្រក់ច្រើន តែមានចិត្តបរិសុទ្ធនៅពេលដាក់បាត្រដល់ព្រះភិក្ខុ យមរាជក៏អនុញ្ញាតឱ្យទេវបុត្រទៅសោយសុខនៅស្ថានសួគ៌ចំនួន ៧ ថ្ងៃ លុះដល់ថ្ងៃកំណត់នឹងយកខ្លួនមកទទួលទោសនៅឋាននរកនេះវិញ។ ពេលបានទៅសោយសុខនៅឯឋានសួគ៌ ទេវបុត្រមានទេពធីតាសុវណ្ណឱរៃជាទេពី មានរូបសម្បត្តិឆោមលោម ប្រាជ្ញាឈ្លាសវៃ។ ថ្ងៃមួយនោះ ឃើញទេវបុត្រកើតសេចក្តីទុក្ខទោមនស្សពន់ពេក នាងសុវណ្ណឱរៃឃើញដូច្នេះក៏ចូលទៅសួរ អន្នំលោកង្សិន៍ ទេវបុត្រក៏រ៉ាយរាប់ប្រាប់អំពីរឿងរ៉ាវដែលខ្លួនត្រូវទៅទទួលទណ្ឌកម្មនៅឋាននរកវិញ។ នាងសុវណ្ណឱរៃបានលួងលោមថា បើដូច្នោះ សូមព្រះអង្គកុំកើតទុក្ខទោមនស្សឡើយ សូមព្រះអង្គសាងវាលុកចេតិយ រួចធ្វើបុណ្យឆ្លងនឹងផុតចាកកម្មពៀរជាមិនខាន។ អន្នំលោកង្សិន៍ ទេវបុត្របានឮដូច្នោះក៏សោមនស្ស ទើបចាត់ការសាងវាលុកចេតិយ និងធ្វើបុណ្យឆ្លងហើយស្រេចក្នុងរវាង ៧ ថ្ងៃនោះ។ លុះដល់ថ្ងៃកំណត់ យមបាលទាំងពីរបានមកទទួលទេវបុត្រឱ្យត្រឡប់ទៅទទួលទណ្ឌកម្មវិញ តែនាងទេពធីតាសុវណ្ណឱរៃ មិនព្រមប្រគល់ទេវបុត្រឱ្យទៅយមបាលទាំងពីរនោះទេ។ ទេពធីតាទ្រង់បានប្រាប់ យមបាលទាំងពីរថា ស្វាមីរបស់ខ្លួនបានធ្វើបុណ្យពូនភ្នំខ្សាច់ ផ្តាច់កម្មពៀរអស់ហើយ បើយមបាលទាំងពីរមិនទៅវិញទេ នៅតែត្រូវការយកខ្លួនគាត់ទៅធ្វើទោស ចូរអ្នកទាំងពីររាប់គ្រាប់ខ្សាច់នោះឱ្យអស់ទៅ ទើបខ្ញុំយល់ព្រម។ យមបាលទាំងពីរមិនបង្អង់ ក៏ចាប់ផ្តើមរាប់គ្រាប់ដីខ្សាច់ទាំងនោះ។ លុះដល់រាប់ចុះរាប់ឡើងភ្លេចក៏សុខចិត្តចុះចាញ់ ហើយនាំគ្នាទៅវិញដោយខ្លួនទទេ។ ចាប់ពីពេលនោះមក ទេវបុត្រនិងទេពធីតាសុវណ្ណឱរៃ ក៏រស់នៅសោយសុខជាមួយគ្នាជារៀងរហូតមក។
ភ្នំខ្សាច់បានពូនក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី។
ឯពិធីពូនភ្នំខ្សាច់ គឺគេយកខ្សាច់សុទ្ធមកចាក់នៅកណ្តាលទីធ្លាដែលគេបានកំណត់ រួចពូនឱ្យចេញទៅជារាងចេតិយ បែរមុខទៅទិសខាងកើត ហើយគេសន្មតហៅថា “វាលុកចេតិយ” ។ មុនពេលពូន គេត្រូវរៀបចំសម្ភារៈមួយចំនួន ដូចជា៖ ធូប ទៀន ទឹកអប់ ផ្កាភ្ញី អង្ករ ស្រូវ ល្ងជាដើម។ ការពូនភ្នំនេះទៀតសោត គេពូនមិនមានកំណត់ថាត្រូវមានខ្នាតតូច ធំ ខ្ពស់ ទាបប៉ុណ្ណា ឬប៉ុន្មាននោះទេ គឺប្រព្រឹត្តទៅតាមការពេញចិត្តរបស់អ្នកស្អាង។ តាមទំនៀមទម្លាប់ពីដូនតា