ព្រឹត្តិការណ៍ - នយោបាយ ព្រឹត្តិការណ៍

18/10/2026 - 08:58

បំផុសស្មារតីបក្សក្នុងទឹកចិត្តមាមីងភូមិស្រុក

អត្ថបទទី២៖

សំឡេងពិណពាទ្យនិងឧត្តមគតិរបស់កុមារកំព្រានៅវត្តបុរាណ

ធំដឹងក្តីឡើងដោយសារវត្តជ្រោយទឹមកណ្តាលជួយស្រោចស្រង់ជីវិត បន្ទាប់ពីកំព្រាម្តាយឪពុក សិល្បករឡឹមមិញកឿង (ក្រុមសិល្បៈខ្មែរទីក្រុងកឹងធើ)បានជម្នះស្ថានភាពលំបាកដើម្បីលេងឧបករណ៍ភ្លេងប្រពៃណីទាំង៩មុខបានយ៉ាងស្ទាត់ជំនាញ។ បានបញ្ជូលក្នុងកងជួរបក្សនៅ ឆ្នាំ២០១៨ សិល្បករមានទេពកោសល្យរូបនេះ ចាត់ទុកការកាន់ដៃបង្គាប់ការ បង្រៀនបទភ្លេងពិណពាទ្យដល់យុវវ័យជំនាន់ក្រោយ -ពិសេសគឺសិស្សពិការភ្នែក-ដូចជាបទបញ្ជាចេញពីបេះដូងរបស់បក្ខជន។

ក្តីប្រាថ្នាឈានឡើងពីវត្តជ្រោយទឹមកណ្តាល

ក្នុងបន្ទប់ហាត់របស់ក្រុមសិល្បៈខ្មែរទីក្រុងកឹងធើ សិល្បករឡឹមមិញកឿង កំពុងជក់ចិត្តដិតអារម្មណ៍នឹងការប្រគំឧបករណ៍ឃឹម។ សំឡេងឃឹមប្រគំនឹងស្គរដៃបន្លឺឡើងយ៉ាងពីរោះរណ្តំ ទាក់ទាញអ្នកស្តាប់។ សម្លឹងមើលសិល្បករចេះស្ទាត់ឧបករណ៍ភ្លេងពិណពាទ្យទាំង៩មុខ យល់ជ្រៅជ្រះអំពីសិល្បៈរបាំនិងទម្រង់ល្ខោនយូកេរ តិចមានអ្នកណាដឹងថា កាលពីកុមារភាព គាត់ខ្វះភាពកក់ក្តៅពីគ្រួសារ ធំដឹងក្តីឡើងអាស្រ័យបានព្រះសង្ឃវត្តជ្រោយទឹមកណ្តាលឧបត្ថម្ភគាំពារ។

សិល្បករឡឹមមិញកឿងកំពុងប្រគំឧបករណ៍ឃឹម។

រៀងរាល់យប់ ពេលចាស់ៗក្នុងភូមិមកជួបជុំគ្នាក្នុងវត្តដើម្បីពិសារតែនិងប្រគំភ្លេងពិណពាទ្យ កុមារកឿង អាយុ១៤ឆ្នាំ មកតាមឈរអែបសសរស្តាប់ចាស់ៗប្រគំភ្លេង។ រង់ចាំពេលចាស់ៗសម្រាកដៃ គាត់ក៏ចូលទៅជិតគោះវាយសាកល្បង។ល។ សង្កេតឃើញកុមារនេះមានទេពកោសល្យចម្លែក អតីតសិប្បករយ័ញសល ជួយបង្ហាត់បង្រៀនដោយអស់ពីចិត្ត។ រៀនត្រឹមតែកន្លះខែ កឿងអាចប្រគំភ្លេងបានយ៉ាងស្ទាត់ជំនាញ ប្រាំមួយខែក្រោយមក បទភ្លេងពិបាកៗកុមារកឿងក៏ចេះចាំស្ទាត់ ហើយទៅតាមក្រុមភ្លេងរបស់វត្តសម្តែងនៅតាមភូមិស្រុកពេលមានបុណ្យទានម្តងៗ។ ឆ្នាំ១៩៨៩ ដោយបានព្រះចៅអធិការវត្តជ្រោយទឹមកណ្តាលបង្កលក្ខណៈឱ្យចូលរួមពិធីប្រឡងជ្រើសរើស គាត់ក៏បានប្រឡងជាប់ចូលក្រុមសិល្បៈខ្មែរជាផ្លូវការ។

ដោយកំណត់ច្បាស់បរិស្ថានជំនាញគឺជាឱកាសដ៏ធំ គាត់ក៏បានខិតខំសិក្សាស្រាវជ្រាវទាំងឧបករណ៍ឃឹម ស្គរនិងឧបករណ៍ភ្លេងផ្សេងៗជាច្រើន ដើម្បីបម្រើសិល្បៈរបាំនិងទម្រង់ល្ខោនយូកេរ។ សិល្បករឡឹមមិញកឿង រៀបរាប់៖ "ក្នុងចំណោមឧបករណ៍ភ្លេង គឺឃឹមនិងស្គរភ្លោះពិបាកលេងបំផុត ដូច្នេះ អ្នកសិក្សាត្រូវមានការប្តេជ្ញាចិត្ត ស្រឡាញ់ចូលចិត្តនិងមានទេពសល្យស្រាប់។ល។ ត្រូវខិតខំប្រឹងប្រែងសិក្សា ស្រាវជ្រាវនិងចេះប្រគំឧបករណ៍ភ្លេងច្រើនប្រភេទយ៉ាងស្ទាត់ជំនាញ ដើម្បីសក្តិសមនឹងការចំណាយពេលរបស់លោកគ្រូដែលបង្រៀនខ្ញុំតាំងពីដំបូងមក"។ មិនត្រឹមតែប្រគំឧបករណ៍ភ្លេងពិណពាទ្យស្ទាត់ជំនាញ់ប៉ុណ្ណោះទេ គាត់នៅទាំងចេះជួសជុលនិងដំឡើងឧបករណ៍ភ្លេងនីមួយៗដោយខ្លួនឯង ដើម្បីឱ្យសំឡេងបញ្ចូលគ្នាពេលប្រគំទើបឮពីរោះរណ្តំ។

ភារៈបង្ហាត់បង្រៀនរបស់សិល្បករបក្ខជន

ឆ្នាំ២០១៤ នៅទិវាបុណ្យវប្បធម៌ កីឡានិងទេសចរណ៍ជនជាតិខ្មែរណាមបូ លើកទី VI គាត់ទទួលបានជ័យលាភីលេខ១ ប្រគំទោលឧបករណ៍ភ្លេងជាមួយបទ"អំណរជនបទខ្មែរផ្លាស់ថ្មី"។ គាត់ក៏ទទួលបានមេដាយមាសនិងមេដាយប្រាក់ជាច្រើនគ្រឿងនៅសមោសរសិល្បៈទូទាំងប្រទេស ប៉ុន្តែរបត់ធំបំផុតដែលជំរុញឧត្តមគតិសិល្បៈរបស់គាត់ឈានចូលទំព័រថ្មី នោះគឺថ្ងៃដែលបានបញ្ចូលក្នុងកងជួរបក្សនៅឆ្នាំ២០១៨។ បងឡឹមមិញកឿង សំណេះសំណាល៖ "ខ្ញុំមានមោទនភាពនិងកិត្តិយសខ្លាំងណាស់ ព្រោះខ្ញុំមិនដែលគិតថាខ្លួនបានចូលក្នុងកងជួរបក្ស។ ឥឡូវ ខ្ញុំត្រូវធ្វើគំរូក្នុងការងារនិងគ្រួសារ ជាពិសេសគឺត្រូវគំរូដើម្បីកូនៗរៀនសូត្រតាម។ល។ ខ្ញុំតែងរក្សាគុណសម្បត្តិសីលធម៌ សតិអារម្មណ៍នយោបាយរឹងមាំនិងផ្ទេរចំណេះដល់យុវវ័យជំនាន់ក្រោយក្នុងសហគមន៍ជនរួមជាតិខ្មែរ រួមចំណែកអភិរក្សអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ខ្មែរ"។

មុននឹងប្រគំឧបករណ៍ភ្លេង សិល្បករឡឹមមិញកឿង ពិនិត្យរាល់ផ្លែសំនៀងរនាតធុងយ៉ាងហ្មត់ចត់។

ជាច្រើនឆ្នាំមកនេះ នៅតាមវត្តអារាម សាលាជនជាតិអន្តេវាសិកនិងក្នុងពិធីប្រឡងជាច្រើន អ្នកទាំងឡាយតែងសម្តែងការគោរពហៅគាត់យ៉ាងស្និទ្ធស្នាលថា"គ្រូកឿង"។ អនុស្សាវរីយ៍ដ៏រំភើបចិត្តបំផុត គឺពេលគាត់ទទួលភារៈបង្ហាត់បង្រៀនសិស្សពិការភ្នែកនៅសមាគមអ្នកពិការភ្នែកខេត្តសុកត្រាំង(ចាស់)។សិស្សមើលខ្ទង់ឧបករណ៍ភ្លេងមិនឃើញ គាត់គូសលេខសម្គាល់ ១,២,៣។ល។លើខ្ទង់ភ្លេង កាន់ដៃប្អូនៗស្ទាបស្ទង់រាល់ឧបករណ៍ភ្លេង កំណត់សំឡេងនីមួយៗដើម្បីប្អូនៗងាយចងចាំ។ គាត់ចាប់ផ្តើមបង្ហាត់បទខ្លីៗ ដូចជា៖ "បទជូនពរ" "ទិសទាំងបួន" ត្រឹមតែពីរសប្តាហ៍ ប្អូនៗអាចប្រគំបាន មួយខែក្រោយមកប្អូនៗប្រគំឧបករណ៍ភ្លេងបានយ៉ាងស្ទាត់។ ឈុតសម្តែងរបាំ"ជូនពរ"ដែលគាត់ចងក្រងឱ្យប្អូនៗទៅសម្តែង ទទួលបានមេដាយមាសនៅក្នុងពិធីប្រឡង "សូរសៀងចម្រៀងអ្នកពិការ"តំបន់ភាគខាងត្បូង លើកទី III ឆ្នាំ២០២៥ និងទទួលបានមេដាយប្រាក់នៅសមោសរសិល្បៈទូទាំងប្រទេស។

នៅក្នុងគេហដ្ឋានតូច អាជីពរបស់គាត់បានផ្ទេរឱ្យកូនប្រុសឡឹមត្វឹងកៀត។បានឪពុកបង្រៀនភ្លេងតាំងពីអាយុ១០ឆ្នាំ និងតម្រង់ទិសឱ្យរៀនមហាវិទ្យាល័យផ្នែកវប្បធម៌ បច្ចុប្បន្ន កៀតបានក្លាយជាតន្ត្រីករជំនាញដ៏លេចធ្លោរបស់ក្រុម។ បញ្ជាក់ពីបក្ខជនរបស់ខ្លួន លោកលឺវថាញ់ហ៊ុង ប្រធានក្រុមសិល្បៈខ្មែរទីក្រុងកឹងធើ បានអះអាង៖ "ឡឹមមិញកឿងជាសិល្បករមានទេពកោសល្យសម្បូរបែបក្នុងវិស័យឧបករណ៍ភ្លេង។ល។ គាត់បង្រៀនឧបករណ៍ភ្លេងពិណពាទ្យដល់យុវវ័យជំនាន់ក្រោយដោយអស់ពីចិត្ត ក្នុងនោះ មានសិស្សពិការភ្នែក។ ពិសេស រួមចំណែកអភិរក្សនិងជំរុញតម្លៃឧបករណ៍ភ្លេងប្រពៃណីរបស់ជនរួមជាតិខ្មែរកាន់តែសាយភាយទូលំទូលាយ"។

ចាកចេញពីលំហរសិល្បៈដិតដាមដោយសូរសៀងបេតិកភណ្ឌ យើងខ្ញុំបន្តដំណើរទៅកាន់ភូមិបឹងទ្រៀក កន្លែងមានលោកតាអាចារ្យមួយរូបជាបក្ខជន យប់ថ្ងៃសម្របសម្រួល ចលនាគ្រប់គ្រួសារដើម្បីកសាង"ជំហរយុទ្ធសាស្ត្រទឹកចិត្តប្រជាជន"...។

BOX

អភិរក្សនិងពង្រីកអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ខ្មេរ មិនមែនជាការជ្រើសរើសរវាងការអភិវឌ្ឍនិងអភិរក្ស ប៉ុន្តែត្រូវធ្វើយ៉ាងណាដើម្បីវប្បធម៌ក្លាយជាប្រភពធនធានសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍ។ បក្ខជនត្រូវយល់ច្បាស់អំពីភាសា ទំនៀមទម្លាប់ បុណ្យទាន សិល្បៈប្រពៃណីនិងជីវភាពផ្លូវចិត្តរបស់ជនរួមជាតិ ទើបមានឧត្តមភាពដ៏ធំធេងក្នុងការចលនាប្រជាជនអភិរក្សលក្ខណៈវប្បធម៌ល្អប្រពៃ។ ពេលវប្បធម៌បានបក្ខជនផ្ទេរជូនដោយអស់ពីចិត្ត ចរន្តបេតិកភណ្ឌរបស់ជនជាតិនឹងប្រព្រឹត្តទៅជារលូន។

ថាញឡុង-លីធាង-មុនី

(នៅមានបន្ត)

អត្ថបទទី៣៖ លោកតាអាចារ្យទទួលបន្ទុកតួនាទីពីរយ៉ាង

ចែករំលែកអត្ថបទ

ពាក្យគន្លឹះ