ព្រឹត្តិការណ៍ - នយោបាយ ព្រឹត្តិការណ៍

15/01/2026 - 22:07

រឹង​បឹង​ក្រោម​ទង់​បក្ស​ កម្លាំង​ឯក​ភាព​ពី​ភូមិ​ស្រុក​ 

នៅ​គ្រប់​ដំ​ណាក់​កាល​នៃ​បដិវត្ត​និង​ក្នុង​កិច្ច​ផ្លាស់​ថ្មី​នា​បច្ចុប្បន្ន​ ជន​រួម​ជាតិ​ខ្មែរ​ណាម​បូ​គឺ​ជា​ចំណែក​មួយ​ដែល​មិន​អាច​ផ្តា​ច់ពី​ផែន​មហា​សាមគ្គី​ទូ​ទាំង​ជន​ជាតិ​។ វត្ត​ទក្ខិណនិកាយ​ខ្មែរ​មិន​ត្រឹម​ជា​ទី​គោរព​បូ​ជា​សាសនា​ នៅ​ទាំង​ជា​ “ដួង​ព្រ​លឹង​ សរសៃ​ឈាម​” ពង្រឹង​ក្តីជំនឿ​ រក្សា​អត្ត​សញ្ញា​ណ​និង​ជា ​ “ស្ពាន​តភ្ជាប់​យ៉ាង​ទន់ភ្លន់​” នាំ​យក​គោល​ការណ៍​របស់​បក្ស​ រដ្ឋ​ដល់​គ្រប់​ច្រក​ល្ហក​នៃ​ភូមិ​ស្រុក​ទាំង​អស់​។ ជា​មួយ​ប្រពៃណី​ស្នេហា​ជាតិ​ដ៏​មុត​មាំ​ រួម​ជា​មួ​យស​មិទ្ធ​ផល​ជាក់​ស្តែង​ពី​គោ​លន​យោ​បាយ​ជន​ជាតិ​ សាសនា​ ជន​រួម​ជាតិ​ខ្មែរ​កំ​ពុង​បន្ត​រពង្រីក​កម្លាំង​មហា​សាមគ្គី​តស៊ូ​ ច្រាន​ចោល​នូវ​បណ្តា​ល្បិច​កល​មួល​បង្កាច់​ បំបែក​បំបាក់​និង​រឹង​បឹង​ក្រោម​ទង់​បក្ស​ក្នុង​ដំណើរ​កា​រក​សាង​និង​អភិ​វឧ្ឍប្រ​ទេស​ជាតិ​។

អត្ថ​បទ​ទី​១: វត្ត​អា​រាម​ខ្មែរ​ “ដួង​ព្រលឹង​”ភូមិ​ស្រុក​ទី​បង្អែក​នៃ​ទឹក​ចិត្ត​ប្រ​ជា​ជន​

ក្នុង​អា​រម្មណ៍​ជន​រួម​ជាតិ​ខ្មែរ​នៅ​តំបន់​វាល​រាប​ទន្លេ​គី​វឡុង​ វត្ត​ទក្ខិណនិកាយ​ខ្មែរ​បាន​ផុស​ផុត​ពី​អត្ថ​ន័យ​សាសនា​ ក្លាយ​ជា​ “បេះ​ដូង​អម​តះ​”របស់​ទូ​ទាំង​ភូមិ​ស្រុក​។ ទី​នេះ​មិន​ត្រឹម​ជា​សា​រម​ន្ទី​រក្សា​តម្លៃ​វប្ប​ធម៌​ នៅ​ទាំង​ជា​សក្ខី​ភាព​ច្បាស់​ក្រ​ឡែត​នៃ​ការ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ឥត​ងាក​រេ​របស់​បក្ស​ រដ្ឋ​ក្នុង​ការ​អភិ​រក្ស​អត្ត​សញ្ញា​ណ​និង​ពង្រឹង​ផែន​មហា​សាមគ្គី​ទូ​ទាំង​ជន​​ជាតិ​ បង្ក​ទី​បង្អែក​មិន​អាច​ជំនួស​ឱ្យ​ក្តីជំនឿ​របស់​ជន​រួម​ជាតិ​។

ទី​ផ្ញើ​រជីវិត​ រក្សា​អត្ត​សញ្ញា​ណ​ជន​ជាតិ​

លោក​ចូវគី​មសើ​ង អាយុ​៧៨ឆ្នាំ​ នៅ​ឃុំ​កូតូ ខេត្ត​អាង​យ៉ាង​ បាន​ផ្សា​ភ្ជាប់​មួយ​ជីវិត​របស់​ខ្លួន​ជា​មួយ​វត្ត​អា​រាម​។ លោក​ចែក​រំលែក​ ក្តីរីក​រាយ​ ទុក្ខ​ព្រួយ​ និង​ក្រឹត្យ​ក្រម​សីល​ធម៌​តែង​បាន​បំប៉ន​ចេញ​ពី​វត្ត​អា​រាម​។ ចំ​ពោះ​លោក​ វត្ត​ជា​ទី​បង្អែក​ដ៏​រឹង​មាំ​ ជា​សា​លា​រៀន​របស់​ទូ​ទាំង​សហ​គម​ន៍។

វត្ត​អា​រាម​ខ្មែរ​ជា​ទី​ប្រព្រឹត្ត​ឡើង​បណ្តា​សកម្ម​ភាព​វប្ប​ធម៌​ សី​ល្បៈ កី​ឡា​ នា​ឱ​កាស​ពិធី​បុណ្យ​ទាន​។

លោក​សើ​ងបាន​ចែក​រំលែក​ដោយ​ក្តីមោទនះអះ​អាង​ពី​តួ​នា​ទី​របស់​វត្ត​៖ វត្ត​ខ្មែរ​មាន​អត្ថ​ន័យ​សំ​ខាន់​ចំ​ពោះ​ពុទ្ធ​បរិស័ទ្ធនិយាយ​ដោយ​ឡែក​និង​ជន​រួម​ជាតិ​ខ្មែរ​និយាយ​រួម​។ ត្បិត​ទី​នេះ​ជា​ទី​ប្រ​ជុំ​ជីវ​ភាព​សាសនា​និង​ជា​ទី​អប់​រំ​សីល​ធម៌​ ផ្នត់​រស់​​នៅ​ចំ​ពោះ​ពុទ្ធ​បរិស័ទ្ធនិង​ជន​រួម​ជាតិ​ខ្មែរ​។ វត្ត​ជា​ទី​ពន្យល់​ណែ​នាំ​បណ្តា​តម្លៃ​សីល​ធម៌​ វិធី​ប្រៀន​ប្រ​ដៅ​កូន​ចៅ​ ការ​ប្រព្រឹត្ត​ក្នុង​សហ​គម​ន៍របស់​មា​មីង​ខ្មែរ​។

ពាក្យ​ប្រៀន​ប្រ​ដៅ​ពោរ​ពេញ​ដោយ​ទស្សន​វិជ្ជា​បាន​លត់​ដំ​អត្ត​ចរិត​និង​អត្ត​សញ្ញា​ណ​របស់​យុវវ័យ។ បង​គឹមតឹង​ដា​ក ជា​យុវវ័យនៅ​ខេត្ត​វិញ​ឡុង​ ចែក​រំលែក​ពី​វ័យកុមារ​ភាព​របស់​ខ្លួន​៖ វត្ត​ខ្មែរ​មិន​ត្រឹម​ជា​ទី​បង្អែក​ផ្លូវ​ចិត្ត​ នៅ​ដូច​ជា​សា​លា​រៀន​នៃ​ជីវិត​ផង​ដែរ​។ ទី​នេះ​ខ្ញុំ​បាន​ស្តាប់​ព្រះ​សង្ឃ​ប្រ​ដៅ​ពី​សីល​ធម៌​ ការ​រស់​នៅ​ស្លូត​បូត​ ចេះ​គោរព​ចាស់​ទុំ​។ ដោយ​ការ​ផ្សា​ភ្ជាប់​នេះ​ បាន​បង្រៀន​ខ្ញុំ​ពី​មេ​រៀន​ដ៏​មាន​តម្លៃ​នៃ​ស្មារតី​សាមគ្គី​ ស្រ​ឡាញ់​រាប់​អាន​និង​ភារ​កិច្ច​ជា​មួយ​សមូហ​ភាព​និង​សហ​គម​ន៍។

ការ​ផ្សា​ភ្ជាប់​នោះ​បា​នក​ម្លាយ​វត្ត​ទៅ​ជា​ “សា​រម​ន្ទី​រស់​”អំ​ពី​វប្ប​ធម៌​ សម្ភារ​និង​ស្មារតី​។ ទាំង​ស្ថា​បត្យកម្ម​របស់​វត្ត​ក៏​ជា​រឿង​ព្រេង​ដូច​ពាក្យ​ប្អូន​ថា​ច់តឹង​ផុង​អតីត​និស្សិត​សកល​វិទ្យា​ល័យ​កឹង​ធើ ចែក​រំលែក​៖ ក្នុង​ចិត្ត​គំនិត​របស់​ខ្ញុំ​វត្ត​ដូច​ជា​សៀវភៅ​រឿង​ព្រេង​មួយ​ក្បាល​។ វត្ត​អា​រាម​ខ្មែរ​មាន​ស្ថា​ប័ត្យកម្ម​ពិសេស​ មាន​ក្បូរ​ក្បាច់​រចនា​ជា​ច្រើន​ ក្នុង​បណ្តា​ក្បូរ​ក្បាច់​រចនា​ទាំង​នោះ​ តែង​ទាក់​ទង​នឹង​ប្រវត្តិ​រឿង​រ៉ាវ​ រឿង​និទាន​របស់​មា​មីង​ខ្មែរ​។ ប្រ​ការ​នោះ​ បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​ខ្ញុំ​កាន់​តែ​ចាប់​អា​រម្មណ៍​ យល់​ច្បាស់​ជាង​ទៀត​ពី​អត្ត​សញ្ញា​ណ​របស់​ជន​ជាតិ​ខ្លួន​។

វត្ត​ជា​ទី​ឆ្លើយ​តប​សំណូម​ពរ​រៀន​ភាសា​និង​អក្សរ​ខ្មែរ​ ជា​កត្តា​សំ​ខាន់​បំផុត​ដើម្បី​រក្សា​អត្ត​សញ្ញា​ណ​ជន​ជាតិ​។ ព្រះ​ឧបជ្ឈា​យ៍លី​ហុង​ សមាជិក​ក្រុម​ប្រឹក្សា​អភិ​បាល​ព្រះ​ពុទ្ធ​សាសនា​វៀតណាម​ អនុ​ប្រ​ធាន​គណៈ​អភិ​បាល​សមាគម​ពុទ្ធ​សាសនា​វៀតណាម​ទី​ក្រុង​កឹង​ធើ អនុ​ប្រ​ធាន​ប្រ​ចាំ​កា​រស​មា​គម​សាមគ្គី​ព្រះ​សង្ឃ​ស្នេហា​ជាតិ​ទី​ក្រុង​កឹង​ធើ អះ​អាង​ប្រ​ការ​នេះ​ជា​សច្ច​ធម៌​ប្រវត្តិ​សាស្ត្រ​ វត្ត​អា​រាម​ជា​ដួង​ព្រលឹង​ ជា​សរសៃ​ឈាម​របស់​ជន​រួម​ជាតិ​ខ្មែរ​។ អាច​និយាយ​បាន​ថា​វត្ត​ជា​ដួង​ព្រលឹង​ ជា​បេះ​ដូង​អម​តៈរបស់​ទូ​ទាំង​ភូមិ​ស្រុក​។ នេះ​ជា​សា​រម​ន្ទី​រស់​អំ​ពី​វប្ប​ធម៌​សម្ភារ​និង​ស្មារតី​។ វត្ត​ក្លាយ​ជា​កសិណ​សាក្សី​នៃ​ប្រវត្តិ​សាស្ត្រ​អភិ​វឧ្ឍវប្ប​ធម៌​ ទី​ដែល​ស្ថា​ប័ត្យកម្ម​ ភាសា​និង​សី​ល្បៈជន​ជាតិ​បាន​អភិ​រក្ស​ពី​ជំនាន់​មួយ​ទៅ​ជំនាន់​មួយ​។ នេះ​គឺ​ជា​ឋាន​គ្រឹះ​ស្មារតី​មិន​អាច​ខ្វះ​បាន​ក្នុង​ផែន​មហា​សាមគ្គី​ទូ​ទាំង​ជន​ជាតិ​ ជា​ឫស​គល់​រឹង​មាំ​រក្សា​ជន​រួម​ជាតិ​ខ្មែរ​រឹង​បឹង​ចំ​ពោះ​ការ​ប្រែ​ប្រួល​និង​ជា​ទី​លត់​ដំ​ទឹក​ចិត្ត​ស្នេហា​ជាតិ​និង​ស្មារតី​សហ​គម​ន៍។

ព្រះ​ឧបជ្ឈា​យ៍លី​ហុង​ បង្រៀន​អក្សរ​ខ្មែរ​ដល់​កូន​ក្មួយ​ជន​រួម​ជាតិ​ខ្មែរ​។

វិនិយោគ​ទឹក​ចិត្ត​ប្រ​ជា​ជន​ ជា​កា​រវិ​និយោគ​ស្ថេរ​ភាព​

យល់​ច្បាស់​ពី​តួ​នា​ទី​ពិសេស​ គឺ​លទ្ធ​ភាព​ផ្សា​ភ្ជាប់​សហ​គម​ន៍របស់​វត្ត​ បក្ស​ រដ្ឋ​និង​រដ្ឋ​អំ​ណាច​ភូមិ​ភាគ​តែង​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​និង​បង្ក​លក្ខ​ណៈដើម្បី​វត្ត​និង​ព្រះ​សង្ឃ​ពង្រីក​តួ​នា​ទី​សកម្ម​របស់​ខ្លួន​។

លោក​ឡឹម​ហ្វាង​ម៉ូវ នា​យក​មន្ទីរ​ជន​ជាតិ​និង​សាសនា​ទី​ក្រុង​កឹង​ធើ ចែក​រំលែក​លម្អិត​ពី​ការ​ឧបត្ថម្ភ​សំ​ដៅ​លើក​តម្កើង​និង​អភិ​រក្ស​បណ្តា​លក្ខ​ណៈវប្ប​ធម៌​ប្រពៃណី​ ជំនឿ​ដ៏​ពិសេស​៖ រដ្ឋ​អំ​ណាច​បាន​ឧបត្ថម្ភ​ច្រើន​ផ្នែក​ តាំង​ពី​ការ​ផ្តល់​ដី​ ជួសជុល​វត្ត​ បើក​ថ្នាក់​បង្រៀន​អក្សរ​ខ្មែរ​បា​លី​ ធម្ម​វិន័យ​ ដល់​កា​រវិ​និយោគ​ទូក​ ង ភ្លេង​ពិណ​ពាទ្យ​និង​បណ្តា​ពិធី​បុណ្យ​ប្រពៃណី​របស់​ជន​រួម​ជាតិ​ខ្មែរ​។

ការ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​នោះ​មិន​បង្អង់​ត្រឹម​បណ្តា​គោ​លន​យោ​បាយ​រួម​ នៅ​ទាំង​អនុ​វត្ត​ជាក់​ស្តែង​បង្កើត​បាន​ជា​សំណង់​នា​នា​។ ដូច​កម្ម​វិធី​ គម្រោង​ឧបត្ថម្ភ​ជួសជុល​ កសាង​ថ្មី​ដល់​វត្ត​ខ្មែរ​ចំ​នួន​១៥០វត្ត​ នៅ​តំបន់​វាល​រាប​ទន្លេ​គី​វឡុង​។ មាន​ដូច​សំណង់​ព្រះ​វិហារ​ សា​លា​ទាន​ ចេ​តីយ សាល​ប្រ​ជុំ​ សា​លា​បា​លី​។ល។ បាន​វិនិយោគ​ពី​ប្រ​ភព​ថវិកា​រដ្ឋ​គួប​ផ្សំ​ជា​មួយ​ការ​រួម​វិភាគ​ទាន​របស់​ប្រ​ជា​ជន​និង​ពុទ្ធ​បរិស័ទ្ធ។

ទន្ទឹម​នោះ​ រដ្ឋ​អំ​ណាច​ភូមិ​ភាគ​នៅ​ទាំង​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​បណ្តុះ​បណ្តា​ល បំប៉ន​ចំ​ណេះ​ដឹង​ការ​ពារ​ប្រ​ទេស​ សន្តិ​សុខ​ ក្រឹត្យ​ច្បាប់​ដល់​ព្រះ​សង្ឃ​និង​អ្នក​មាន​ប្រិយ​ភាព​។ អា​ស្រ័យ​ហេ​តុ​នោះ​ ជីវ​ភាព​ស្មារតី​របស់​ព្រះ​សង្ឃ​មួយ​ថ្ងៃ​កាន់​តែ​លំ​នឹង​។ មាន​ព្រះ​សង្ឃ​ជា​ច្រើន​អង្គ​បា​នប​ណ្តុះ​បណ្តា​លរៀប​រយ​ សកម្ម​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​ព្រះ​ធម៌​ ចលនា​ពុទ្ធ​បរិស័ទ្ធ រស់​នៅ​ “ប្រតិ​បត្តិ​ល្អ​សាសនា​ អនុ​វត្ត​ល្អ​ការ​ងារ​សង្គម​”ចូល​រួមក​សាង​ជន​បទ​ថ្មី​ បន្ថយ​ក្រ​ រក្សា​សន្តិ​សុខ​សណ្តាប់​ធ្នាប់​។

មិន​ត្រឹម​បញ្ជាក់​ច្បាស់​ពី​គោ​លន​យោ​បាយ​មនុស្ស​ធម៌​ មិន​ងាក​រេ​របស់​បក្ស​ក្នុង​ការ​គោរព​សិទ្ធ​សេ​រី​ភាព​ជំនឿ​ ការ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​របស់​បក្ស​ រដ្ឋ​ ធ្វើ​ឱ្យ​វត្ត​ក្លាយ​ជា​ទី​ផ្សា​ភ្ជាប់​សហ​គម​ន៍ បង្ក​ជា​ទី​បង្អែក​រឹង​មាំ​នៃ​ក្តីជំនឿ​ទៅ​លើ​គោល​ការណ៍​ដឹក​នាំ​។ នេះ​ជា​កា​រវិ​និយោគ​ទឹក​ចិត្ត​ប្រ​ជា​ជន​ លើ​អត្ត​សញ្ញា​ណ​និង​ការ​អភិ​វឧ្ឍស្ថេរ​ភាព​ បង្ក​ជា​មូល​ដ្ឋាន​គ្រឹះ​រឹង​មាំ​នៃ​ទំ​នាក់​ទំនង​សាសនា​ - ជន​ជាតិ​ក្នុង​យុគ​សម័យ​ថ្មី​។ ព្រះ​ឧបជ្ឈា​យ៍លី​ហុង​មាន​ថេរ​ដិកា​ដូច្នេះ​។

ពេល​វត្ត​ក្លាយ​ជា​ “បេះ​ដូង​” រក្សា​ចង្វាក់​លោត​ឱ្យ​ភូមិ​ស្រុក​ ឯ​អ្នក​ដែល​រក្សា​ជីវ​ភាព​សាសនា​នោះ​ គឺ​ព្រះ​សង្ឃ​ បាន​រែក​ពិន​លើ​ស្មា​ភារ​កិច្ច​ដ៏​ខ្ពង់​ខ្ពស់​: តភ្ជាប់​ឆន្ទៈ​បក្ស​ជា​មួយ​ទឹក​ចិត្ត​ប្រ​ជា​ជន​៕

(នៅ​តទៀត​...)

ហាទ្រី​វ -ចន្ថា​

ចែករំលែកអត្ថបទ