គេអាចពូនជាភ្នំ៣ ភ្នំ៥ ភ្នំ៧ ភ្នំ៩ច្រើន ជាងនេះក៏សឹងមាន នៅជុំវិញភ្នំគេមានធ្វើរាជវ័តិ តុបតែង លំអស្លឹកដូង ស្លឹកទន្សែជាបួនជ្រុង មានទ្វារចេញចូលតាមទិសធំទាំង ៤។ នៅជុំវិញរាជវ័តិ គេមានរៀបរានទេវតា នៅលើរានទេវតាគេរៀបស្លាធម៌មួយគូ បាយសីមួយគូ ទៀន ៥ ធូប៥ ផ្កាភ្ញីនិងអុជទៀនធូបថ្វាយ។ ពេលពូនរួចស្រេចលោកអាចារ្យ ឬព្រះសង្ឃត្រូវសូត្រធម៌បំបួសអធិដ្ឋានភ្នំខ្សាច់នោះឱ្យក្លាយជាចូឡាមណីចេតិយ។ ក្រោយពីចប់កម្មវិធីសព្វគ្រប់ហើយអ្នកដែលមានបំណងទៅធ្វើបុណ្យ អាចចូលទៅធ្វើបុណ្យបានតាមប្រពៃណី ដោយយកដីខ្សាច់ដាក់ក្នុងចានឬផ្តិលពូនសុំសេចក្តីសុខ និងឧទ្ទិសផលដល់ញាតិសន្តាន ដែលបានចែកឋានទៅកាន់បរលោកខាងមុខជាដើម។ នៅពេលបញ្ចប់កម្មវិធីបុណ្យ លោកអាចារ្យត្រូវសូត្រផ្សឹកភ្នំខ្សាច់នោះឱ្យទៅជាដីធម្មតាវិញ។
ការសាងវាលុកចេតិយនេះ ដោយគេសម្គាល់ថានឹងបានផលានិសង្សវិសេសវិសាលណាស់ មហាសំការសូត្រក៏បានបញ្ជាក់ថា៖ “នរៈនារីណា ដែលបានសាងវាលុកចេតិយ ហើយបានយកនូវបាយទឹក សំពត់ ផ្កាភ្ញី គ្រឿងក្រអូប គ្រឿងលាបជាដើម បូជាព្រះចេតិយនោះ ដោយសទ្ធាជ្រះថ្លា នរៈនារីនោះ រមែងបានទទួលនូវផលានិសង្សច្រើន រមែងបានទៅកើតក្នុងត្រកូលពីរ គឺខត្តិយត្រកូលនិងព្រាហ្មណ៍ត្រកូល មិនទៅកើតក្នុងត្រកូលថោកទាបឡើយ។ ឧបមាថា បើលោកអ្នកបានពូនភ្នំខ្សាច់ស្មើមួយកំប៉ុងអង្ករដើម្បីជាគ្រឿងតំណាងឱ្យព្រះចូឡាមណីចេតិយនៅឋានត្រៃត្រិង្សនោះ ផលបុណ្យកុសលរបស់លោកអ្នកនឹងមានច្រើនរាប់មិនអស់ ដូចអង្ករឬខ្សាច់ទាំងនោះផងដែរ។ ដោយមានជំនឿនេះ ហើយបានជាជនរួមជាតិខ្មែរមានទម្លាប់ពូនភ្នំខ្សាច់ ជាហូរហែរហូតមកទល់នឹងបច្ចុប្បន្ន៕
ស្រាវជ្រាវ៖ វ៉ាន់តឹន
ពាក្យគន្លឹះ
នាយក៖ ហ្វិញហ្វាងម៉េន
លិខិតអនុញាតលេខ ៧៨៩/GP- BTTTTអាស្រ័យក្រសួងព័ត៌មាននិងសារគមនាគមន៍ផ្តល់នូវថ្ងៃទី០២-១២-២០២១។លេខ២៤ ត្រឹងវ៉ាំងហ្វាយ សង្កាត់និញកេវ ក្រុងកឹងធើ - ទូរស័ព្ទ: (០២៩២) ៣៨៣០០៩៨
ទូរសារ: (០២៩២) ៣៨៣០៥៦១។ អ៊ីម៉ែល: toasoan@baocantho.com.vn
ទំនាក់ទំនងផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម: quangcao@baocantho.com.vn
សរសេរច្បាស់ប្រភព "សារព័ត៌មានអេឡិចត្រូនិកកឹងធើ" នៅពេលផ្សាយបន្តពី websiteនេះ។
អភិវឌ្ឍន៍ដោយ:
